चक्रव्यूह

दृश्य 1

युद्धाचा तेरावा दिवस. पहाटे द्रोण कौरव सैन्याची चक्रव्यूहात रचना करतात: वर्तुळाच्या आत वर्तुळ, योद्ध्यांचे एक चक्र.

चक्रव्यूह. एक वर्तुळाकार युद्धरचना. तिची वर्तुळे फिरत राहतात, त्यामुळे आत घुसणाऱ्याला बाहेर पडण्याचा मार्ग बंद झालेला आढळतो.

ग्रंथातून · Mahābhārata, Droṇa Parva (critical edition)

दृश्य 2

दक्षिणेला खूप दूर, संशप्तकांनी अर्जुनाला दूर ओढून नेले आहे; ते त्याच्याशी मरेपर्यंत लढण्याची शपथ घेतलेले योद्धे आहेत. पांडवांच्या छावणीत युधिष्ठिर ही रचना जाणणाऱ्या उरलेल्या एकमेव व्यक्तीकडे वळतो.

ग्रंथातून · Droṇa Parva (critical edition)

दृश्य 3

अर्जुनाचा पुत्र अभिमन्यू सोळा वर्षांचा आहे.

Abhimanyu: त्यात आत कसे शिरायचे ते मला माहीत आहे. संकट आले तर बाहेर कसे पडायचे ते मला माहीत नाही.

Bhīma: मार्ग उघड. आम्ही तुझ्या अगदी मागोमाग येऊ.

एक लोकप्रिय कथन. अनेक पुनर्कथनांत सांगितले जाते की अभिमन्यू आईच्या गर्भात असतानाच आत शिरण्याचा मार्ग शिकला. तो प्रसंग चिकित्सक आवृत्तीत नाही, म्हणून वेदयात्रा त्याला लोकपरंपरा म्हणून चिन्हांकित करते.

ग्रंथातून · Droṇa Parva (critical edition)

दृश्य 4

तो बाहेरचे वर्तुळ फोडून आत घुसतो. त्याच्या मागे जयद्रथ ती फट बंद करतो आणि मागोमाग येण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या प्रत्येक पांडवाला रोखून धरतो. चक्राच्या आत अभिमन्यू एकटा आहे.

अभिमन्यू. अर्जुन आणि कृष्णाची बहीण सुभद्रा यांचा पुत्र.

बंद झालेली फट. अर्जुनाशिवाय सर्व पांडवांना एक दिवस रोखून धरण्याचा वर जयद्रथाला शिवाकडून मिळाला होता.

ग्रंथातून · Droṇa Parva (critical edition)

दृश्य 5

त्याच्यासमोर वर्तुळामागून वर्तुळ मागे हटते. महान योद्धे त्याच्यावर हल्ला करतात, पण कोणीही त्याला थांबवू शकत नाही.

ग्रंथातून · Droṇa Parva (critical edition)

दृश्य 6

मग अनेक योद्धे एकत्र त्याच्यावर हल्ला करतात. त्याचे धनुष्य तोडले जाते, त्याचे घोडे आणि सारथी मारले जातात. तो तलवारीने लढत राहतो, आणि ती मोडल्यावर रथाचे चाक उचलतो.

ग्रंथातून · Droṇa Parva (critical edition)

दृश्य 7

शेवटी तो पडतो आणि तेराव्या दिवसाचा सूर्य मावळतो. अर्जुन परत आल्यावर प्रतिज्ञा करतो की जयद्रथ पुढचा सूर्यास्त पाहण्यासाठी जिवंत राहणार नाही.

ग्रंथातून · Droṇa Parva (critical edition)