ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.11.1
तस्मिन्विलुलिते सैन्ये वध्यमाने परस्परम् ।
द्रवमाणेषु योधेषु विद्रवत्सु च दन्तिषु ॥ ९.११.१ ॥
ସେହି ସେନା ଆଲୋଡ଼ିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପଳାଉଥିବା ବେଳେ ଓ ହାତୀମାନେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ପଳାଉଥିବା ବେଳେ।
9.11.2
कूजतां स्तनतां चैव पदातीनां महाहवे ।
निहतेषु महाराज हयेषु बहुधा तदा ॥ ९.११.२ ॥
ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ପଦାତିକମାନେ ଚିତ୍କାର ଓ କାତରୋକ୍ତି କରୁଥିବା ବେଳେ, ହେ ମହାରାଜ, ସେତେବେଳେ ଘୋଡ଼ାମାନେ ନାନା ପ୍ରକାରେ ବଧ ହେଉଥିଲେ।
9.11.3
प्रक्षये दारुणे घोरे संहारे सर्वदेहिनाम् ।
नानाशस्त्रसमावापे व्यतिषक्तरथद्विपे ॥ ९.११.३ ॥
ସର୍ବପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସେହି ଭୟଙ୍କର, ଘୋର, ସଂହାରକ ବିନାଶରେ, ଯେତେବେଳେ ନାନା ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷିତ ହେଉଥିଲା ଏବଂ ରଥ ଓ ହାତୀମାନେ ପରସ୍ପରରେ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ।
9.11.4
हर्षणे युद्धशौण्डानां भीरूणां भयवर्धने ।
गाहमानेषु योधेषु परस्परवधैषिषु ॥ ९.११.४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ ବୀରମାନଙ୍କୁ ହର୍ଷ ଦେଉଥିବା ଓ ଭୀରୁମାନଙ୍କର ଭୟ ବଢ଼ାଉଥିବା ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ, ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପରସ୍ପରର ବଧ ଇଚ୍ଛାରେ ତା'ରେ ଝାସ ଦେଉଥିଲେ।
9.11.5
प्राणादाने महाघोरे वर्तमाने दुरोदरे ।
सङ्ग्रामे घोररूपे तु यमराष्ट्रविवर्धने ॥ ९.११.५ ॥
ପ୍ରାଣ ହରଣକାରୀ, ମହାଭୟଙ୍କର, ପାଶାଖେଳ ପରି ଚାଲୁଥିବା, ଘୋର ରୂପ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଯମରାଜ୍ୟ ବଢ଼ାଉଥିବା ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ।
9.11.6
पाण्डवास्तावकं सैन्यं व्यधमन्निशितैः शरैः ।
तथैव तावका योधा जघ्नुः पाण्डवसैनिकान् ॥ ९.११.६ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନେ ତୁମ ସେନାକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କଲେ; ସେହିପରି ତୁମ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପାଣ୍ଡବ-ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
9.11.7
तस्मिंस्तथा वर्तमाने युद्धे भीरुभयावहे ।
पूर्वाह्णे चापि सम्प्राप्ते भास्करोदयनं प्रति ॥ ९.११.७ ॥
ଭୀରୁମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିବା ସେ ଯୁଦ୍ଧ ଏପରି ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ, ପୂର୍ବାହ୍ନ ଆସିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଦିଗରେ.
9.11.8
लब्धलक्षाः परे राजन्रक्षितास्तु महात्मना ।
अयोधयंस्तव बलं मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ९.११.८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଥିବା ଶତ୍ରୁମାନେ, ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହୋଇ, ମୃତ୍ୟୁକୁ ହିଁ ପଛକୁ ଫେରିବାର ଉପାୟ କରି, ତୁମ ସେନା ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
9.11.9
बलिभिः पाण्डवैर्दृप्तैर्लैब्धलक्षैः प्रहारिभिः ।
कौरव्यसीदत्पृतना मृगीवाग्निबयाकुला ॥ ९.११.९ ॥
ବଳବାନ, ଗର୍ବିତ ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସାଧୁଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରହାରରେ, ହେ କୌରବ୍ୟ, ତୁମ ସେନା ଅଗ୍ନିରେ ଘେରା ହରିଣୀ ପରି ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ଡୁବୁଥିଲା।
9.11.10
तां दृष्ट्वा सीदतीं सेनां पङ्के गामिव दुर्बलाम् ।
उज्जिहीर्षुस्तदा शल्यः प्रायात्पाण्डुसुतान्प्रति ॥ ९.११.१० ॥
କାଦୁଅରେ ଫସିଥିବା ଦୁର୍ବଳ ଗାଈ ପରି ଡୁବୁଥିବା ସେ ସେନାକୁ ଦେଖି, ତାକୁ ଉଠାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଶଲ୍ୟ ତେବେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଆଡ଼େ ଗଲେ।
9.11.11
मद्रराजः सुसङ्क्रुद्धो गृहीत्वा धनुरुत्तमम् ।
अभ्यद्रवत सङ्ग्रामे पाण्डवानाततायिनः ॥ ९.११.११ ॥
ମଦ୍ରରାଜ ଅତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଉତ୍ତମ ଧନୁ ଧରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆତତାୟୀ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
9.11.12
पाण्डवा अपि भूपाल समरे जितकाशिनः ।
मद्रराजं समासाद्य बिभिदुर्निशितैः शरैः ॥ ९.११.१२ ॥
ହେ ଭୂପାଳ, ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜକୁ ବିଜୟୀ ଭାବୁଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟ ମଦ୍ରରାଜ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
9.11.13
ततः शरशतैस्तीक्ष्णैर्मद्रराजो महारथः ।
अर्दयामास तां सेनां धर्मराजस्य पश्यतः ॥ ९.११.१३ ॥
ଏଥିରେ ମହାରଥୀ ମଦ୍ରରାଜ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶହ ଶହ ଶରରେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଆଖି ଆଗରେ ସେହି ସେନାକୁ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
9.11.14
प्रादुरासन्निमित्तानि नानारूपाण्यनेकशः ।
चचाल शब्दं कुर्वाणा मही चापि सपर्वता ॥ ९.११.१४ ॥
ନାନା ରୂପର ଅନେକ ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଗଲା; ପର୍ବତ ସହିତ ପୃଥିବୀ ଶବ୍ଦ କରି କମ୍ପିଗଲା।
9.11.15
सदण्डशूला दीप्ताग्रा दीर्यमाणाः समन्ततः ।
उल्का भूमिं दिवः पेतुराहत्य रविमण्डलम् ॥ ९.११.१५ ॥
ଦଣ୍ଡ ଓ ଶୂଳ ପରି, ଜଳନ୍ତା ଅଗ୍ରଭାଗ ବିଶିଷ୍ଟ ଉଲ୍କା ଚାରିଆଡ଼ୁ ଫାଟି ଆକାଶରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳରେ ଆଘାତ କରି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲା।
9.11.16
मृगाश्च महिषाश्चापि पक्षिणश्च विशाम्पते ।
अपसव्यं तदा चक्रुः सेनां ते बहुशो नृप ॥ ९.११.१६ ॥
ହେ ବିଶାମ୍ପତି, ହେ ନୃପ! ସେତେବେଳେ ହରିଣ, ମଇଁଷି ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ସେନାକୁ ବହୁବାର ଅପସବ୍ୟ (ବାମରୁ) ଘେରିଲେ।
9.11.17
भृगुसूनुधरापुत्रौ शशिजेन समन्वितौ ।
चरमं पाण्डुपुत्राणां पुरस्तात्सर्वभूभुजाम् ॥ ९.११.१७ ॥
ଭୃଗୁ ପୁତ୍ର (ପରଶୁରାମ), ଧରାର ଦୁଇ ପୁତ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର (ବୁଧ) ଏକତ୍ର ହୋଇ ପାଣ୍ଡବ ଓ ସବୁ ରାଜାଙ୍କ ଆଗରେ ଠିଆ ହେଲେ।
9.11.18
शस्त्राग्रेष्वभवज्ज्वाला नेत्राण्याहत्य वर्षती ।
शिरः स्वलीयन्त भृशं काकोलूकाश्च केतुषु ॥ ९.११.१८ ॥
ଶସ୍ତ୍ରର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଜ୍ୱାଳା ଦେଖାଗଲା; ଆଖିରେ ଆଘାତ କରି ବର୍ଷା କଲା; ଧ୍ୱଜାରେ କାଉ ଓ ପେଚା ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଲାଗିଗଲେ।
9.11.19
ततस्तद्युद्धमत्युग्रमभवत्सहचारिणाम् ।
तथा सर्वाण्यनीकानि सन्निपत्य जनाधिप ॥ ९.११.१९ ॥
ତା'ପରେ ସହଚାରୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଅତି ଭୟଙ୍କର ହେଲା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ସେନା ଏକତ୍ର ହୋଇ ସଂଘର୍ଷ କଲେ, ହେ ଜନାଧିପ।
9.11.20
अभ्यघ्नत्कौरवो राजा पाण्डवानामनीकिनीम् ।
शल्यस्तु शरवर्षेण वर्षन्निव सहस्रदृक् ॥ ९.११.२० ॥
କୌରବ ରାଜା ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେନାକୁ ଆଘାତ କଲେ; ଏବଂ ଶଲ୍ୟ ସହସ୍ରନୟନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଶରବର୍ଷା କରି ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
9.11.21
अभ्यवर्षत धर्मात्मा कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
भीमसेनं शरैश्चापि रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ९.११.२१ ॥
ଧର୍ମାତ୍ମା ସେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଉପରେ ଶରବର୍ଷା କଲେ; ଭୀମସେନଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ, ପଥରରେ ଧାରିତ ଶରମାନ ବର୍ଷାଇଲେ।
9.11.22
द्रौपदेयांस्तथा सर्वान्माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
धृष्टद्युम्नं च शैनेयं शिखण्डिनमथापि च ॥ ९.११.२२ ॥
ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର, ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପାଣ୍ଡବ ପୁତ୍ର, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଶୈନେୟ (ସାତ୍ୟକି) ଏବଂ ଶିଖଣ୍ଡିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଆଘାତ କଲେ।
9.11.23
एकैकं दशभिर्बाणैर्विव्याध स महाबलः ।
ततोऽसृजद्बाणवर्षं घर्मान्ते मघवानिव ॥ ९.११.२३ ॥
ସେ ମହାବଳ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଦଶ ଦଶ ଶରରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ତା'ପରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଶେଷରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଶରବର୍ଷା ଛାଡ଼ିଲେ।
9.11.24
ततः प्रभद्रका राजन्सोमकाश्च सहस्रशः ।
पतिताः पात्यमानाश्च दृश्यन्ते शल्यसायकैः ॥ ९.११.२४ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ପ୍ରଭଦ୍ରକ ଏବଂ ସୋମକମାନେ ସହସ୍ରେ ସହସ୍ରେ ପତିତ ଓ ଶଲ୍ୟଙ୍କ ଶରରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଭାବେ ଦେଖାଗଲେ।
9.11.25
भ्रमराणामिव व्राताः शलभानामिव व्रजाः ।
हादिन्य इव मेघेभ्यः शल्यस्य न्यपतञ्शराः ॥ ९.११.२५ ॥
ଭ୍ରମରମାନଙ୍କ ଝାଁକ ପରି, ଶଳଭମାନଙ୍କ ଦଳ ପରି, ମେଘରୁ ନିର୍ଗତ ବିଜୁଳି ପରି ଶଲ୍ୟଙ୍କ ବାଣ ପଡ଼ିଲା।
9.11.26
द्विरदास्तुरगाश्चार्ताः पत्तयो रथिनस्तथा ।
शल्यस्य बाणैरपतन्बभ्रमुर्व्यनदंस्तथा ॥ ९.११.२६ ॥
ହସ୍ତୀ, ଅଶ୍ୱ, ପଦାତିକ ଓ ରଥୀମାନେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଶଲ୍ୟଙ୍କ ବାଣରେ ପଡ଼ିଲେ, ଘୂରିଲେ ଏବଂ ଚିତ୍କାର କଲେ।
9.11.27
आविष्ट इव मद्रेशो मन्युना पौरुषेण च ।
प्राच्छादयदरीन्सङ्ख्ये कालसृष्ट इवान्तकः।
विनर्दमानो मद्रेशो मेघहादो महाबलः ॥ ९.११.२७ ॥
କ୍ରୋଧ ଓ ପୌରୁଷରେ ଆବିଷ୍ଟ ପରି ମଦ୍ରରାଜ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ; କାଳ ପ୍ରେରିତ ଯମ ପରି। ଗର୍ଜୁଥିବା ମେଘନାଦୀ ମହାବଳ ମଦ୍ରେଶ।
9.11.28
सा वध्यमाना शल्येन पाण्डवानामनीकिनी ।
अजातशत्रुं कौन्तेयमभ्यधावद्युधिष्ठिरम् ॥ ९.११.२८ ॥
ଶଲ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରହୃତ ହେଉଥିବା ସେହି ପାଣ୍ଡବ ସେନା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅଜାତଶତ୍ରୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲା।
9.11.29
तां सम्मर्द्य शतैः सङ्ख्ये लघुहस्तः शितैः शरैः ।
बाणवर्षेण महता युधिष्ठिरमताडयत् ॥ ९.११.२९ ॥
ସେହି ସେନାକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶହ ଶହ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଦଳି, ଲଘୁହସ୍ତ ଶଲ୍ୟ ମହା ବାଣବର୍ଷଣରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ।
9.11.30
तमापतन्तं जात्यश्वैः क्रुद्धो राजा युधिष्ठिरः ।
अवारयच्छरैस्तीक्ष्णैर्महाद्विपमिवाङ्कुशैः ॥ ९.११.३० ॥
ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱ ସହ ନିଜ ଉପରେ ଧାଉଁଥିବା ତାଙ୍କୁ କ୍ରୁଦ୍ଧ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ରୋକିଲେ; ମହାହସ୍ତୀକୁ ଅଙ୍କୁଶରେ ରୋକିବା ପରି।
9.11.31
तस्य शल्यः शरं घोरं मुमोचाशीविषोपमम् ।
सोऽभ्यविध्यन्महात्मानं वेगेनाभ्यपतच्च गाम् ॥ ९.११.३१ ॥
ଶଲ୍ୟ ବିଷଧର ସାପ ପରି ଭୟଙ୍କର ଏକ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ସେ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି ବେଗରେ ଆଗକୁ ଧାଇଁଲେ।
9.11.32
ततो वृकोदरः क्रुद्धः शल्यं विव्याध सप्तभिः ।
पञ्चभिः सहदेवस्तु नकुलो दशभिः शरैः ॥ ९.११.३२ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ବୃକୋଦର (ଭୀମ) ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ ସାତଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ସହଦେବ ପାଞ୍ଚଟିରେ ଏବଂ ନକୁଳ ଦଶଟି ବାଣରେ।
9.11.33
द्रौपदेयाश्च शत्रुघ्नं शूरमार्तायनिं शरैः ।
अभ्यवर्षन्महाराज मेघा इव महीधस्म् ॥ ९.११.३३ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ସେହି ଶୂର ଆର୍ତାୟନିଙ୍କ ଉପରେ ବାଣବର୍ଷା କଲେ, ମେଘ ପର୍ବତ ଉପରେ ବର୍ଷିବା ପରି।
9.11.34
ततो दृष्ट्वा वार्यमाणं शल्यं पार्थैः समन्ततः ।
कृतवर्मा कृपश्चैव सङ्क्रुद्धावभ्यधावताम् ॥ ९.११.३४ ॥
ତା'ପରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ବାରିତ ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି କୃତବର୍ମା ଓ କୃପ ଉଭୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଧାଇଁଲେ।
9.11.35
उलूकश्च महावीर्यः शकुनिंश्चापि सौबलः ।
समागम्याथ शनकैरश्वत्थामा महाबलः।
तव पुत्राश्च कार्त्स्न्येन जुगुपुः शल्यमाहवे ॥ ९.११.३५ ॥
ମହାପରାକ୍ରମୀ ଉଲୂକ, ସୁବଳପୁତ୍ର ଶକୁନି ଏବଂ ମହାବଳ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ଏକତ୍ର ଧୀରେ ଆସିଲେ। ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରକ୍ଷା କଲେ।
9.11.36
भीमसेनं त्रिभिर्विद्धा कृतवर्मा शिलीमुखैः ।
बाणवर्षेण महता क्रुद्धरूपमवारयत्।
धृष्टद्युम्नं ततः क्रुद्धो बाणवर्षैरपीडयत् ॥ ९.११.३६ ॥
କୃତବର୍ମା ଭୀମସେନଙ୍କୁ ତିନୋଟି ଶିଲୀମୁଖ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି ପ୍ରଚୁର ବାଣବର୍ଷାରେ ସେହି କ୍ରୁଦ୍ଧରୂପଙ୍କୁ ରୋକିଲେ। ତା'ପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ବାଣବର୍ଷାରେ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
9.11.37
द्रौपदेयांश्च शकुनिर्यमौ च द्रौणिरभ्ययात् ॥ ९.११.३७ ॥
ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଓ ଯମଜ ଭାଇଙ୍କ ଉପରେ ଶକୁନି ଓ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
9.11.38
दुर्योधनो युधांश्रेष्ठ आहवे केशवार्जुनौ ।
समभ्ययादुग्रतेजाः शरैश्चाप्यहनद्बली ॥ ९.११.३८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉଗ୍ରତେଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କେଶବ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଉପରେ ଏକାସଙ୍ଗେ ଆକ୍ରମଣ କରି ଶରରେ ପ୍ରହାର କଲେ।
9.11.39
एवं द्वन्द्वशतान्यासंस्त्वदीयानां परैः सह ।
घोररूपाणि चित्राणि तत्रतत्र विशाम्पते ॥ ९.११.३९ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି! ଏହିପରି ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷର ଲୋକମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ଓ ବିଚିତ୍ର ଶହଶହ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୟୁଦ୍ଧ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ହେଲା।
9.11.40
ऋक्षवर्णाञ्जघानाश्वान्भोजो भीमस्य संयुगे ।
सोऽवतीर्य रथोपस्थाद्धताश्वात्पाण्डुनन्दनः।
कालो दण्डमिवोद्यम्य गदापाणिरयुध्यत ॥ ९.११.४० ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୋଜ ଭୀମଙ୍କର ଭାଲୁ-ରଙ୍ଗ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ମାରିଲେ। ଘୋଡ଼ା ମରିବାରୁ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇ, କାଳର ଦଣ୍ଡ ପରି ଗଦା ଉଠାଇ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
9.11.41
प्रमुखे सहदेवस्य जघानाश्वान्स मद्रराट् ।
ततः शल्यस्य तनयं सहदेवोऽसिनावधीत् ॥ ९.११.४१ ॥
ସାମନାରେ ସେହି ମଦ୍ରରାଜ ସହଦେବଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ମାରିଲେ। ତା'ପରେ ସହଦେବ ଖଡ୍ଗରେ ଶଲ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ବଧ କଲେ।
9.11.42
गौतमः पुनराचार्यो धृष्टद्युम्नमयोधयत् ।
असम्भ्रान्तमसम्भ्रान्तो यत्नवान्यत्नवत्तरम् ॥ ९.११.४२ ॥
ଗୌତମ ଓ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ପୁଣି ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଅବିଚଳିତ ଅବିଚଳିତ ସହିତ, ଯତ୍ନଶୀଳ ଅଧିକ ଯତ୍ନରେ ଲଢ଼ିଲେ।
9.11.43
द्रौपदेयांस्तथा वीरानेकैकं दशभिः शरैः ।
अविद्ध्यदाचार्यसुतो नातिक्रुद्धो हसन्निव ॥ ९.११.४३ ॥
ଆଚାର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ଦ୍ରୌପଦୀ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଓ ଅନ୍ୟ ବୀରମାନଙ୍କୁ ଏକ ଏକ କରି ଦଶ ଦଶ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧ ନକରି ଯେପରି ହସୁଥିଲେ।
9.11.44
पुनश्च भीमसेनस्य जघानाश्वांस्तथाऽऽहवे ।
सोऽवतीर्य रथात्तूर्णं हताश्वः पाण्डुनन्दनः ॥ ९.११.४४ ॥
ପୁନର୍ବାର ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଭୀମସେନଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କଲେ; ଘୋଡ଼ା ମରିବାରୁ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଶୀଘ୍ର ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ।
9.11.45
कालो दण्डमिवोद्यम्य गदां क्रुद्धो महाबलः ।
पोथयामास तुरगान्रथं च कृतवर्मणः।
कृतवर्मा त्ववप्लुत्य रथात्तस्मादपाक्रमत् ॥ ९.११.४५ ॥
କ୍ରୋଧିତ ମହାବଳ ଯମଦଣ୍ଡ ପରି ଗଦା ଉଠାଇ କୃତବର୍ମାଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ; କିନ୍ତୁ କୃତବର୍ମା ରଥରୁ ଡେଇଁ ସେଠାରୁ ସରିଗଲେ।
9.11.46
शल्योऽपि राजन्सङ्क्रुद्धो निघ्नन्सोमकपाण्डवान् ।
पुनरेव शितैर्बाणैर्युधिष्ठिरमपीडयत् ॥ ९.११.४६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଶଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସୋମକ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ପୁନର୍ବାର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
9.11.47
तस्य भीमो रणे क्रुद्धः सन्दश्य दशनच्छदम् ।
विनाशायाभिसन्धाय गदामादाय वीर्यवान् ॥ ९.११.४७ ॥
ରଣରେ କ୍ରୋଧିତ ଭୀମ ତା ପ୍ରତି ଓଠ ଦାନ୍ତରେ ଦବାଇ, ବିନାଶର ସଂକଳ୍ପ କରି, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଭୀମ ଗଦା ଧରିଲେ।
9.11.48
यमदण्डप्रतीकाशां कालरात्रिमिवोद्यताम् ।
गजवाजिमनुष्याणां देहान्तकरणीमति ॥ ९.११.४८ ॥
ଯମଦଣ୍ଡ ପରି, ଉଠାଯାଇଥିବା କାଳରାତ୍ରି ପରି, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଦେହର ଅନ୍ତ କରୁଥିବା (ଗଦା)।
9.11.49
हेमपट्टपरिक्षिप्तामुल्कां प्रज्वलितामिव ।
शैक्यां व्यालीमिवात्युग्रां वज्रकल्पामयोमयीम् ॥ ९.११.४९ ॥
ସୁନାର ପଟ୍ଟିରେ ଘେରା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଲ୍କା ପରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଇସ୍ପାତ ନିର୍ମିତ, ଅତି ଭୟଙ୍କର ସର୍ପ ପରି, ବଜ୍ର ସଦୃଶ ଲୌହମୟ (ଗଦା)।
9.11.50
चन्दनागुरुपङ्काक्तां प्रमदामीप्सितामिव ।
वसामेदोपदिग्धाङ्गीं जिह्वां वैवस्वतीमिव ॥ ९.११.५० ॥
ଚନ୍ଦନ ଓ ଅଗରୁ ଲେପରେ ଲିପ୍ତ, ପ୍ରିୟା ନାରୀ ପରି, ଚର୍ବି ଓ ମଜ୍ଜାରେ ଲିପ୍ତ ଅଙ୍ଗ ବିଶିଷ୍ଟ, ଯମର ଜିଭ ପରି (ଗଦା)।
9.11.51
पटुघण्टाशतरवां वासवीमशनीमिव ।
निर्मुक्ताशीविषाकारां पृक्तां गजमदैरपि ॥ ९.११.५१ ॥
ଶହ ଶହ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଘଣ୍ଟାର ଶବ୍ଦ ଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପରି, ଛାଡ଼ିଥିବା ବିଷଧର ସର୍ପ ଆକାରର, ହାତୀର ମଦରେ ମଧ୍ୟ ଲିପ୍ତ (ଗଦା)।
9.11.52
त्रासनीं सर्वभूतानां स्वसैन्यपरिहर्षिणीम् ।
मनुष्यलोके विख्यातां गिरिशृङ्गविदारणीम् ॥ ९.११.५२ ॥
ସର୍ବ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିବା, ନିଜ ସେନାକୁ ହର୍ଷ ଦେଉଥିବା, ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ, ପର୍ବତ ଶିଖର ଭାଙ୍ଗୁଥିବା (ଗଦା)।
9.11.53
यया कैलासभवने महेश्वरसखं बली ।
आह्वयामास कौन्तेयः सङ्क्रुद्धमलकाधिपम् ॥ ९.११.५३ ॥
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବଳବାନ କୌନ୍ତେୟ କୈଳାସ ଭବନରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ସଖା, କ୍ରୁଦ୍ଧ ଅଲକାଧିପତିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ (ସେହି ଗଦା)।
9.11.54
यया मायामयान्दृप्तान्सुबहून्धनदालये ।
जघान गुह्यकान्क्रुद्धो मन्दारार्थे महाबलः।
निवार्यमाणो बहुभिर्द्रौपद्याः प्रियमास्थितः ॥ ९.११.५४ ॥
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମାୟାମୟ, ଗର୍ବିତ ବହୁ ଗୁହ୍ୟକଙ୍କୁ କୁବେରଙ୍କ ଭବନରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ମହାବଳୀ (କୌନ୍ତେୟ) ବଧ କରିଥିଲେ — ମନ୍ଦାର ପୁଷ୍ପ ପାଇଁ, ଅନେକ ନିବାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ହୋଇ (ସେହି ଗଦା)।
9.11.55
तां वज्रमणिरत्नौघकल्माषां वज्रगौरवाम् ।
समुद्यम्य महाबाहुः शल्यमभ्यपतद्रणे ॥ ९.११.५५ ॥
ବଜ୍ର, ମଣି ଓ ରତ୍ନରାଶିରେ ଚିତ୍ରିତ ଏବଂ ବଜ୍ର ପରି ଭାରୀ ସେହି ଗଦାକୁ ଉଠାଇ ମହାବାହୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶଲ୍ୟ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ।
9.11.56
गदया युद्धकुशलस्तया दारुणनादया ।
पोथयामास शल्यस्य चतुरोऽश्वान्महाजवान् ॥ ९.११.५६ ॥
ଯୁଦ୍ଧ କୁଶଳ ବୀର ସେହି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦକାରୀ ଗଦାରେ ଶଲ୍ୟଙ୍କର ଚାରି ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଘୋଡାକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।
9.11.57
ततः शल्यो रणे क्रुद्धः पीने वक्षसि तोमरम् ।
निचखान नदन्वीरोवर्म भित्त्वा च सोभ्ययात् ॥ ९.११.५७ ॥
ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଶଲ୍ୟ ଗର୍ଜନ କରି ସେହି ବିଶାଳ ଛାତିରେ ତୋମର ପୋତି ଦେଲେ; ତାହା ବର୍ମ ଭେଦ କରି ଆଗକୁ ଗଲା।
9.11.58
वृकोदरस्त्वसम्भ्रान्तस्तमेवोद्धृत्य तोमरम् ।
यन्तारं मद्रराजस्य निर्बिभेद तदा हृदि ॥ ९.११.५८ ॥
ମାତ୍ର ବୃକୋଦର ବିଚଳିତ ନ ହୋଇ, ସେହି ତୋମରକୁ ହିଁ ଉପାଡ଼ି, ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ସାରଥିର ହୃଦୟରେ ସେହିକ୍ଷଣି ବିନ୍ଧିଦେଲେ।
9.11.59
स भिन्नवर्मा रुधिरं वमन्वित्रस्तमानसः ।
पपाताभिमुखो भीमं मद्रराजस्त्वपाक्रमत् ॥ ९.११.५९ ॥
କବଚ ଭିଦାହୋଇ, ରକ୍ତ ବାନ୍ତି କରି, ଭୟଭୀତ ମନରେ ସେ ଭୀମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କରି ପଡ଼ିଗଲା; କିନ୍ତୁ ମଦ୍ରରାଜ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ।
9.11.60
कृतप्रतिकृतं दृष्ट्वा शल्यो विस्मितमानसः ।
गदामाश्रित्य धर्मात्मा प्रत्यमित्रमवैक्षत ॥ ९.११.६० ॥
ପ୍ରହାରର ବଦଳରେ ପ୍ରହାର ଘଟିଥିବା ଦେଖି ବିସ୍ମିତ ମନ ଧର୍ମାତ୍ମା ଶଲ୍ୟ ଗଦା ଧରି ଶତ୍ରୁ ପାଖକୁ ଚାହିଁଲେ।
9.11.61
ततः सुमनसः पार्था भीमसेनमपूजयन् ।
ते दृष्ट्वा कर्म सङ्ग्रामे घोरमक्लिष्टकर्मणः ॥ ९.११.६१ ॥
ତା'ପରେ ଆନନ୍ଦିତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ଅନାୟାସ କର୍ମୀଙ୍କର ଭୟଙ୍କର କର୍ମ ଦେଖି ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।