มหาภารตะ · อัธยายะ 9.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.11.1
तस्मिन्विलुलिते सैन्ये वध्यमाने परस्परम् ।
द्रवमाणेषु योधेषु विद्रवत्सु च दन्तिषु ॥ ९.११.१ ॥
เมื่อกองทัพนั้นถูกทำให้ปั่นป่วน และถูกฆ่าฟันกันเองทีละคน ขณะนักรบหนีไป และช้างวิ่งกระจัดกระจายหนีไป
9.11.2
कूजतां स्तनतां चैव पदातीनां महाहवे ।
निहतेषु महाराज हयेषु बहुधा तदा ॥ ९.११.२ ॥
ขณะทหารราบร้องโหยหวนและครวญคราง ในมหาสงครามนั้น ข้าแต่มหาราช และม้าถูกฆ่าตายนานาประการในเวลานั้น
9.11.3
प्रक्षये दारुणे घोरे संहारे सर्वदेहिनाम् ।
नानाशस्त्रसमावापे व्यतिषक्तरथद्विपे ॥ ९.११.३ ॥
ในความพินาศอันน่ากลัว อันเหี้ยมโหด อันน่าสะพรึง การทำลายล้างสรรพสัตว์ที่มีกาย ซึ่งอาวุธนานาชนิดถูกซัดลงมา และรถศึกกับช้างพัวพันกันยุ่งเหยิง
9.11.4
हर्षणे युद्धशौण्डानां भीरूणां भयवर्धने ।
गाहमानेषु योधेषु परस्परवधैषिषु ॥ ९.११.४ ॥
ในสงครามที่ทำให้ผู้กล้าที่ชำนาญการรบชื่นบาน และเพิ่มความหวาดกลัวแก่ผู้ขลาดกลัว เมื่อนักรบทั้งหลายพุ่งเข้าไปในศึกนั้น โดยแสวงหาความตายของกันและกัน
9.11.5
प्राणादाने महाघोरे वर्तमाने दुरोदरे ।
सङ्ग्रामे घोररूपे तु यमराष्ट्रविवर्धने ॥ ९.११.५ ॥
ในสงครามแห่งการพรากชีวิตอันน่าสะพรึงยิ่ง ดำเนินไปเหมือนเกมลูกเต๋าที่ไม่รู้จบ มีรูปร่างน่าสะพรึง ซึ่งทำให้อาณาจักรของพระยมเพิ่มพูนขึ้น
9.11.6
पाण्डवास्तावकं सैन्यं व्यधमन्निशितैः शरैः ।
तथैव तावका योधा जघ्नुः पाण्डवसैनिकान् ॥ ९.११.६ ॥
ปาณฑพทำลายกองทัพของท่านด้วยลูกศรคม และในทำนองเดียวกัน นักรบของท่านก็สังหารทหารของปาณฑพ
9.11.7
तस्मिंस्तथा वर्तमाने युद्धे भीरुभयावहे ।
पूर्वाह्णे चापि सम्प्राप्ते भास्करोदयनं प्रति ॥ ९.११.७ ॥
ขณะที่สงครามซึ่งน่าสะพรึงแก่ผู้ขลาดกลัวดำเนินไปเช่นนั้น และเมื่อถึงเวลาก่อนเที่ยง ไปทางที่พระอาทิตย์ขึ้น
9.11.8
लब्धलक्षाः परे राजन्रक्षितास्तु महात्मना ।
अयोधयंस्तव बलं मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ९.११.८ ॥
ข้าแต่พระราชา ฝ่ายตรงข้ามได้บรรลุจุดหมาย และได้รับการคุ้มครองจากผู้มีใจยิ่งใหญ่ จึงรบกับกองทัพของท่าน โดยถือความตายเป็นทางให้ถอยกลับ
9.11.9
बलिभिः पाण्डवैर्दृप्तैर्लैब्धलक्षैः प्रहारिभिः ।
कौरव्यसीदत्पृतना मृगीवाग्निबयाकुला ॥ ९.११.९ ॥
ถูกปาณฑพผู้แข็งแกล้วและหยิ่งทะนงโจมตี ซึ่งบรรลุจุดหมายแล้ว กองทัพของท่าน ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายกุรุ กำลังจมลง เหมือนกวางตัวเมียที่ถูกไฟล้อมจนทุกข์ทรมาน
9.11.10
तां दृष्ट्वा सीदतीं सेनां पङ्के गामिव दुर्बलाम् ।
उज्जिहीर्षुस्तदा शल्यः प्रायात्पाण्डुसुतान्प्रति ॥ ९.११.१० ॥
เมื่อเห็นกองทัพนั้นจมลงเหมือนโคอ่อนแรงที่ติดอยู่ในโคลน ศัลยะ ปรารถนาจะยกกองทัพขึ้น จึงเคลื่อนไปยังบุตรของปาณฑุ
9.11.11
मद्रराजः सुसङ्क्रुद्धो गृहीत्वा धनुरुत्तमम् ।
अभ्यद्रवत सङ्ग्रामे पाण्डवानाततायिनः ॥ ९.११.११ ॥
พระเจ้าแผ่นดินมัทระ โกรธจัดยิ่ง ถือคันธนูอันวิเศษ พุ่งเข้าใส่ปาณฑพ ผู้เป็นผู้รุกราน ในการสงคราม
9.11.12
पाण्डवा अपि भूपाल समरे जितकाशिनः ।
मद्रराजं समासाद्य बिभिदुर्निशितैः शरैः ॥ ९.११.१२ ॥
ข้าแต่ผู้พิทักษ์แผ่นดิน ฝ่ายปาณฑพ ซึ่งคิดว่าตนได้ชัยชนะในสงคราม เข้าประชิดพระเจ้ามัทระ แล้วแทงด้วยลูกศรคม
9.11.13
ततः शरशतैस्तीक्ष्णैर्मद्रराजो महारथः ।
अर्दयामास तां सेनां धर्मराजस्य पश्यतः ॥ ९.११.१३ ॥
ครั้นแล้ว พระเจ้ามัทระผู้เป็นนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ ด้วยลูกศรคมนับร้อย ได้ทำร้ายกองทัพนั้น ต่อหน้าพระธรรมราชา
9.11.14
प्रादुरासन्निमित्तानि नानारूपाण्यनेकशः ।
चचाल शब्दं कुर्वाणा मही चापि सपर्वता ॥ ९.११.१४ ॥
เหตุอาเพศทั้งหลายปรากฏขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า มีรูปลักษณ์ต่าง ๆ นานา และแผ่นดินพร้อมทั้งภูเขาก็สั่นสะเทือน เปล่งเสียงดังขึ้น
9.11.15
सदण्डशूला दीप्ताग्रा दीर्यमाणाः समन्ततः ।
उल्का भूमिं दिवः पेतुराहत्य रविमण्डलम् ॥ ९.११.१५ ॥
อุกกาบาตคล้ายคทาและหอก มีปลายลุกโชน พุ่งเฉียดไปทั่วทุกทิศ ตกจากท้องฟ้าสู่แผ่นดิน กระทบดวงอาทิตย์
9.11.16
मृगाश्च महिषाश्चापि पक्षिणश्च विशाम्पते ।
अपसव्यं तदा चक्रुः सेनां ते बहुशो नृप ॥ ९.११.१६ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ ข้าแต่พระราชา กวางและควายป่า รวมทั้งนกทั้งหลาย ก็วนรอบกองทัพของท่านหลายครั้ง โดยวนทางซ้ายอันเป็นลางร้าย
9.11.17
भृगुसूनुधरापुत्रौ शशिजेन समन्वितौ ।
चरमं पाण्डुपुत्राणां पुरस्तात्सर्वभूभुजाम् ॥ ९.११.१७ ॥
บุตรแห่งภฤคุ บุตรทั้งสองแห่งแผ่นดิน และบุตรแห่งจันทร์ ยืนร่วมกัน อยู่ข้างหน้าบุตรของปาณฑุและบรรดากษัตริย์ทั้งปวง
9.11.18
शस्त्राग्रेष्वभवज्ज्वाला नेत्राण्याहत्य वर्षती ।
शिरः स्वलीयन्त भृशं काकोलूकाश्च केतुषु ॥ ९.११.१८ ॥
ปรากฏเปลวไฟที่ปลายอาวุธ กระทบดวงตาและโปรยปรายลงมา บนธงทั้งหลาย กาและนกฮูกเกาะเกี่ยวศีรษะอย่างแน่นหนา
9.11.19
ततस्तद्युद्धमत्युग्रमभवत्सहचारिणाम् ।
तथा सर्वाण्यनीकानि सन्निपत्य जनाधिप ॥ ९.११.१९ ॥
ครั้นแล้ว การรบของผู้ที่ต่อสู้ร่วมกันก็รุนแรงยิ่งนัก และกองทัพทั้งปวงก็ประชิดกันปะทะกัน ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์
9.11.20
अभ्यघ्नत्कौरवो राजा पाण्डवानामनीकिनीम् ।
शल्यस्तु शरवर्षेण वर्षन्निव सहस्रदृक् ॥ ९.११.२० ॥
พระเจ้ากุรุผู้เป็นกษัตริย์ได้โจมตีกองทัพของปาณฑพ ส่วนศัลยะ ซึ่งซัดฝนลูกศรเหมือนพระอินทร์ผู้มีพันเนตร ก็โจมตีด้วยเช่นกัน
9.11.21
अभ्यवर्षत धर्मात्मा कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
भीमसेनं शरैश्चापि रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ९.११.२१ ॥
ผู้มีธรรมในใจได้ยิงธนูใส่ยุธิษฐิระ โอรสของกุนตี และภีมเสนด้วยเช่นกัน ด้วยลูกศรที่มีขนสีทองและลับบนหิน
9.11.22
द्रौपदेयांस्तथा सर्वान्माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
धृष्टद्युम्नं च शैनेयं शिखण्डिनमथापि च ॥ ९.११.२२ ॥
เขาได้โจมตีโอรสทั้งหมดของเทราปที และโอรสทั้งสองของมาทรี คือปาณฑพทั้งสอง พร้อมด้วยธฤษฏทยุมน์ ไศเนย (สาตยกิ) และศิขัณฑินด้วยเช่นกัน
9.11.23
एकैकं दशभिर्बाणैर्विव्याध स महाबलः ।
ततोऽसृजद्बाणवर्षं घर्मान्ते मघवानिव ॥ ९.११.२३ ॥
ผู้มีกำลังมหาศาลนั้นได้แทงแต่ละคนด้วยลูกศรสิบดอก จากนั้นจึงปล่อยห่าลูกศร เหมือนพระอินทร์ในปลายฤดูร้อน
9.11.24
ततः प्रभद्रका राजन्सोमकाश्च सहस्रशः ।
पतिताः पात्यमानाश्च दृश्यन्ते शल्यसायकैः ॥ ९.११.२४ ॥
ครั้นแล้ว ข้าแต่พระราชา ปรภัทรกะและโสมกะนับพันถูกเห็นล้มลง และถูกลูกศรของศัลยะฟาดฟันจนล้มลงอยู่
9.11.25
भ्रमराणामिव व्राताः शलभानामिव व्रजाः ।
हादिन्य इव मेघेभ्यः शल्यस्य न्यपतञ्शराः ॥ ९.११.२५ ॥
เหมือนฝูงผึ้ง เหมือนฝูงตั๊กแตน เหมือนสายฟ้าจากเมฆ ลูกศรของศัลยะก็ตกลงมา
9.11.26
द्विरदास्तुरगाश्चार्ताः पत्तयो रथिनस्तथा ।
शल्यस्य बाणैरपतन्बभ्रमुर्व्यनदंस्तथा ॥ ९.११.२६ ॥
ช้าง ม้า พลเดินเท้า และพลรถที่ได้รับความทุกข์ ล้มลงด้วยลูกศรของศัลยะ เซไปมาและร้องคร่ำครวญ
9.11.27
आविष्ट इव मद्रेशो मन्युना पौरुषेण च ।
प्राच्छादयदरीन्सङ्ख्ये कालसृष्ट इवान्तकः।
विनर्दमानो मद्रेशो मेघहादो महाबलः ॥ ९.११.२७ ॥
ราวกับถูกความโกรธและความกล้าหาญเข้าสิง พระราชาแห่งมัทระได้ปกคลุมศัตรูในการรบ ดุจยมที่ถูกกาลส่งมา พระราชาแห่งมัทระผู้คำรามก้องดุจเสียงฟ้าร้อง ผู้มีกำลังมหาศาล
9.11.28
सा वध्यमाना शल्येन पाण्डवानामनीकिनी ।
अजातशत्रुं कौन्तेयमभ्यधावद्युधिष्ठिरम् ॥ ९.११.२८ ॥
กองทัพปาณฑพนั้นถูกศัลยะฟาดฟันจนย่อยยับ จึงแล่นเข้าหายุธิษฐิระ โอรสของกุนตี ผู้ที่ไม่มีศัตรู
9.11.29
तां सम्मर्द्य शतैः सङ्ख्ये लघुहस्तः शितैः शरैः ।
बाणवर्षेण महता युधिष्ठिरमताडयत् ॥ ९.११.२९ ॥
ศัลยะผู้มีมือเบา ได้บดขยี้กองทัพนั้นในการรบด้วยลูกศรคมนับร้อย แล้วจึงแทงยุธิษฐิระด้วยห่าลูกศรอันใหญ่หลวง
9.11.30
तमापतन्तं जात्यश्वैः क्रुद्धो राजा युधिष्ठिरः ।
अवारयच्छरैस्तीक्ष्णैर्महाद्विपमिवाङ्कुशैः ॥ ९.११.३० ॥
พระราชายุธิษฐิระผู้โกรธเคืองได้ยับยั้งศัลยะผู้พุ่งเข้าใส่ด้วยม้าพันธุ์แท้ ด้วยลูกศรอันคม เหมือนช้างใหญ่ที่ถูกควบคุมด้วยขอสับ
9.11.31
तस्य शल्यः शरं घोरं मुमोचाशीविषोपमम् ।
सोऽभ्यविध्यन्महात्मानं वेगेनाभ्यपतच्च गाम् ॥ ९.११.३१ ॥
ศัลยะได้ปล่อยลูกศรอันน่ากลัว เหมือนงูพิษ เขาได้แทงผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ และพุ่งไปข้างหน้าด้วยความเร็ว จนถึงพื้นดิน
9.11.32
ततो वृकोदरः क्रुद्धः शल्यं विव्याध सप्तभिः ।
पञ्चभिः सहदेवस्तु नकुलो दशभिः शरैः ॥ ९.११.३२ ॥
จากนั้น วฤโกทร (ภีมะ) ผู้โกรธเคืองได้แทงศัลยะด้วยเจ็ดดอก สหเทวะแทงด้วยห้าดอก และนกุลแทงด้วยสิบดอก
9.11.33
द्रौपदेयाश्च शत्रुघ्नं शूरमार्तायनिं शरैः ।
अभ्यवर्षन्महाराज मेघा इव महीधस्म् ॥ ९.११.३३ ॥
ข้าแต่มหาราช โอรสของเทราปทีได้ระดมลูกศรใส่ศัตรุฆนะและอาร์ตายนีผู้กล้าหาญ ดุจเมฆที่โปรยฝนลงบนภูเขา
9.11.34
ततो दृष्ट्वा वार्यमाणं शल्यं पार्थैः समन्ततः ।
कृतवर्मा कृपश्चैव सङ्क्रुद्धावभ्यधावताम् ॥ ९.११.३४ ॥
ครั้นแล้ว เมื่อกฤตวรมันและกฤปเห็นศัลยะถูกปาร์ถะทั้งหลายขัดขวางรอบด้าน ทั้งสองก็โกรธจัดและพุ่งเข้าไป
9.11.35
उलूकश्च महावीर्यः शकुनिंश्चापि सौबलः ।
समागम्याथ शनकैरश्वत्थामा महाबलः।
तव पुत्राश्च कार्त्स्न्येन जुगुपुः शल्यमाहवे ॥ ९.११.३५ ॥
อุลูกะผู้มีพลังยิ่งใหญ่ ศกุนีบุตรของสุพละ และอัศวัตถามาผู้มีกำลังมหาศาล มาพบกันแล้วค่อย ๆ เข้ามา โอรสของท่านทั้งหมดได้คุ้มกันศัลยะไว้ในการรบ
9.11.36
भीमसेनं त्रिभिर्विद्धा कृतवर्मा शिलीमुखैः ।
बाणवर्षेण महता क्रुद्धरूपमवारयत्।
धृष्टद्युम्नं ततः क्रुद्धो बाणवर्षैरपीडयत् ॥ ९.११.३६ ॥
กฤตวรมันแทงภีมเสนด้วยลูกศรศิลีมุขสามดอก และด้วยห่าลูกศรอันใหญ่หลวงได้ยับยั้งผู้โกรธเคืองนั้น ครั้นแล้ว ด้วยความโกรธ เขาได้ทำให้ธฤษฏทยุมน์ได้รับความทุกข์ด้วยห่าลูกศร
9.11.37
द्रौपदेयांश्च शकुनिर्यमौ च द्रौणिरभ्ययात् ॥ ९.११.३७ ॥
ศกุนีและบุตรของโทรณะได้เข้าโจมตีโอรสของเทราปที และฝาแฝดทั้งสอง
9.11.38
दुर्योधनो युधांश्रेष्ठ आहवे केशवार्जुनौ ।
समभ्ययादुग्रतेजाः शरैश्चाप्यहनद्बली ॥ ९.११.३८ ॥
ทุรโยธน์ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่นักรบ ผู้มีรัศมีอันดุร้าย ได้เข้าโจมตีพระเกศวะและอรชุนพร้อมกันในการรบ และยิงลูกศรใส่ทั้งสอง
9.11.39
एवं द्वन्द्वशतान्यासंस्त्वदीयानां परैः सह ।
घोररूपाणि चित्राणि तत्रतत्र विशाम्पते ॥ ९.११.३९ ॥
ข้าแต่จอมปฐพี การประมือเป็นคู่ต่อสู้นับร้อยอันน่ากลัวและน่าอัศจรรย์เช่นนี้ ได้เกิดขึ้นระหว่างฝ่ายของท่านกับฝ่ายศัตรู ณ ที่นั้นนั่นเอง
9.11.40
ऋक्षवर्णाञ्जघानाश्वान्भोजो भीमस्य संयुगे ।
सोऽवतीर्य रथोपस्थाद्धताश्वात्पाण्डुनन्दनः।
कालो दण्डमिवोद्यम्य गदापाणिरयुध्यत ॥ ९.११.४० ॥
โภชะได้สังหารม้าสีดุจหมีของภีมะในการรบ เมื่อม้าถูกฆ่าแล้ว โอรสของปาณฑุจึงลงจากแท่นรถ และยกคทาขึ้นเหมือนไม้ค้อนของยม จากนั้นจึงต่อสู้ต่อไป
9.11.41
प्रमुखे सहदेवस्य जघानाश्वान्स मद्रराट् ।
ततः शल्यस्य तनयं सहदेवोऽसिनावधीत् ॥ ९.११.४१ ॥
กษัตริย์แห่งมัทรปะได้สังหารม้าของพระสหเทพต่อหน้าต่อตา แล้วพระสหเทพจึงฟันบุตรของศัลยะด้วยดาบ
9.11.42
गौतमः पुनराचार्यो धृष्टद्युम्नमयोधयत् ।
असम्भ्रान्तमसम्भ्रान्तो यत्नवान्यत्नवत्तरम् ॥ ९.११.४२ ॥
โคตมะกับอาจารย์ได้ต่อสู้กับพระธฤษฏัทยุมนอีกครั้ง ผู้มั่นคงต่อสู้กับผู้มั่นคง และผู้ขยันหมั่นเพียรก็ต่อสู้ด้วยความเพียรที่ยิ่งกว่า
9.11.43
द्रौपदेयांस्तथा वीरानेकैकं दशभिः शरैः ।
अविद्ध्यदाचार्यसुतो नातिक्रुद्धो हसन्निव ॥ ९.११.४३ ॥
บุตรของอาจารย์ได้ยิงลูกชายของเทราปที และวีรบุรุษอื่น ๆ ทีละคน คนละสิบลูกศร มิได้โกรธเกรี้ยวนัก ราวกับกำลังหัวเราะ
9.11.44
पुनश्च भीमसेनस्य जघानाश्वांस्तथाऽऽहवे ।
सोऽवतीर्य रथात्तूर्णं हताश्वः पाण्डुनन्दनः ॥ ९.११.४४ ॥
ในการรบ เขาได้สังหารม้าของพระภีมเสนแม้ตัวนั้นอีกครั้ง ส่วนบุตรของปาณฑุ เมื่อม้าถูกสังหารแล้ว ก็รีบลงจากรถศึก
9.11.45
कालो दण्डमिवोद्यम्य गदां क्रुद्धो महाबलः ।
पोथयामास तुरगान्रथं च कृतवर्मणः।
कृतवर्मा त्ववप्लुत्य रथात्तस्मादपाक्रमत् ॥ ९.११.४५ ॥
ประดุจยมราชยกไม้ค้อนขึ้น ผู้มีกำลังมหาศาลผู้โกรธเกรี้ยวได้ยกคทาขึ้นบดขยี้ม้าและรถศึกของกฤตวรมัน แต่กฤตวรมันกระโดดลงจากรถนั้นแล้วถอยหนีไป
9.11.46
शल्योऽपि राजन्सङ्क्रुद्धो निघ्नन्सोमकपाण्डवान् ।
पुनरेव शितैर्बाणैर्युधिष्ठिरमपीडयत् ॥ ९.११.४६ ॥
ศัลยะก็เช่นกัน ข้าแต่พระราชา ทรงโกรธจัด ฆ่าฟันโสมกะและปาณฑพ แล้วก็ยิงพระยุธิษฐิระด้วยลูกศรคมอีกครั้งจนได้รับความเจ็บปวด
9.11.47
तस्य भीमो रणे क्रुद्धः सन्दश्य दशनच्छदम् ।
विनाशायाभिसन्धाय गदामादाय वीर्यवान् ॥ ९.११.४७ ॥
ในการรบ พระภีมผู้โกรธเกรี้ยวต่อศัลยะ กัดริมฝีปาก ตั้งใจจะทำลาย วีรบุรุษผู้มีกำลังนั้นจึงหยิบคทาขึ้นมา
9.11.48
यमदण्डप्रतीकाशां कालरात्रिमिवोद्यताम् ।
गजवाजिमनुष्याणां देहान्तकरणीमति ॥ ९.११.४८ ॥
คทานั้นประดุจไม้ค้อนของยมราช ประดุจราตรีแห่งความตายที่ถูกยกขึ้น ทำลายชีวิตของช้าง ม้า และมนุษย์
9.11.49
हेमपट्टपरिक्षिप्तामुल्कां प्रज्वलितामिव ।
शैक्यां व्यालीमिवात्युग्रां वज्रकल्पामयोमयीम् ॥ ९.११.४९ ॥
หุ้มด้วยแถบทองคำ ประดุจอุกกาบาตที่กำลังลุกไหม้ ทำจากเหล็กกล้าที่ลับคม ดุร้ายยิ่งดุจงู เป็นเหล็กประดุจสายฟ้า
9.11.50
चन्दनागुरुपङ्काक्तां प्रमदामीप्सितामिव ।
वसामेदोपदिग्धाङ्गीं जिह्वां वैवस्वतीमिव ॥ ९.११.५० ॥
เจิมด้วยน้ำมันจันทน์และอกรู ประดุจสตรีอันเป็นที่รัก ตัวคทาเปรอะด้วยไขมันและมันสมอง ประดุจลิ้นของพระยม
9.11.51
पटुघण्टाशतरवां वासवीमशनीमिव ।
निर्मुक्ताशीविषाकारां पृक्तां गजमदैरपि ॥ ९.११.५१ ॥
มีเสียงกระดิ่งคมนับร้อย ประดุจสายฟ้าของพระอินทร์ มีรูปร่างเหมือนงูพิษที่ถูกปล่อยออก และเปรอะด้วยน้ำมันมทของช้าง
9.11.52
त्रासनीं सर्वभूतानां स्वसैन्यपरिहर्षिणीम् ।
मनुष्यलोके विख्यातां गिरिशृङ्गविदारणीम् ॥ ९.११.५२ ॥
น่าสะพรึงกลัวแก่สรรพสัตว์ ทำให้กองทัพของตนเองชื่นชม มีชื่อเสียงในโลกมนุษย์ สามารถผ่าซอกยอดเขาได้
9.11.53
यया कैलासभवने महेश्वरसखं बली ।
आह्वयामास कौन्तेयः सङ्क्रुद्धमलकाधिपम् ॥ ९.११.५३ ॥
ด้วยคทานั้น บุตรของกุนตีผู้มีกำลังได้ท้าทายเจ้าแห่งอลกาผู้โกรธเกรี้ยว ผู้เป็นสหายของพระมเหศวร ในวิมานเขาไกรลาส
9.11.54
यया मायामयान्दृप्तान्सुबहून्धनदालये ।
जघान गुह्यकान्क्रुद्धो मन्दारार्थे महाबलः।
निवार्यमाणो बहुभिर्द्रौपद्याः प्रियमास्थितः ॥ ९.११.५४ ॥
ด้วยคทานั้น บุตรของกุนตีผู้มีกำลังมหาศาลผู้โกรธเกรี้ยวได้สังหารยักษ์กุหยกะจำนวนมากที่เย่อหยิ่งและแปลงกายได้ในวิมานของท้าวกุเวร เพื่อดอกมันทารา แม้จะถูกห้ามปรามโดยคนมากมาย ก็ยังยืนหยัดทำสิ่งที่เทราปทีพอพระทัย
9.11.55
तां वज्रमणिरत्नौघकल्माषां वज्रगौरवाम् ।
समुद्यम्य महाबाहुः शल्यमभ्यपतद्रणे ॥ ९.११.५५ ॥
พระผู้มีแขนใหญ่ยกคทานั้นซึ่งประดับด้วยเพชรและอัญมณีนับกองและหนักดุจสายฟ้า แล้วพุ่งเข้าใส่ศัลยะในการรบ
9.11.56
गदया युद्धकुशलस्तया दारुणनादया ।
पोथयामास शल्यस्य चतुरोऽश्वान्महाजवान् ॥ ९.११.५६ ॥
ผู้ชำนาญการรบได้บดขยี้ม้าทั้งสี่ตัวของศัลยะซึ่งวิ่งเร็วมาก ด้วยคทานั้นซึ่งมีเสียงน่าสะพรึงกลัว
9.11.57
ततः शल्यो रणे क्रुद्धः पीने वक्षसि तोमरम् ।
निचखान नदन्वीरोवर्म भित्त्वा च सोभ्ययात् ॥ ९.११.५७ ॥
ศัลยะผู้โกรธเกรี้ยวในการรบ จึงแทงหอกเข้าที่อกกว้างของวีรบุรุษผู้คำรามนั้น หอกทะลุเกราะผ่านไปได้
9.11.58
वृकोदरस्त्वसम्भ्रान्तस्तमेवोद्धृत्य तोमरम् ।
यन्तारं मद्रराजस्य निर्बिभेद तदा हृदि ॥ ९.११.५८ ॥
แต่วฤโกทร มิได้ตระหนกตกใจ ดึงหอกอันนั้นออกมาแล้วแทงเข้าที่หัวใจของสารถีของพระเจ้ามัทรราชในทันที
9.11.59
स भिन्नवर्मा रुधिरं वमन्वित्रस्तमानसः ।
पपाताभिमुखो भीमं मद्रराजस्त्वपाक्रमत् ॥ ९.११.५९ ॥
สารถีนั้นเกราะทะลุ อาเจียนโลหิต จิตใจหวาดหวั่น ล้มคว่ำหน้าเข้าหาพระภีม ส่วนพระเจ้ามัทรราชก็ถอยหนีไป
9.11.60
कृतप्रतिकृतं दृष्ट्वा शल्यो विस्मितमानसः ।
गदामाश्रित्य धर्मात्मा प्रत्यमित्रमवैक्षत ॥ ९.११.६० ॥
ศัลยะผู้มีธรรมะ เห็นการโจมตีถูกตอบโต้ด้วยการโจมตี จิตใจประหลาดใจ จึงถือคทาขึ้นแล้วมองดูศัตรูของตน
9.11.61
ततः सुमनसः पार्था भीमसेनमपूजयन् ।
ते दृष्ट्वा कर्म सङ्ग्रामे घोरमक्लिष्टकर्मणः ॥ ९.११.६१ ॥
ครั้นนั้น บรรดาปารถะผู้มีใจยินดีได้บูชาภีมเสนะ เมื่อได้เห็นการกระทำอันน่าสะพรึงกลัวของผู้ที่กระทำการโดยไม่ต้องพยายามเลยในการสงคราม พวกเขาก็ถวายความเคารพแก่เขา