മഹാഭാരതം · അധ്യായം 9.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.11.1
तस्मिन्विलुलिते सैन्ये वध्यमाने परस्परम् ।
द्रवमाणेषु योधेषु विद्रवत्सु च दन्तिषु ॥ ९.११.१ ॥
ആ സൈന്യം ഇളകിമറിഞ്ഞ്, അവർ പരസ്പരം വധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, യോദ്ധാക്കൾ ഓടുമ്പോഴും ആനകൾ ചിതറിയോടുമ്പോഴും.
9.11.2
कूजतां स्तनतां चैव पदातीनां महाहवे ।
निहतेषु महाराज हयेषु बहुधा तदा ॥ ९.११.२ ॥
ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ കാലാൾപ്പടയാളികൾ നിലവിളിച്ചും ഞരങ്ങിയും കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, മഹാരാജാവേ, അന്ന് കുതിരകൾ പലവിധത്തിൽ വധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ.
9.11.3
प्रक्षये दारुणे घोरे संहारे सर्वदेहिनाम् ।
नानाशस्त्रसमावापे व्यतिषक्तरथद्विपे ॥ ९.११.३ ॥
സർവജീവികളുടെയും ഭയങ്കരവും ഘോരവുമായ സംഹാരത്തിൽ, നാനാവിധ ആയുധങ്ങൾ വർഷിക്കപ്പെടുകയും, തേരുകളും ആനകളും പരസ്പരം കുരുങ്ങിക്കിടക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ.
9.11.4
हर्षणे युद्धशौण्डानां भीरूणां भयवर्धने ।
गाहमानेषु योधेषु परस्परवधैषिषु ॥ ९.११.४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ മിടുക്കരായവർക്ക് ആഹ്ലാദം നൽകുകയും ഭീരുക്കളുടെ ഭയം വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത ആ യുദ്ധത്തിൽ, യോദ്ധാക്കൾ പരസ്പരം വധിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അതിൽ ഇറങ്ങിയപ്പോൾ.
9.11.5
प्राणादाने महाघोरे वर्तमाने दुरोदरे ।
सङ्ग्रामे घोररूपे तु यमराष्ट्रविवर्धने ॥ ९.११.५ ॥
ജീവൻ അപഹരിക്കുന്ന, അതിഭയങ്കരമായ, ചൂതുകളിപോലെ തുടർന്നുകൊണ്ടിരുന്ന, ഘോരരൂപമായ യുദ്ധത്തിൽ, യമരാജ്യം വർധിപ്പിക്കുന്ന ആ യുദ്ധത്തിൽ.
9.11.6
पाण्डवास्तावकं सैन्यं व्यधमन्निशितैः शरैः ।
तथैव तावका योधा जघ्नुः पाण्डवसैनिकान् ॥ ९.११.६ ॥
പാണ്ഡവർ നിങ്ങളുടെ സൈന്യത്തെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ ചിതറിച്ചു; അതുപോലെ നിങ്ങളുടെ യോദ്ധാക്കൾ പാണ്ഡവസൈനികരെ വധിച്ചു.
9.11.7
तस्मिंस्तथा वर्तमाने युद्धे भीरुभयावहे ।
पूर्वाह्णे चापि सम्प्राप्ते भास्करोदयनं प्रति ॥ ९.११.७ ॥
ഭീരുക്കളിൽ ഭയം ജനിപ്പിക്കുന്ന ആ യുദ്ധം അങ്ങനെ നടക്കവേ, പൂർവാഹ്ണമെത്തിയപ്പോൾ, സൂര്യോദയത്തിന്റെ ദിശയിൽ.
9.11.8
लब्धलक्षाः परे राजन्रक्षितास्तु महात्मना ।
अयोधयंस्तव बलं मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ९.११.८ ॥
രാജാവേ, ലക്ഷ്യം നേടിയ ശത്രുക്കൾ മഹാത്മാവിനാൽ സംരക്ഷിതരായി, മരണത്തെത്തന്നെ പിന്മാറ്റമാക്കി, നിന്റെ സേനയോട് പൊരുതി.
9.11.9
बलिभिः पाण्डवैर्दृप्तैर्लैब्धलक्षैः प्रहारिभिः ।
कौरव्यसीदत्पृतना मृगीवाग्निबयाकुला ॥ ९.११.९ ॥
ബലശാലികളും അഹങ്കാരികളും ലക്ഷ്യം നേടിയവരുമായ പാണ്ഡവരുടെ പ്രഹരങ്ങളാൽ, കൗരവ്യാ, നിന്റെ സേന തീയിൽ പെട്ട മാൻപേടപോലെ വിഷമിച്ച് താഴ്ന്നുപോയി.
9.11.10
तां दृष्ट्वा सीदतीं सेनां पङ्के गामिव दुर्बलाम् ।
उज्जिहीर्षुस्तदा शल्यः प्रायात्पाण्डुसुतान्प्रति ॥ ९.११.१० ॥
ചെളിയിൽ പുതഞ്ഞ ദുർബലയായ പശുവെന്നപോലെ മുങ്ങുന്ന ആ സേനയെ കണ്ട്, അതിനെ ഉയർത്തുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ശല്യൻ അപ്പോൾ പാണ്ഡുപുത്രരുടെ നേരെ പോയി.
9.11.11
मद्रराजः सुसङ्क्रुद्धो गृहीत्वा धनुरुत्तमम् ।
अभ्यद्रवत सङ्ग्रामे पाण्डवानाततायिनः ॥ ९.११.११ ॥
മദ്രരാജാവ് അതിക്രോധത്തോടെ ഉത്തമമായ വില്ലെടുത്ത്, യുദ്ധത്തിൽ ആതതായികളായ പാണ്ഡവരുടെ നേരെ പാഞ്ഞു.
9.11.12
पाण्डवा अपि भूपाल समरे जितकाशिनः ।
मद्रराजं समासाद्य बिभिदुर्निशितैः शरैः ॥ ९.११.१२ ॥
ഭൂപാലാ, യുദ്ധത്തിൽ തങ്ങൾ വിജയിച്ചെന്ന് കരുതിയ പാണ്ഡവരും മദ്രരാജാവിനെ സമീപിച്ച് മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ അവനെ തുളച്ചു.
9.11.13
ततः शरशतैस्तीक्ष्णैर्मद्रराजो महारथः ।
अर्दयामास तां सेनां धर्मराजस्य पश्यतः ॥ ९.११.१३ ॥
അപ്പോൾ മഹാരഥനായ മദ്രരാജാവ് മൂർച്ചയുള്ള നൂറുകണക്കിന് ശരങ്ങളാൽ ധർമ്മരാജാവ് നോക്കിനിൽക്കെ ആ സേനയെ പീഡിപ്പിച്ചു.
9.11.14
प्रादुरासन्निमित्तानि नानारूपाण्यनेकशः ।
चचाल शब्दं कुर्वाणा मही चापि सपर्वता ॥ ९.११.१४ ॥
പലവിധ ലക്ഷണങ്ങൾ പലപ്പോഴായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; പർവതങ്ങളോടൊപ്പം ഭൂമിയും ശബ്ദമുണ്ടാക്കി കുലുങ്ങി.
9.11.15
सदण्डशूला दीप्ताग्रा दीर्यमाणाः समन्ततः ।
उल्का भूमिं दिवः पेतुराहत्य रविमण्डलम् ॥ ९.११.१५ ॥
ദണ്ഡങ്ങളും ശൂലങ്ങളും പോലെ, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്രങ്ങളോടെ, എല്ലായിടത്തും പിളർന്നുകൊണ്ട് ഉൽക്കകൾ ആകാശത്തുനിന്ന് സൂര്യമണ്ഡലത്തിൽ തട്ടി ഭൂമിയിൽ വീണു.
9.11.16
मृगाश्च महिषाश्चापि पक्षिणश्च विशाम्पते ।
अपसव्यं तदा चक्रुः सेनां ते बहुशो नृप ॥ ९.११.१६ ॥
ഹേ രാജാവേ, ജനാധിപതേ! അപ്പോൾ മാൻ, എരുമ, പക്ഷികൾ എന്നിവയും നിന്റെ സേനയെ പലതവണ അപസവ്യമായി (ഇടത്തുനിന്ന്) ചുറ്റി.
9.11.17
भृगुसूनुधरापुत्रौ शशिजेन समन्वितौ ।
चरमं पाण्डुपुत्राणां पुरस्तात्सर्वभूभुजाम् ॥ ९.११.१७ ॥
ഭൃഗുവിന്റെ പുത്രൻ (പരശുരാമൻ), ഭൂമിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാർ, ചന്ദ്രപുത്രൻ (ബുധൻ) ഒന്നിച്ചുചേർന്ന് പാണ്ഡവരുടെയും എല്ലാ രാജാക്കന്മാരുടെയും മുന്നിൽ നിന്നു.
9.11.18
शस्त्राग्रेष्वभवज्ज्वाला नेत्राण्याहत्य वर्षती ।
शिरः स्वलीयन्त भृशं काकोलूकाश्च केतुषु ॥ ९.११.१८ ॥
ആയുധങ്ങളുടെ മുനകളിൽ ജ്വാലകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; അവ കണ്ണുകളിൽ തട്ടി ചൊരിഞ്ഞു; കൊടികളിൽ കാക്കകളും മൂങ്ങകളും തലകളിൽ വളരെ ഒട്ടിപ്പിടിച്ചു.
9.11.19
ततस्तद्युद्धमत्युग्रमभवत्सहचारिणाम् ।
तथा सर्वाण्यनीकानि सन्निपत्य जनाधिप ॥ ९.११.१९ ॥
അപ്പോൾ ഒന്നിച്ചു പോരാടിയവരുടെ ആ യുദ്ധം അതിഭീകരമായി; എല്ലാ സേനകളും ഒന്നിച്ചുചേർന്ന് ഏറ്റുമുട്ടി, ഹേ ജനാധിപാ.
9.11.20
अभ्यघ्नत्कौरवो राजा पाण्डवानामनीकिनीम् ।
शल्यस्तु शरवर्षेण वर्षन्निव सहस्रदृक् ॥ ९.११.२० ॥
കൗരവരാജാവ് പാണ്ഡവസേനയെ ആക്രമിച്ചു; ശല്യനാകട്ടെ ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ ശരവർഷം ചൊരിഞ്ഞു.
9.11.21
अभ्यवर्षत धर्मात्मा कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
भीमसेनं शरैश्चापि रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ९.११.२१ ॥
ധർമ്മാത്മാവായ അവൻ കുന്തീപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരന്റെ മേൽ ശരവർഷം ചൊരിഞ്ഞു; ഭീമസേനന്റെ മേലും സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ള, കല്ലിൽ മൂർച്ചകൂട്ടിയ അമ്പുകൾ വർഷിച്ചു.
9.11.22
द्रौपदेयांस्तथा सर्वान्माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
धृष्टद्युम्नं च शैनेयं शिखण्डिनमथापि च ॥ ९.११.२२ ॥
ദ്രൗപദിയുടെ എല്ലാ പുത്രന്മാരെയും, മാദ്രിയുടെ ഇരുപാണ്ഡവപുത്രന്മാരെയും, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെയും, ശൈനേയനെയും (സാത്യകിയെയും), ശിഖണ്ഡിയെയും അവൻ ആക്രമിച്ചു.
9.11.23
एकैकं दशभिर्बाणैर्विव्याध स महाबलः ।
ततोऽसृजद्बाणवर्षं घर्मान्ते मघवानिव ॥ ९.११.२३ ॥
ആ മഹാബലൻ ഓരോരുത്തരെയും പത്തുവീതം അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ചു; പിന്നെ വേനലിന്റെ അവസാനത്തിൽ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ ശരവർഷം വിട്ടു.
9.11.24
ततः प्रभद्रका राजन्सोमकाश्च सहस्रशः ।
पतिताः पात्यमानाश्च दृश्यन्ते शल्यसायकैः ॥ ९.११.२४ ॥
പിന്നെ, രാജാവേ, പ്രഭദ്രകരും സോമകരും ആയിരക്കണക്കിന് വീണവരായും ശല്യന്റെ അമ്പുകളാൽ വീഴ്ത്തപ്പെടുന്നവരായും കാണപ്പെട്ടു.
9.11.25
भ्रमराणामिव व्राताः शलभानामिव व्रजाः ।
हादिन्य इव मेघेभ्यः शल्यस्य न्यपतञ्शराः ॥ ९.११.२५ ॥
വണ്ടുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾപോലെയും വെട്ടുക്കിളികളുടെ കൂട്ടങ്ങൾപോലെയും മേഘങ്ങളിൽനിന്നുള്ള മിന്നൽപ്പിണരുകൾപോലെയും ശല്യന്റെ ശരങ്ങൾ വീണു.
9.11.26
द्विरदास्तुरगाश्चार्ताः पत्तयो रथिनस्तथा ।
शल्यस्य बाणैरपतन्बभ्रमुर्व्यनदंस्तथा ॥ ९.११.२६ ॥
ആനകളും കുതിരകളും കാലാളുകളും രഥികളും വേദനിച്ച് ശല്യന്റെ ബാണങ്ങളാൽ വീണു, ചുറ്റിത്തിരിഞ്ഞു, നിലവിളിച്ചു.
9.11.27
आविष्ट इव मद्रेशो मन्युना पौरुषेण च ।
प्राच्छादयदरीन्सङ्ख्ये कालसृष्ट इवान्तकः।
विनर्दमानो मद्रेशो मेघहादो महाबलः ॥ ९.११.२७ ॥
കോപവും പൗരുഷവും ആവേശിച്ചതുപോലെ മദ്രരാജൻ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ മറച്ചു; കാലം അയച്ച യമനെപ്പോലെ. ഗർജ്ജിക്കുന്ന, മേഘനാദമുള്ള മഹാബലനായ മദ്രേശൻ.
9.11.28
सा वध्यमाना शल्येन पाण्डवानामनीकिनी ।
अजातशत्रुं कौन्तेयमभ्यधावद्युधिष्ठिरम् ॥ ९.११.२८ ॥
ശല്യനാൽ വധിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന ആ പാണ്ഡവസേന കുന്തീപുത്രൻ അജാതശത്രു യുധിഷ്ഠിരന്റെ നേർക്ക് ഓടി.
9.11.29
तां सम्मर्द्य शतैः सङ्ख्ये लघुहस्तः शितैः शरैः ।
बाणवर्षेण महता युधिष्ठिरमताडयत् ॥ ९.११.२९ ॥
ആ സേനയെ യുദ്ധത്തിൽ നൂറുകണക്കിന് മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ തകർത്ത്, ലഘുഹസ്തനായ ശല്യൻ വലിയ ശരവർഷത്താൽ യുധിഷ്ഠിരനെ പ്രഹരിച്ചു.
9.11.30
तमापतन्तं जात्यश्वैः क्रुद्धो राजा युधिष्ठिरः ।
अवारयच्छरैस्तीक्ष्णैर्महाद्विपमिवाङ्कुशैः ॥ ९.११.३० ॥
ഉത്തമാശ്വങ്ങളോടെ തന്റെ നേർക്ക് പാഞ്ഞടുക്കുന്ന അവനെ, കുപിതനായ രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരൻ മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ തടഞ്ഞു; മഹാഗജത്തെ അങ്കുശങ്ങളാൽ തടയുന്നതുപോലെ.
9.11.31
तस्य शल्यः शरं घोरं मुमोचाशीविषोपमम् ।
सोऽभ्यविध्यन्महात्मानं वेगेनाभ्यपतच्च गाम् ॥ ९.११.३१ ॥
ശല്യൻ വിഷസർപ്പത്തിന് തുല്യമായ ഭയങ്കരമായ ഒരു ബാണം തൊടുത്തു. ആ മഹാത്മാവിനെ മുറിവേൽപ്പിച്ച് വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് കുതിച്ചു.
9.11.32
ततो वृकोदरः क्रुद्धः शल्यं विव्याध सप्तभिः ।
पञ्चभिः सहदेवस्तु नकुलो दशभिः शरैः ॥ ९.११.३२ ॥
അപ്പോൾ കോപിച്ച വൃകോദരൻ (ഭീമൻ) ശല്യനെ ഏഴ് ബാണങ്ങളാൽ മുറിവേൽപ്പിച്ചു. സഹദേവൻ അഞ്ചിനാലും നകുലൻ പത്തിനാലും.
9.11.33
द्रौपदेयाश्च शत्रुघ्नं शूरमार्तायनिं शरैः ।
अभ्यवर्षन्महाराज मेघा इव महीधस्म् ॥ ९.११.३३ ॥
മഹാരാജാവേ, ദ്രൗപദീപുത്രന്മാർ ശത്രുഘ്നനെയും ആ ശൂരനായ ആർത്തായനിയെയും ബാണമഴകൊണ്ട് മൂടി, മേഘങ്ങൾ പർവതങ്ങളെ മൂടുന്നതുപോലെ.
9.11.34
ततो दृष्ट्वा वार्यमाणं शल्यं पार्थैः समन्ततः ।
कृतवर्मा कृपश्चैव सङ्क्रुद्धावभ्यधावताम् ॥ ९.११.३४ ॥
പാണ്ഡവർ എല്ലാ വശത്തുനിന്നും തടയുന്ന ശല്യനെ കണ്ട് കൃതവർമ്മാവും കൃപനും അത്യന്തം കോപിച്ച് മുന്നോട്ട് കുതിച്ചു.
9.11.35
उलूकश्च महावीर्यः शकुनिंश्चापि सौबलः ।
समागम्याथ शनकैरश्वत्थामा महाबलः।
तव पुत्राश्च कार्त्स्न्येन जुगुपुः शल्यमाहवे ॥ ९.११.३५ ॥
മഹാവീര്യനായ ഉലൂകനും സുബലപുത്രൻ ശകുനിയും മഹാബലനായ അശ്വത്ഥാമാവും ഒന്നിച്ച് പതുക്കെ എത്തി. നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ ശല്യനെ പൂർണ്ണമായി സംരക്ഷിച്ചു.
9.11.36
भीमसेनं त्रिभिर्विद्धा कृतवर्मा शिलीमुखैः ।
बाणवर्षेण महता क्रुद्धरूपमवारयत्।
धृष्टद्युम्नं ततः क्रुद्धो बाणवर्षैरपीडयत् ॥ ९.११.३६ ॥
കൃതവർമ്മാവ് ഭീമസേനനെ മൂന്ന് ശിലീമുഖ ബാണങ്ങളാൽ മുറിവേൽപ്പിച്ച്, വലിയ ബാണവർഷംകൊണ്ട് ആ ക്രുദ്ധരൂപനെ തടഞ്ഞു. പിന്നെ കോപിച്ച് ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ ബാണവർഷങ്ങളാൽ പീഡിപ്പിച്ചു.
9.11.37
द्रौपदेयांश्च शकुनिर्यमौ च द्रौणिरभ्ययात् ॥ ९.११.३७ ॥
ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാരെയും ഇരട്ടകളെയും ശകുനിയും ദ്രോണപുത്രനും ആക്രമിച്ചു.
9.11.38
दुर्योधनो युधांश्रेष्ठ आहवे केशवार्जुनौ ।
समभ्ययादुग्रतेजाः शरैश्चाप्यहनद्बली ॥ ९.११.३८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ യോദ്ധാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഉഗ്രതേജസ്വിയായ ദുര്യോധനൻ കേശവനെയും അർജ്ജുനനെയും ഒരുമിച്ച് ആക്രമിച്ച് ശരങ്ങളാൽ പ്രഹരിച്ചു.
9.11.39
एवं द्वन्द्वशतान्यासंस्त्वदीयानां परैः सह ।
घोररूपाणि चित्राणि तत्रतत्र विशाम्पते ॥ ९.११.३९ ॥
ജനാധിപാ! ഇങ്ങനെ നിങ്ങളുടെ പക്ഷത്തിനും ശത്രുക്കൾക്കുമിടയിൽ ഭയാനകവും വിചിത്രവുമായ നൂറുകണക്കിന് ദ്വന്ദ്വയുദ്ധങ്ങൾ അവിടവിടെയായി നടന്നു.
9.11.40
ऋक्षवर्णाञ्जघानाश्वान्भोजो भीमस्य संयुगे ।
सोऽवतीर्य रथोपस्थाद्धताश्वात्पाण्डुनन्दनः।
कालो दण्डमिवोद्यम्य गदापाणिरयुध्यत ॥ ९.११.४० ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഭോജൻ ഭീമന്റെ കരടിനിറമുള്ള കുതിരകളെ കൊന്നു. കുതിരകൾ വീണപ്പോൾ പാണ്ഡുപുത്രൻ രഥത്തിൽനിന്നിറങ്ങി, കാലന്റെ ദണ്ഡംപോലെ ഗദ ഉയർത്തി പോരാടി.
9.11.41
प्रमुखे सहदेवस्य जघानाश्वान्स मद्रराट् ।
ततः शल्यस्य तनयं सहदेवोऽसिनावधीत् ॥ ९.११.४१ ॥
മുന്നിൽവെച്ചുതന്നെ ആ മദ്രരാജാവ് സഹദേവന്റെ കുതിരകളെ കൊന്നു. പിന്നെ സഹദേവൻ വാളുകൊണ്ട് ശല്യപുത്രനെ വധിച്ചു.
9.11.42
गौतमः पुनराचार्यो धृष्टद्युम्नमयोधयत् ।
असम्भ्रान्तमसम्भ्रान्तो यत्नवान्यत्नवत्तरम् ॥ ९.११.४२ ॥
ഗൗതമനും ആചാര്യനും വീണ്ടും ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനോട് യുദ്ധം ചെയ്തു. കലങ്ങാത്തവൻ കലങ്ങാത്തവനോടും, ഉദ്യമശാലി അതിലും വലിയ ഉദ്യമത്തോടും പോരാടി.
9.11.43
द्रौपदेयांस्तथा वीरानेकैकं दशभिः शरैः ।
अविद्ध्यदाचार्यसुतो नातिक्रुद्धो हसन्निव ॥ ९.११.४३ ॥
ആചാര്യപുത്രൻ ദ്രൗപദീപുത്രന്മാരെയും മറ്റു വീരന്മാരെയും ഓരോരുത്തരെയായി പത്തു വീതം അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ചു; അത്യന്തം കോപിക്കാതെ, ചിരിക്കുന്നതുപോലെയായിരുന്നു അവൻ.
9.11.44
पुनश्च भीमसेनस्य जघानाश्वांस्तथाऽऽहवे ।
सोऽवतीर्य रथात्तूर्णं हताश्वः पाण्डुनन्दनः ॥ ९.११.४४ ॥
വീണ്ടും യുദ്ധത്തിൽ ഭീമസേനന്റെ കുതിരകളെയും അവൻ കൊന്നു; കുതിരകൾ ചത്തപ്പോൾ പാണ്ഡുപുത്രൻ തേരിൽ നിന്ന് വേഗം ഇറങ്ങി.
9.11.45
कालो दण्डमिवोद्यम्य गदां क्रुद्धो महाबलः ।
पोथयामास तुरगान्रथं च कृतवर्मणः।
कृतवर्मा त्ववप्लुत्य रथात्तस्मादपाक्रमत् ॥ ९.११.४५ ॥
കോപിച്ച മഹാബലൻ യമദണ്ഡംപോലെ ഗദ ഉയർത്തി കൃതവർമ്മാവിന്റെ കുതിരകളെയും തേരിനെയും തകർത്തു; കൃതവർമ്മാവ് തേരിൽ നിന്ന് ചാടി മാറി.
9.11.46
शल्योऽपि राजन्सङ्क्रुद्धो निघ्नन्सोमकपाण्डवान् ।
पुनरेव शितैर्बाणैर्युधिष्ठिरमपीडयत् ॥ ९.११.४६ ॥
രാജാവേ, ശല്യനും അതിക്രുദ്ധനായി സോമകരെയും പാണ്ഡവരെയും കൊന്നുകൊണ്ട്, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ വീണ്ടും യുധിഷ്ഠിരനെയും പീഡിപ്പിച്ചു.
9.11.47
तस्य भीमो रणे क्रुद्धः सन्दश्य दशनच्छदम् ।
विनाशायाभिसन्धाय गदामादाय वीर्यवान् ॥ ९.११.४७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ച ഭീമൻ അവനെതിരെ (ശല്യനെതിരെ) അധരം പല്ലുകൊണ്ട് കടിച്ചു, നാശം ലക്ഷ്യമാക്കി, വീര്യവാനായ ഭീമൻ ഗദ കയ്യിലെടുത്തു.
9.11.48
यमदण्डप्रतीकाशां कालरात्रिमिवोद्यताम् ।
गजवाजिमनुष्याणां देहान्तकरणीमति ॥ ९.११.४८ ॥
യമദണ്ഡംപോലെ, ഉയർത്തിയ കാലരാത്രിപോലെ, ആനകൾ, കുതിരകൾ, മനുഷ്യർ എന്നിവരുടെ ശരീരങ്ങൾക്ക് അന്ത്യം വരുത്തുന്ന (ഗദ).
9.11.49
हेमपट्टपरिक्षिप्तामुल्कां प्रज्वलितामिव ।
शैक्यां व्यालीमिवात्युग्रां वज्रकल्पामयोमयीम् ॥ ९.११.४९ ॥
സ്വർണ്ണപ്പട്ടകളാൽ പൊതിഞ്ഞതും, എരിയുന്ന ഉൽക്കപോലെയുള്ളതും, മൂർച്ചയുള്ള ഉരുക്കിൽ നിർമ്മിച്ചതും, അതിഭീകരമായ സർപ്പംപോലെയുള്ളതും, വജ്രതുല്യമായ ഇരുമ്പിൽ നിർമ്മിച്ചതുമായ (ഗദ).
9.11.50
चन्दनागुरुपङ्काक्तां प्रमदामीप्सितामिव ।
वसामेदोपदिग्धाङ्गीं जिह्वां वैवस्वतीमिव ॥ ९.११.५० ॥
ചന്ദനവും അകിലും പൂശിയതും, ആഗ്രഹിക്കപ്പെട്ട സ്ത്രീപോലെയുള്ളതും, കൊഴുപ്പും മജ്ജയും പുരണ്ട അംഗങ്ങളുള്ളതും, യമന്റെ നാവുപോലെയുള്ളതുമായ (ഗദ).
9.11.51
पटुघण्टाशतरवां वासवीमशनीमिव ।
निर्मुक्ताशीविषाकारां पृक्तां गजमदैरपि ॥ ९.११.५१ ॥
നൂറുകണക്കിന് മൂർച്ചയുള്ള മണികളുടെ ശബ്ദമുള്ളതും, ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രംപോലെയുള്ളതും, അഴിച്ചുവിട്ട വിഷസർപ്പത്തിന്റെ രൂപമുള്ളതും, ആനയുടെ മദജലത്താൽ പോലും പുരണ്ടതുമായ (ഗദ).
9.11.52
त्रासनीं सर्वभूतानां स्वसैन्यपरिहर्षिणीम् ।
मनुष्यलोके विख्यातां गिरिशृङ्गविदारणीम् ॥ ९.११.५२ ॥
സർവ്വഭൂതങ്ങൾക്കും ഭയം നൽകുന്നതും, സ്വസൈന്യത്തെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നതും, മനുഷ്യലോകത്ത് പ്രസിദ്ധവുമായ, പർവതശൃംഗങ്ങളെ പിളർക്കുന്നതുമായ (ഗദ).
9.11.53
यया कैलासभवने महेश्वरसखं बली ।
आह्वयामास कौन्तेयः सङ्क्रुद्धमलकाधिपम् ॥ ९.११.५३ ॥
ഏതുകൊണ്ട് ബലവാനായ കൗന്തേയൻ കൈലാസഭവനത്തിൽ മഹേശ്വരസഖനെ, കുപിതനായ അളകാധിപനെ വെല്ലുവിളിച്ചുവോ (ആ ഗദ).
9.11.54
यया मायामयान्दृप्तान्सुबहून्धनदालये ।
जघान गुह्यकान्क्रुद्धो मन्दारार्थे महाबलः।
निवार्यमाणो बहुभिर्द्रौपद्याः प्रियमास्थितः ॥ ९.११.५४ ॥
ഏതുകൊണ്ട് മായാമയരും അഹങ്കാരികളുമായ അനേകം ഗുഹ്യകരെ കുബേരഭവനത്തിൽ കുപിതനായ മഹാബലൻ വധിച്ചുവോ — മന്ദാരപുഷ്പത്തിനായി, പലരും തടഞ്ഞിട്ടും, ദ്രൗപദിയുടെ പ്രിയം നിറവേറ്റാൻ ഉറച്ച് (ആ ഗദ).
9.11.55
तां वज्रमणिरत्नौघकल्माषां वज्रगौरवाम् ।
समुद्यम्य महाबाहुः शल्यमभ्यपतद्रणे ॥ ९.११.५५ ॥
വജ്രമണി രത്നസമൂഹങ്ങളാൽ പുള്ളികളിട്ടതും വജ്രംപോലെ ഭാരമുള്ളതുമായ അതിനെ ഉയർത്തി, മഹാബാഹു യുദ്ധത്തിൽ ശല്യന്റെ മേൽ പാഞ്ഞടുത്തു.
9.11.56
गदया युद्धकुशलस्तया दारुणनादया ।
पोथयामास शल्यस्य चतुरोऽश्वान्महाजवान् ॥ ९.११.५६ ॥
യുദ്ധനിപുണനായ അവൻ ഭയങ്കരനാദമുള്ള ആ ഗദകൊണ്ട് ശല്യന്റെ വേഗമേറിയ നാല് കുതിരകളെയും ചതച്ചു.
9.11.57
ततः शल्यो रणे क्रुद्धः पीने वक्षसि तोमरम् ।
निचखान नदन्वीरोवर्म भित्त्वा च सोभ्ययात् ॥ ९.११.५७ ॥
പിന്നീട് യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ച ശല്യൻ ഗർജിച്ചുകൊണ്ട് വിശാലമായ മാറിൽ ഒരു തോമരം ആഴ്ത്തി; അത് കവചം തുളച്ച് മുന്നോട്ടു പാഞ്ഞു.
9.11.58
वृकोदरस्त्वसम्भ्रान्तस्तमेवोद्धृत्य तोमरम् ।
यन्तारं मद्रराजस्य निर्बिभेद तदा हृदि ॥ ९.११.५८ ॥
എന്നാൽ വൃകോദരൻ പതറാതെ, ആ തോമരം തന്നെ ഊരിയെടുത്ത് മദ്രരാജന്റെ സാരഥിയുടെ ഹൃദയത്തിൽ അപ്പോൾതന്നെ കുത്തിത്തുളച്ചു.
9.11.59
स भिन्नवर्मा रुधिरं वमन्वित्रस्तमानसः ।
पपाताभिमुखो भीमं मद्रराजस्त्वपाक्रमत् ॥ ९.११.५९ ॥
കവചം പിളർന്ന്, രക്തം ഛർദ്ദിച്ച്, ഭയചകിതമനസ്സോടെ അവൻ ഭീമന് അഭിമുഖമായി വീണു; എന്നാൽ മദ്രരാജൻ പിന്മാറി.
9.11.60
कृतप्रतिकृतं दृष्ट्वा शल्यो विस्मितमानसः ।
गदामाश्रित्य धर्मात्मा प्रत्यमित्रमवैक्षत ॥ ९.११.६० ॥
പ്രവൃത്തിക്ക് പ്രതിപ്രവൃത്തി നടന്നത് കണ്ട്, വിസ്മയിച്ച മനസ്സുള്ള ധർമാത്മാവായ ശല്യൻ ഗദ കൈയിലെടുത്ത് ശത്രുവിനെ നോക്കി.
9.11.61
ततः सुमनसः पार्था भीमसेनमपूजयन् ।
ते दृष्ट्वा कर्म सङ्ग्रामे घोरमक्लिष्टकर्मणः ॥ ९.११.६१ ॥
അപ്പോൾ സന്തുഷ്ടരായ പാണ്ഡവർ ഭീമസേനനെ പ്രശംസിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ അനായാസമായി അവൻ ചെയ്ത ഭയങ്കരമായ കർമ്മം കണ്ട് അവർ അവനെ ആദരിച്ചു.