Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

सामवेद · विभाग 1.48

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.48.457

त्रि꣡क꣢द्रुकेषु महि꣣षो꣡ यवा꣢꣯शिरं तुविशु꣣ष्म꣢स्तृ꣣म्प꣡त्सोम꣢꣯मपिब꣣द्वि꣡ष्णु꣢ना सु꣣तं꣡ य꣢थाव꣣श꣢म् ।
स꣡ ईं꣢ ममाद꣣ म꣢हि꣣ क꣢र्म꣣ क꣡र्त्त꣢वे म꣣हा꣢मु꣣रु꣡ꣳ सैन꣢꣯ꣳ सश्चद्दे꣣वो꣢ दे꣣व꣢ꣳ स꣣त्य꣡ इन्दुः꣢꣯ स꣣त्य꣡मिन्द्र꣢꣯म् ॥ ४५७ ॥

तीन पात्रांमध्ये बलवान महिषाने जवमिश्रित सोम तृप्त होऊन प्यायला; विष्णूसह, त्याच्या इच्छेनुसार पिळलेला. महान कर्म करण्यास तो हर्षित झाला; सत्य इंदू देवाला देवाशी, खरोखर इंद्राशी जोडते.

1.48.458

अ꣣य꣢ꣳ स꣣ह꣢स्र꣣मा꣡न꣢वो दृ꣣शः꣡ क꣢वी꣣नां꣢ म꣣ति꣢उज्योति꣢र्वि꣡ध꣢र्म ।
ब्र꣣ध्नः꣢ स꣣मी꣡ची꣢रु꣣ष꣢सः꣣ स꣡मै꣢रयदरे꣣प꣢सः꣣ स꣡ चेत꣢सः꣣ स्व꣡स꣢रे मन्यु꣣म꣡न्त꣢श्चि꣣ता꣢ गोः ॥ ४५८ ॥

हे हजारो पाहणाऱ्या कवींची मती, प्रकाश धारण करणारा धर्म. आधाराने उषांना एकत्र प्रेरित केले; निर्दोष, तेजस्वी मनाच्या; आपल्या प्रकाशमार्गात उत्साहाने भरलेल्या, गाईंसाठी जागृत झालेल्या.

1.48.459

ए꣡न्द्र꣢ या꣣ह्यु꣡प꣢ नः परा꣣व꣢तो꣣ ना꣡यमच्छा꣢꣯ वि꣣द꣡था꣢नीव꣣ स꣡त्प꣢ति꣣र꣢स्ता꣣ रा꣡जे꣢व꣣ स꣡त्प꣢तिः ।
ह꣡वा꣢महे त्वा꣣ प्र꣡य꣢स्वन्तः सु꣣ते꣢꣫ष्वा पु꣣त्रा꣢सो꣣ न꣢ पि꣣त꣢रं꣣ वा꣡ज꣢सातये महिष्ठं वाजसातये ॥ ४५९ ॥

हे इंद्रा, दूरून आमच्याकडे ये; हे यज्ञांकडे येण्यासारखे, सत्पुरुषांचा स्वामी सारथी जसा, सत्पुरुषांचा राजा जसा. सोम पिळला जाताना अर्पणांसह आम्ही तुला बोलावतो; पुत्र पित्याला बोलावतात तसे, धन मिळवण्यासाठी, अतिशय दानशूर तुला.

1.48.460

त꣡मिन्द्रं꣢꣯ जोहवीमि म꣣घ꣡वा꣢नमु꣣ग्र꣢ꣳ स꣣त्रा꣡ दधा꣢꣯न꣣म꣡प्र꣢तिष्कुत꣣ꣳ श्र꣡वा꣢ꣳसि꣣ भू꣡रि꣢ ।
म꣡ꣳहि꣢ष्ठो गी꣣र्भि꣡रा च꣢꣯ य꣣ज्ञि꣡यो꣢ ववर्त्त रा꣣ये꣢ नो꣣ वि꣡श्वा꣢ सु꣣प꣡था꣢ कृणोतु व꣣ज्री꣢ ॥ ४६० ॥

त्या इंद्राला मी बोलावतो, ऐश्वर्यवान, उग्र, खरोखर धारण करणाऱ्या, अप्रतिहत, अनेक कीर्ती असलेल्याला. अतिशय दानशूर, यज्ञयोग्य तो गीतांसह येऊन परतला; वज्रधारी आम्हांसाठी धनाकडे जाणारे सर्व सुमार्ग करो.

1.48.461

अ꣢स्तु꣣ श्रौ꣡षट्꣢ पु꣣रो꣢ अ꣣ग्निं꣢ धि꣣या꣡ द꣢ध꣣ आ꣡ नु त्यच्छर्धो꣢꣯ दि꣣व्यं꣡ वृ꣡णीमह इन्द्रवा꣣यू꣡ वृ꣢णीमहे ।
य꣡द्ध꣢ क्रा꣣णा꣢ वि꣣व꣢स्व꣢ते꣣ ना꣡भा꣢ स꣣न्दा꣣य न꣡व्य꣢से ।
अ꣢ध꣣ प्र꣢ नू꣣न꣡मुप꣢꣯ यन्ति धी꣣त꣡यो꣢ दे꣣वा꣢꣫ꣳअच्छा꣣ न꣢ धी꣣त꣡यः꣢ ॥ ४६१ ॥

अग्नीसमोर बुद्धीने मी स्थिर होतो; आता त्या दिव्य बलाचे आम्ही वरण करतो, इंद्र आणि वायूचे वरण करतो. ते विवस्वानासाठी मध्यभागी नव्याचे समर्पण करत असताना, निश्चितच आमची स्तोत्रे विचारांसारखी देवांकडे पुढे जातात.

1.48.462

प्र꣡ वो꣢ म꣣हे꣢ म꣣त꣡यो꣢ यन्तु꣣ वि꣡ष्ण꣢वे म꣣रु꣡त्व꣢ते गिरि꣣जा꣡ ए꣢व꣣या꣡म꣢रुत् ।
प्र꣡ शर्धा꣢꣯य꣣ प्र꣡ यज्य꣢꣯वे सुखा꣣द꣡ये꣢ त꣣व꣡से भ꣣न्द꣡दि꣢ष्टये꣣ धु꣡नि꣢व्रताय꣣ श꣡व꣢से ॥ ४६२ ॥

तुमच्यासाठी, महान विष्णू आणि मरुतांसह असलेल्या देवासाठी आमची स्तोत्रे पुढे जावोत; वेगाने येणाऱ्या मरुतांसह गीते येवोत. बलासाठी, पूज्यासाठी, सुख देणाऱ्यासाठी, बलवानासाठी, स्तुती करून तेजस्वी होणाऱ्यासाठी, कंपन व्रत असलेल्यासाठी, बलासाठी आमची स्तोत्रे पुढे जावोत.

1.48.463

अ꣣या꣢ रु꣣चा꣡ हरि꣢꣯ण्या पुना꣣नो꣢꣫ विश्वा꣣ द्वे꣡षा꣢ꣳसि तरति स꣣यु꣡ग्व꣢भिः꣣ सू꣢रो꣣ न꣢ स꣣यु꣡ग्व꣢भिः ।
धा꣡रा꣢ पृ꣣ष्ठ꣡स्य꣢ रोचते पुना꣣नो꣡ अ꣢रु꣣षो꣡ हरिः꣢꣯ ।
वि꣢श्वा꣣ य꣢द्रू꣣पा꣡ प꣢रि꣣या꣡स्यृक्व꣢꣯भिः स꣣प्ता꣡स्ये꣢भि꣣र्ऋ꣡ क्व꣢भिः ॥ ४६३ ॥

या तेजस्वी, सोनेरी प्रकाशाने शुद्ध होत तो सर्व द्वेषी शक्तींना ओलांडतो; सहचर किरणांसह, सूर्य सहचर किरणांसह ओलांडतो तसा. पात्राच्या पाठीमागील धारा चमकते, शुद्ध होणारा ताम्रवर्ण हरि. सर्व रूपांभोवती तू ऋचांसह फिरतोस तेव्हा, सप्तमुख ऋचांसह.

1.48.464

अ꣣भि꣢꣫ त्यं दे꣣व꣡ स꣢वि꣣ता꣡र꣢मो꣣꣬ण्योः꣢꣯ क꣣वि꣡क्र꣢तु꣣मर्चा꣡मि꣢ स꣣त्य꣡स꣢वꣳ रत्न꣣धा꣢म꣣भि꣢ प्रि꣣यं꣢म꣣ति꣢म् ।
ऊ꣣र्ध्वा꣢꣫ यस्या꣣म꣢ति꣣र्भा꣡ अदि꣢꣯द्युत꣣त्स꣡वी꣢मनि꣣ हि꣡र꣢ण्यपाणिरमिमीत सु꣣क्र꣡तुः꣢ कृ꣣पा꣡ स्वः꣢ ॥ ४६४ ॥

दोन्ही हातांत कुशल, ज्ञानसंकल्प करणारे, सत्याला प्रेरणा देणारे, रत्नांचे आश्रयस्थान अशा त्या देव सवितृची मी स्तुती करतो; त्यांना प्रिय असलेल्या मतीकडे प्रार्थना उंचावतो. ऊर्ध्व दिशेने त्यांचे तेज प्रकाशते; प्रेरणेच्या क्षणी ते चमकतात; सुवर्णहस्त, शुभसंकल्प असलेले ते स्वर्ग मोजतात.

1.48.465

अ꣣ग्नि꣡ꣳ होता꣢꣯रं मन्ये꣣ दा꣡स्व꣢न्तं꣣ व꣡सोः꣢ सू꣣नु꣡ꣳ सह꣢꣯सो जा꣣त꣡वे꣢दसं꣣ वि꣢प्रं꣣ न꣢ जा꣣त꣡वे꣢दसम् ।
य꣢ ऊ꣣र्ध्व꣡या꣢ स्वध्व꣣रो꣢ दे꣣वो꣢ दे꣣वा꣡च्या꣢ कृ꣣पा꣢ ।
घृ꣣त꣢स्य꣣ वि꣡भ्रा꣢ष्टि꣣म꣡नु꣢ शु꣣क्र꣡शो꣢चिष आ꣣जु꣡ह्वा꣢नस्य स꣣र्पि꣡षः꣢ ॥ ४६५ ॥

होता असलेल्या अग्नीचे मी ध्यान करतो; तो दानशील, वसूचा पुत्र, बलाचा पुत्र, जातवेदा; ज्ञानी द्रष्ट्याप्रमाणे जातवेदा. शुभयज्ञाचा तो देव ऊर्ध्व दिव्य मार्गाने कुशलतेने उठतो; तुपाच्या तेजस्वी ज्वालेनुसार, शुक्रप्रकाशी, आहुत घृतधारेने तो आवाहिला जातो.

1.48.466

त꣢व꣣ त्य꣡न्न꣢꣯र्यं नृ꣣तो꣡ऽप꣢ इन्द्र प्रथ꣣मं꣢ पू꣣र्व्यं꣢ दि꣣वि꣢ प्र꣣वा꣡च्यं꣢ कृ꣣त꣢म् ।
यो꣢ दे꣣व꣢स्य꣣ श꣡व꣢सा꣣ प्रा꣡रि꣢णा꣣ अ꣡सु꣢ रि꣣ण꣢न्न꣣पः꣢ ।
भु꣢वो꣣ वि꣡श्व꣢म꣣भ्य꣡दे꣢व꣣मो꣡ज꣢सा वि꣣दे꣡दूर्ज꣢꣯ꣳ श꣣त꣡क्र꣢तुर्वि꣣दे꣡दिष꣢꣯म् ॥ ४६६ ॥

हे इंद्रा, मनुष्यांना योग्य, नेत्यांचे ते पहिले, प्राचीन कर्म दिवीत जाहीर करण्यासारखे आहे. देवाच्या बलाने प्रेरित होऊन जे उदके मुक्त करतो; तुझ्या ओजाने तू अदेव सर्वांवर स्वामित्व गाजवतोस; शतक्रतू इंद्राला ऊर्जा व अन्न मिळो.