Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.207

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

12.207.1

के पूर्वमासन्पतयः प्रजानां भरतर्षभ ।
के चर्षयो महाभागा दिक्षु प्रत्येकशः स्थिताः ॥ १२.२०७.१ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୂର୍ବକାଳରେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ପତି କିଏ ଥିଲେ? ଦିଗମାନଙ୍କରେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ସ୍ଥିତ ମହାଭାଗ ଋଷିମାନେ କିଏ ଥିଲେ?

12.207.2

श्रूयतां भरतश्रेष्ठ यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
प्रजानां पतयो ये च दिक्षु ये चर्षयः स्मृताः ॥ १२.२०७.२ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ମୋତେ ଯାହା ପଚାରୁଛ ତାହା ଶୁଣ। ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ପତିମାନେ ଏବଂ ଦିଗମାନଙ୍କରେ ଯେଉଁ ଋଷିମାନେ ସ୍ମରଣୀୟ।

12.207.3

एकः स्वयंभूर्भगवानाद्यो ब्रह्मा सनातनः ।
ब्रह्मणः सप्त वै पुत्रा महात्मानः स्वयंभुवः ॥ १२.२०७.३ ॥

ସ୍ୱୟଂଭୂ, ଭଗବାନ, ଆଦି, ସନାତନ ବ୍ରହ୍ମା ଏକା ଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସାତ ମହାତ୍ମା ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ।

12.207.4

मरीचिरत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
वसिष्ठश्च महाभागः सदृशो वै स्वयंभुवा ॥ १२.२०७.४ ॥

ମରୀଚି, ଅତ୍ରି, ଅଙ୍ଗିରା, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ, ଏବଂ ମହାଭାଗ ବଶିଷ୍ଠ — ଏମାନେ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ସମାନ ଥିଲେ।

12.207.5

सप्त ब्रह्मण इत्येते पुराणे निश्चयं गताः ।
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि सर्वानेव प्रजापतीन् ॥ १२.२०७.५ ॥

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଏହି ସାତ ପୁରାଣରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହା ପରେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କୁ କହିବି।

12.207.6

अत्रिवंशतमुत्पन्नो ब्रह्मयोनिः सनातनः ।
प्राचनवर्हिर्भगवांस्तस्मात्प्राचेतसो दश ॥ १२.२०७.६ ॥

ଅତ୍ରିଙ୍କ ବଂଶରେ ଶହେ ଜଣ ଜନ୍ମିଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜାତ ସନାତନ ଭଗବାନ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହି; ତାଙ୍କଠାରୁ ଦଶ ପ୍ରାଚେତସ ଜନ୍ମିଲେ।

12.207.7

दशानां तनयस्त्वेको दक्षो नाम प्रजापतिः ।
तस्य द्वे नामनी लोके दक्षः क इति चोच्यते ॥ १२.२०७.७ ॥

ଦଶ ପୁତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଦକ୍ଷ ନାମକ ପ୍ରଜାପତି ଥିଲେ। ଜଗତରେ ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ନାମ କୁହାଯାଏ — ଦକ୍ଷ ଓ କ।

12.207.8

मरीचेः कश्यपः पुत्रस्तस्य द्वे नामनी स्मृते ।
अरिष्टनेमिरित्येके कश्यपेत्यपरे विदुः ॥ १२.२०७.८ ॥

ମରୀଚିଙ୍କ ପୁତ୍ର କଶ୍ୟପ ଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ନାମ ସ୍ମୃତ — କେହି କେହି ତାଙ୍କୁ ଅରିଷ୍ଟନେମି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କଶ୍ୟପ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।

12.207.9

अत्रेश्चैवौरसः श्रीमान्राजा सोमश्च वीर्यवान् ।
सहस्रं यश्च दिव्यानां युगानां पर्युपासिता ॥ १२.२०७.९ ॥

ଅତ୍ରିଙ୍କ ଔରସ ପୁତ୍ର ତେଜସ୍ୱୀ ରାଜା ସୋମ ଥିଲେ, ଯେ ପରାକ୍ରମୀ ଥିଲେ; ଦିବ୍ୟ ଯୁଗରେ ଯାହାଙ୍କୁ ହଜାରେ ବର୍ଷ ଉପାସନା କରାଯାଇଥିଲା।

12.207.10

अर्यमा चैव भगवान्ये चास्य तनया विभो ।
एते प्रदेशाः कथिता भुवनानां प्रभावनाः ॥ १२.२०७.१० ॥

ଭଗବାନ ଅର୍ଯମା, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଯେଉଁ ପୁତ୍ରମାନେ, ହେ ବିଭୋ — ଏମାନେ ଜଗତକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ପ୍ରଦେଶ ବୋଲି କଥିତ।

12.207.11

शशबिन्दोश्च भार्याणां सहस्राणि दशाच्युत ।
एकैकस्यां सहस्रं तु तनयानामभूत्तदा ॥ १२.२०७.११ ॥

ଶଶବିନ୍ଦୁଙ୍କର ଦଶ ହଜାର ପତ୍ନୀ ଥିଲେ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ। ସେତେବେଳେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କଠାରୁ ହଜାରେ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ।

12.207.12

एवं शतसहस्राणि दश तस्य महात्मनः ।
पुत्राणां च न ते संचिदिच्छन्त्यन्यं प्रजापतिम् ॥ १२.२०७.१२ ॥

ଏହିପରି ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଦଶ ଲକ୍ଷ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ସେମାନେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁ ନଥିଲେ।

12.207.13

प्रजामाचक्षते विप्राः पुराणाः शाशबिन्दवीम् ।
स वृष्णिवंशप्रभवो महावंशः प्रजापतेः ॥ १२.२०७.१३ ॥

ପୁରାଣଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶଶବିନ୍ଦୁଙ୍କ ସନ୍ତତିର ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ସେ ବୃଷ୍ଣି ବଂଶରେ ଜାତ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର ମହାବଂଶ।

12.207.14

एते प्रजानां पतयः समुद्दिष्टा यशस्विनः ॥ १२.२०७.१४ ॥

ଏମାନେ ଯଶସ୍ୱୀ, ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ପତି ବୋଲି କଥିତ।

12.207.15

शशबिन्दुस्तु राजर्षिर्महायोगी महामनाः ।
अध्यात्मवित्सहस्राणां भार्याणां दशमध्यगः ॥ १२.२०७.१५ ॥

ରାଜର୍ଷି ଶଶବିନ୍ଦୁ ମହାଯୋଗୀ, ମହାମନା, ଅଧ୍ୟାତ୍ମଜ୍ଞ ଥିଲେ; ହଜାର ହଜାର ପତ୍ନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦଶମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇଥିଲେ।

12.207.16

स योगी योगमापन्नस्ततः सायुज्यतां गतः ।
अतः परं प्रवक्ष्यामि देवांस्त्रिभुवनेश्वरान् ॥ १२.२०७.१६ ॥

ସେ ଯୋଗୀ ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସାୟୁଜ୍ୟ ଲାଭ କଲେ। ଏବେ ମୁଁ ତ୍ରିଭୁବନର ଈଶ୍ୱର ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କହିବି।

12.207.17

भगोंऽशश्चार्यमा चैव मित्रोऽथ वरुणस्तथा ।
सविता चैव घाता च विवस्वांश्च महाबलः ॥ १२.२०७.१७ ॥

ଭଗ, ଅଂଶ, ଅର୍ୟମା, ମିତ୍ର, ପରେ ବରୁଣ, ସବିତା, ଧାତା ଏବଂ ମହାବଳ ବିବସ୍ବାନ।

12.207.18

त्वष्टा पूषा तथैवेन्द्रो द्वादशो विष्णुरुच्यते ।
इत्येते द्वादशादित्याः कश्यपस्यात्मसंभवाः ॥ १२.२०७.१८ ॥

ତ୍ୱଷ୍ଟା, ପୂଷା, ସେହିପରି ଇନ୍ଦ୍ର, ଦ୍ୱାଦଶ ବିଷ୍ଣୁ କୁହାଯାଆନ୍ତି। ଏହିପରି ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ କଶ୍ୟପଙ୍କ ଆତ୍ମରୁ ଜାତ।

12.207.19

नासत्यश्चैव दस्रश्च स्मृतो द्वावश्विनावपि ।
मार्तण्डस्यात्मजावेतावात्मस्य प्रजापतेः ॥ १२.२०७.१९ ॥

ନାସତ୍ୟ ଓ ଦସ୍ର, ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅଶ୍ବିନୀ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଏମାନେ ଦୁଇଜଣ ମାର୍ତଣ୍ଡଙ୍କ (ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ) ପୁତ୍ର, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଆତ୍ମାରୁ ଜାତ।

12.207.20

त्वष्टुश्चैवात्मजः श्रीमान्विश्वरूपो महायशाः ॥ १२.२०७.२० ॥

ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କର ପୁତ୍ର, ତେଜସ୍ୱୀ, ମହାଯଶସ୍ୱୀ ବିଶ୍ୱରୂପ ମଧ୍ୟ (ସେହିପରି)।

12.207.21

अजैकपादहिर्बुध्न्यो विरूपाक्षोऽथ रैवतः ।
हरश्च बहुरूपश्च त्र्यम्बकश्च सुरेश्वरः ॥ १२.२०७.२१ ॥

ଅଜୈକପାଦ, ଅହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ୟ, ବିରୂପାକ୍ଷ, ରୈବତ, ହର, ବହୁରୂପ, ତ୍ର୍ୟମ୍ବକ ଓ ସୁରେଶ୍ବର (ମଧ୍ୟ)।

12.207.22

सावित्रश्च जयन्तश्च पिनाकी चापराजितः ।
एकादशैते कथिता रुद्रास्त्रिभुवनेश्वराः ॥ १२.२०७.२२ ॥

ସାବିତ୍ର, ଜୟନ୍ତ, ପିନାକୀ ଓ ଅପରାଜିତ (ମଧ୍ୟ)। ଏହି ଏକାଦଶଜଣଙ୍କୁ ତ୍ରିଭୁବନେଶ୍ୱର ରୁଦ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

12.207.23

पूर्वमेव महाभागा वसवोऽष्टौ प्रकीर्तिताः ।
एत एवविधा देवा मनोरेव प्रजापतेः।
ते च पूर्वं सुराश्चेति द्विविधाः पितरः स्मृताः ॥ १२.२०७.२३ ॥

ପୂର୍ବରୁ ମହାଭାଗ ଆଠ ବସୁ କୀର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଦେବତା ମନୁ ଓ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର। ସେମାନେ ପୂର୍ବରେ ସୁର ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଉଥିଲେ; ପିତୃଗଣ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ସ୍ମରଣ କରାଯାଆନ୍ତି।

12.207.24

शीलयौवनयोस्त्वन्यस्तथाऽन्ये सिद्धसाध्ययोः ।
ऋभवो मरुतश्चैव देवानां चोदितो गणः ॥ १२.२०७.२४ ॥

ଶୀଳ ଓ ଯୌବନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟ, ସେହିପରି ସିଦ୍ଧ ଓ ସାଧ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟମାନେ। ଋଭୁ ଓ ମରୁତ୍ ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ଏକ ଗଣ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

12.207.25

एवमेते समाम्नाता विश्वेदेवास्तथाऽश्विनौ ।
आदित्याः क्षत्रियास्तेषां विशश्च मरुतस्तथा ॥ १२.२०७.२५ ॥

ଏହିପରି ଏହି ବିଶ୍ୱଦେବ ଏବଂ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର କୁହାଯାଇଛି। ଆଦିତ୍ୟମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟ; ସେମାନଙ୍କର ବିଶ ଏବଂ ମରୁତ୍ମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।

12.207.26

अश्विनौ तु स्मृतौ शूद्रौ तपस्युग्रे समास्थितौ ।
स्मृतास्त्वङ्गिरसो देवा ब्राह्मणा इति निश्चयः।
इत्येतत्सर्वदेवानां चातुर्वर्ण्यं प्रकीर्तितम् ॥ १२.२०७.२६ ॥

ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଘୋର ତପସ୍ୟାରେ ରତ ଶୂଦ୍ର ଭାବେ ସ୍ମୃତ। ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବେ ସ୍ମୃତ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ। ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଚାତୁର୍ବର୍ଣ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି।

12.207.27

एतान्वै प्रातरुत्थाय देवान्यस्तु प्रकीर्तयेत् ।
स्वजादन्यकृताच्चैव सर्वपापात्प्रमुच्यते ॥ १२.२०७.२७ ॥

ଯିଏ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି ଏହି ଦେବତାମାନଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତନ କରେ, ସେ ନିଜ ଜନ୍ମରୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ କୃତ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

12.207.28

यवक्रीतोऽथ रैभ्यश्च अर्वावसुपरावसू ।
औशिजश्चैव कक्षीवान्बलश्चाङ्गिरसः स्मृतः ॥ १२.२०७.२८ ॥

ଯବକ୍ରୀତ, ରୈଭ୍ୟ, ଅର୍ବାବସୁ ଓ ପରାବସୁ, ଔଶିଜ, କକ୍ଷୀବାନ୍ ଏବଂ ଅଙ୍ଗିରସ ବଳ ସ୍ମୃତ।

12.207.29

ऋषिर्मेधातिथेः पुत्रः कण्वो बर्हिषदस्तथा ।
त्रैलोक्यभावनास्तात प्राच्यां सप्तर्षयस्तथा ॥ १२.२०७.२९ ॥

ମେଧାତିଥିର ପୁତ୍ର ଋଷି କଣ୍ଵ ଏବଂ ବର୍ହିଷଦ — ହେ ପୁତ୍ର, ଏମାନେ ତ୍ରିଲୋକର ଧାରକ; ପୂର୍ବ ଦିଗର ସପ୍ତର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।

12.207.30

उन्मुचो विमुचश्चैव स्वस्त्यात्रेयश्च वीर्यवान् ।
प्रमुचश्चेध्मवाहश्च भगवांश्च दृढव्रतः ॥ १२.२०७.३० ॥

ଉନ୍ମୁଚ, ବିମୁଚ, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ୍ ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟାତ୍ରେୟ, ପ୍ରମୁଚ ଓ ଇଧ୍ମବାହ, ଏବଂ ଭଗବାନ୍ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ।

12.207.31

मित्रावरुणयोः पुत्रस्तथाऽगस्त्यः प्रतापवान् ।
एते ब्रह्मर्षयो नित्यमास्थिता दक्षिणां दिशम् ॥ १२.२०७.३१ ॥

ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରତାପୀ ଅଗସ୍ତ୍ୟ — ଏହି ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ସଦା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

12.207.32

उषङ्गुः कवषो धौम्यः परिव्याधश्च वीर्यवान् ।
एकतश्च द्वितश्चैव त्रितश्चैवं महर्षयः ॥ १२.२०७.३२ ॥

ଉଷଙ୍ଗୁ, କବଷ, ଧୌମ୍ୟ, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ପରିବ୍ୟାଧ, ଏକତ, ଦ୍ୱିତ ଓ ତ୍ରିତ — ଏହି ମହର୍ଷିମାନେ ।

12.207.33

अत्रेः पुत्रश्च दुर्वासास्तथा सारस्वतः प्रभुः ।
एते चैव महात्मानः पश्चिमामाश्रिता दिशम् ॥ १२.२०७.३३ ॥

ଅତ୍ରିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ବାସା ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ସାରସ୍ୱତ — ଏହି ମହାତ୍ମାମାନେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଅଛନ୍ତି ।

12.207.34

अत्रिश्चैव वसिष्ठश्च काश्यपश्च महानुषिः ।
गौतमोऽथ भरद्वाजो विश्वामित्रोऽथ कौशिकः ॥ १२.२०७.३४ ॥

ଅତ୍ରି, ବଶିଷ୍ଠ, ମହର୍ଷି କଶ୍ୟପ, ଗୌତମ, ଭରଦ୍ୱାଜ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ କୌଶିକ ।

12.207.35

तथैव पुत्रो भगवानृचीकस्य महात्मनः ।
जमदग्निश्च सप्तैते उदीचीमाश्रिता दिशम् ॥ १२.२०७.३५ ॥

ସେହିପରି ମହାତ୍ମା ଋଚୀକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭଗବାନ ଜମଦଗ୍ନି — ଏହି ସାତଜଣ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଅଛନ୍ତି ।

12.207.36

एते प्रतिदिशं सर्वे कीर्तितास्तिग्मतेजसः ।
साक्षिभूता महात्मानो भुवनानां प्रभावनाः ॥ १२.२०७.३६ ॥

ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତେଜ ଥିବା ଏହି ସମସ୍ତ ମହାତ୍ମା ପ୍ରତି ଦିଗରେ କୀର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛନ୍ତି — ସେମାନେ ଲୋକମାନଙ୍କର ସାକ୍ଷୀ ଓ ପ୍ରଭାବକ ।

12.207.37

एवमेते महात्मानः स्थिताः प्रत्येकशो दिशम् ।
एतेषां कीर्तनं कृत्वा सर्वपापात्प्रमुच्यते ॥ १२.२०७.३७ ॥

ଏହିପରି ଏହି ମହାତ୍ମାମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏମାନଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

12.207.38

यस्यांयस्यां दिशि ह्येते तां दिशं शरणं गतः ।
मुच्यते सर्वपापेभ्यः स्वस्तिमांश्च तथा भवेत् ॥ १२.२०७.३८ ॥

ଏମାନେ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଦିଗରେ ଥା'ନ୍ତି, ସେହି ଦିଗକୁ ଶରଣ କରି ଯିଏ ଯାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ କଲ୍ୟାଣ ପାଏ।