उपनिषदे · Chāndogya 7.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 7.26.1
तस्य ह वा एतस्यैवं पश्यत एवं मन्वानस्यैवं विजानत आत्मतः प्राण आत्मत आशात्मतः स्मर आत्मत आकाश आत्मतस्तेज आत्मत आप आत्मत आविर्भावतिरोभावावात्मतोऽन्नमात्मतो बलमात्मतो विज्ञानमात्मतो ध्यानमात्मतश्चित्तमात्मतः सङ्कल्प आत्मतो मन आत्मतो वागात्मतो नामात्मतो मन्त्रा आत्मतः कर्माण्यात्मत एवेदँसर्वमिति ॥ ७.२६.१ ॥
असे पाहणाऱ्याला, असे मनन करणाऱ्याला, असे जाणणाऱ्याला — आत्म्यापासून प्राण, आत्म्यापासून आशा, आत्म्यापासून स्मृती, आत्म्यापासून आकाश, आत्म्यापासून तेज, आत्म्यापासून जल, आत्म्यापासून आविर्भाव व तिरोभाव, आत्म्यापासून अन्न, आत्म्यापासून बल, आत्म्यापासून विज्ञान, आत्म्यापासून ध्यान, आत्म्यापासून चित्त, आत्म्यापासून संकल्प, आत्म्यापासून मन, आत्म्यापासून वाणी, आत्म्यापासून नाम, आत्म्यापासून मंत्र, आत्म्यापासून कर्मे (निर्माण होतात); आत्माच हे सर्व.
Chāndogya 7.26.2
तदेष श्लोको न पश्यो मृत्युं पश्यति न रोगं नोत दुःखताँ सर्वँ ह पश्यः पश्यति सर्वमाप्नोति सर्वश इति । स एकधा भवति त्रिधा भवति पञ्चधा सप्तधा नवधा चैव पुनश्चैकादशः स्मृतः शतं च दश चैकश्च सहस्राणि च विँशतिराहारशुद्धौ सत्त्वशुद्धौ ध्रुवा स्मृतिः स्मृतिलम्भे सर्वग्रन्थीनां विप्रमोक्षस्तस्मै मृदितकषायाय तमसस्पारं दर्शयति भगवान्सनत्कुमारस्तँ स्कन्द इत्याचक्षते तँ स्कन्द इत्याचक्षते ॥ ७.२६.२ ॥
म्हणून हा श्लोक आहे: द्रष्टा मृत्यू पाहत नाही, रोगही पाहत नाही, दुःखही पाहत नाही; द्रष्टा सर्व पाहतो आणि सर्व प्रकारे सर्व प्राप्त करतो. तो एकरूप होतो, त्रिरूप होतो, पंचरूप, सप्तरूप, नवरूप होतो; पुन्हा एकादशरूप म्हटला आहे; शंभर, दहा, एक आणि हजारो, आणि वीस. आहार शुद्ध झाल्यावर आणि सत्त्व शुद्ध झाल्यावर स्मृती स्थिर होते. स्मृती प्राप्त झाल्यावर सर्व ग्रंथींपासून पूर्ण मुक्ती होते. ज्याचे कषाय घासून नष्ट झाले आहेत त्याला भगवान सनत्कुमार अंधाराच्या पलीकडचा किनारा दाखवतात; त्यांना 'स्कन्द' म्हणतात, त्यांना 'स्कन्द' म्हणतात.