مہابھارت · ادھیائے 12.207
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.207.1
के पूर्वमासन्पतयः प्रजानां भरतर्षभ ।
के चर्षयो महाभागा दिक्षु प्रत्येकशः स्थिताः ॥ १२.२०७.१ ॥
اے بھرت کے سرداروں میں سب سے افضل، پہلے زمانے میں مخلوق کے پتی کون تھے؟ اور سمتوں میں الگ الگ ٹھہرے ہوئے مہابھاگ رشی کون تھے؟
12.207.2
श्रूयतां भरतश्रेष्ठ यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
प्रजानां पतयो ये च दिक्षु ये चर्षयः स्मृताः ॥ १२.२०७.२ ॥
اے بھرت کے بہترین، جو تم مجھ سے پوچھتے ہو وہ سنو۔ مخلوق کے جو پتی ہیں اور سمتوں میں جو رشی یاد کیے جاتے ہیں۔
12.207.3
एकः स्वयंभूर्भगवानाद्यो ब्रह्मा सनातनः ।
ब्रह्मणः सप्त वै पुत्रा महात्मानः स्वयंभुवः ॥ १२.२०७.३ ॥
ایک ہی خودبخود پیدا ہونے والے، بھگوان، اول، ازلی برہما تھے۔ برہما کے سات مہاتما بیٹے تھے، جو خودبخود پیدا ہونے والے سے پیدا ہوئے۔
12.207.4
मरीचिरत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
वसिष्ठश्च महाभागः सदृशो वै स्वयंभुवा ॥ १२.२०७.४ ॥
مریچی، اتری، انگرس، پلستیہ، پلہ، کرتو، اور مہابھاگ وشسٹھ، یہ سب سوئمبھو کے برابر تھے۔
12.207.5
सप्त ब्रह्मण इत्येते पुराणे निश्चयं गताः ।
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि सर्वानेव प्रजापतीन् ॥ १२.२०७.५ ॥
برہما کے یہ سات پرانوں میں یقینی طور پر معروف ہیں۔ اب اس کے بعد میں تمام پرجاپتیوں کا بیان کروں گا۔
12.207.6
अत्रिवंशतमुत्पन्नो ब्रह्मयोनिः सनातनः ।
प्राचनवर्हिर्भगवांस्तस्मात्प्राचेतसो दश ॥ १२.२०७.६ ॥
اتری کی نسل میں سو افراد پیدا ہوئے؛ برہما کی کوکھ سے پیدا ہونے والے ازلی بھگوان پراچین برہی؛ ان سے دس پراچیتس پیدا ہوئے۔
12.207.7
दशानां तनयस्त्वेको दक्षो नाम प्रजापतिः ।
तस्य द्वे नामनी लोके दक्षः क इति चोच्यते ॥ १२.२०७.७ ॥
دس بیٹوں میں سے ایک دکش نامی پرجاپتی تھا۔ دنیا میں اس کے دو نام کہے جاتے ہیں — دکش اور ک۔
12.207.8
मरीचेः कश्यपः पुत्रस्तस्य द्वे नामनी स्मृते ।
अरिष्टनेमिरित्येके कश्यपेत्यपरे विदुः ॥ १२.२०७.८ ॥
مریچی کا بیٹا کشیپ تھا؛ اس کے دو نام یاد کیے جاتے ہیں — کچھ لوگ اسے اریشٹنیمی کہتے ہیں اور دوسرے کشیپ۔
12.207.9
अत्रेश्चैवौरसः श्रीमान्राजा सोमश्च वीर्यवान् ।
सहस्रं यश्च दिव्यानां युगानां पर्युपासिता ॥ १२.२०७.९ ॥
اتری کا اصل بیٹا، شاندار بادشاہ سوم، جو طاقتور تھا؛ اور وہی وہ ہے جس کی دیویہ یگوں میں ہزار برس عبادت کی گئی۔
12.207.10
अर्यमा चैव भगवान्ये चास्य तनया विभो ।
एते प्रदेशाः कथिता भुवनानां प्रभावनाः ॥ १२.२०७.१० ॥
بھگوان ارْیمن، اور اس کے جو بیٹے ہیں، اے وبھو — یہ وہ علاقے بتائے گئے ہیں جو جہانوں کو ظاہر کرتے ہیں۔
12.207.11
शशबिन्दोश्च भार्याणां सहस्राणि दशाच्युत ।
एकैकस्यां सहस्रं तु तनयानामभूत्तदा ॥ १२.२०७.११ ॥
ششبندو کی بیویاں دس ہزار تھیں، اے اچیوت۔ تب ان میں سے ہر ایک سے ایک ہزار بیٹے پیدا ہوئے۔
12.207.12
एवं शतसहस्राणि दश तस्य महात्मनः ।
पुत्राणां च न ते संचिदिच्छन्त्यन्यं प्रजापतिम् ॥ १२.२०७.१२ ॥
اسی طرح اس مہاتما کے دس لاکھ بیٹے تھے۔ وہ کسی دوسرے پرجاپتی کو جاننا نہیں چاہتے تھے۔
12.207.13
प्रजामाचक्षते विप्राः पुराणाः शाशबिन्दवीम् ।
स वृष्णिवंशप्रभवो महावंशः प्रजापतेः ॥ १२.२०७.१३ ॥
پرانوں کے عالم برہمن ششبندو کی نسل کا بیان کرتے ہیں۔ وہ وِرِشنی خاندان میں پیدا ہوا، پرجاپتی کا عظیم خاندان ہے۔
12.207.14
एते प्रजानां पतयः समुद्दिष्टा यशस्विनः ॥ १२.२०७.१४ ॥
یہ یشسوی مخلوقات کے پتی کہے گئے ہیں۔
12.207.15
शशबिन्दुस्तु राजर्षिर्महायोगी महामनाः ।
अध्यात्मवित्सहस्राणां भार्याणां दशमध्यगः ॥ १२.२०७.१५ ॥
راجرشی ششبندو مہایوگی، وسیع القلب، روحانی علم کے عالم تھے؛ ہزاروں بیویوں میں دسویں تک پہنچنے والے۔
12.207.16
स योगी योगमापन्नस्ततः सायुज्यतां गतः ।
अतः परं प्रवक्ष्यामि देवांस्त्रिभुवनेश्वरान् ॥ १२.२०७.१६ ॥
وہ یوگی یوگ کو پا کر سایوجیہ کو پہنچا۔ اب میں تین جہانوں کے ایشور دیوتاؤں کا بیان کروں گا۔
12.207.17
भगोंऽशश्चार्यमा चैव मित्रोऽथ वरुणस्तथा ।
सविता चैव घाता च विवस्वांश्च महाबलः ॥ १२.२०७.१७ ॥
بھگ، انش، ارئمہ، مِتر، پھر ورن بھی، سویتا، دھاتا اور مہابلی وِوسوان۔
12.207.18
त्वष्टा पूषा तथैवेन्द्रो द्वादशो विष्णुरुच्यते ।
इत्येते द्वादशादित्याः कश्यपस्यात्मसंभवाः ॥ १२.२०७.१८ ॥
تشٹا، پوشا، اسی طرح اندر، اور بارہواں وشنو کہا جاتا ہے۔ یوں یہ بارہ آدتیہ کشیپ کی اپنی ذات سے پیدا ہوئے۔
12.207.19
नासत्यश्चैव दस्रश्च स्मृतो द्वावश्विनावपि ।
मार्तण्डस्यात्मजावेतावात्मस्य प्रजापतेः ॥ १२.२०७.१९ ॥
ناسत्य اور دسر، یہ دونوں بھی اشونی کہلائے جاتے ہیں۔ یہ دونوں مارتنڈ (سورج) کے بیٹے ہیں، پرجاپتی کے نفس سے پیدا ہوئے۔
12.207.20
त्वष्टुश्चैवात्मजः श्रीमान्विश्वरूपो महायशाः ॥ १२.२०७.२० ॥
تواشٹا کا بیٹا، تیجسوی، مہایشسوی وشوروپ بھی (اسی طرح)۔
12.207.21
अजैकपादहिर्बुध्न्यो विरूपाक्षोऽथ रैवतः ।
हरश्च बहुरूपश्च त्र्यम्बकश्च सुरेश्वरः ॥ १२.२०७.२१ ॥
اجیکپاد، اہرْبُدھْنیہ، ویروپاکش، ریوت، ہر، بہروپ، تریمبک اور سُرییشور (بھی)۔
12.207.22
सावित्रश्च जयन्तश्च पिनाकी चापराजितः ।
एकादशैते कथिता रुद्रास्त्रिभुवनेश्वराः ॥ १२.२०७.२२ ॥
ساوتر، جینت، پیناکی اور اپراجت (بھی)۔ یہ گیارہ تین عالموں کے ایشور رُدر کہے گئے ہیں۔
12.207.23
पूर्वमेव महाभागा वसवोऽष्टौ प्रकीर्तिताः ।
एत एवविधा देवा मनोरेव प्रजापतेः।
ते च पूर्वं सुराश्चेति द्विविधाः पितरः स्मृताः ॥ १२.२०७.२३ ॥
پہلے ہی مہابھاگ آٹھ وسو بیان کیے گئے ہیں۔ ایسے ہی دیوتا منو اور پرجاپتی کے ہیں۔ وہ پہلے سُر بھی کہلائے؛ پِتر دو قسم کے یاد کیے گئے ہیں۔
12.207.24
शीलयौवनयोस्त्वन्यस्तथाऽन्ये सिद्धसाध्ययोः ।
ऋभवो मरुतश्चैव देवानां चोदितो गणः ॥ १२.२०७.२४ ॥
شیل اور یوون میں سے دوسرے، اور اسی طرح سدھ اور سادھیوں میں دوسرے۔ رِبھو اور مرُت بھی دیوتاؤں کا ایک گن کہے گئے ہیں۔
12.207.25
एवमेते समाम्नाता विश्वेदेवास्तथाऽश्विनौ ।
आदित्याः क्षत्रियास्तेषां विशश्च मरुतस्तथा ॥ १२.२०७.२५ ॥
اسی طرح یہ وِشودیو اور دونوں اشونی کمار بیان کیے گئے ہیں۔ آدتیہ کھشتری ہیں؛ اور ان کے وِش اور مروت بھی اسی طرح ہیں۔
12.207.26
अश्विनौ तु स्मृतौ शूद्रौ तपस्युग्रे समास्थितौ ।
स्मृतास्त्वङ्गिरसो देवा ब्राह्मणा इति निश्चयः।
इत्येतत्सर्वदेवानां चातुर्वर्ण्यं प्रकीर्तितम् ॥ १२.२०७.२६ ॥
دونوں اشونی کمار کٹھور تپسیا میں مصروف شودر کے طور پر یاد کیے جاتے ہیں۔ انگرس دیوتا اور برہمن کے طور پر یاد کیے جاتے ہیں، یہ یقینی ہے۔ اس طرح تمام دیوتاؤں کا چاتروَرن بیان کیا گیا ہے۔
12.207.27
एतान्वै प्रातरुत्थाय देवान्यस्तु प्रकीर्तयेत् ।
स्वजादन्यकृताच्चैव सर्वपापात्प्रमुच्यते ॥ १२.२०७.२७ ॥
جو صبح اٹھ کر ان دیوتاؤں کا کیرتن کرتا ہے، وہ اپنے جنم سے اور دوسروں کے کیے ہوئے تمام گناہوں سے آزاد ہو جاتا ہے۔
12.207.28
यवक्रीतोऽथ रैभ्यश्च अर्वावसुपरावसू ।
औशिजश्चैव कक्षीवान्बलश्चाङ्गिरसः स्मृतः ॥ १२.२०७.२८ ॥
یوَکریت، رَیبھیہ، اَرواوسو اور پراوسو، اوشِج کا بیٹا، ککشیوان اور انگرس بل یاد کیے گئے ہیں۔
12.207.29
ऋषिर्मेधातिथेः पुत्रः कण्वो बर्हिषदस्तथा ।
त्रैलोक्यभावनास्तात प्राच्यां सप्तर्षयस्तथा ॥ १२.२०७.२९ ॥
میدھاتھی کا بیٹا رِشی کنو اور برہشد — اے بیٹے، یہ تینوں لوکوں کو قائم رکھنے والے ہیں؛ مشرق کے سات رِشی بھی اسی طرح ہیں۔
12.207.30
उन्मुचो विमुचश्चैव स्वस्त्यात्रेयश्च वीर्यवान् ।
प्रमुचश्चेध्मवाहश्च भगवांश्च दृढव्रतः ॥ १२.२०७.३० ॥
اُنمُچ، وِمُچ، وِیریَوان سوستیاتریہ، پرمُچ اور اِدھمواہ، اور بھگوان دِڑھوورت۔
12.207.31
मित्रावरुणयोः पुत्रस्तथाऽगस्त्यः प्रतापवान् ।
एते ब्रह्मर्षयो नित्यमास्थिता दक्षिणां दिशम् ॥ १२.२०७.३१ ॥
مِتر اور ورُن کے فرزند اور پرتاپی اگستیہ — یہ برہمرشی ہمیشہ جنوبی سمت میں قیام پذیر رہتے ہیں۔
12.207.32
उषङ्गुः कवषो धौम्यः परिव्याधश्च वीर्यवान् ।
एकतश्च द्वितश्चैव त्रितश्चैवं महर्षयः ॥ १२.२०७.३२ ॥
اُشنگُ، کوَش، دھومیہ، پراکرمی پری ویادھ، ایکت، دوِت اور تریت — یہ مہرشی۔
12.207.33
अत्रेः पुत्रश्च दुर्वासास्तथा सारस्वतः प्रभुः ।
एते चैव महात्मानः पश्चिमामाश्रिता दिशम् ॥ १२.२०७.३३ ॥
اتری کے فرزند درواسا اور مالک سارسوت — یہ مہاتما مغربی سمت کا سہارا لے کر رہتے ہیں۔
12.207.34
अत्रिश्चैव वसिष्ठश्च काश्यपश्च महानुषिः ।
गौतमोऽथ भरद्वाजो विश्वामित्रोऽथ कौशिकः ॥ १२.२०७.३४ ॥
اتری، وشِشٹھ، مہرشی کشیپ، گوتم، بھردواج، وشوامتر اور کوشک۔
12.207.35
तथैव पुत्रो भगवानृचीकस्य महात्मनः ।
जमदग्निश्च सप्तैते उदीचीमाश्रिता दिशम् ॥ १२.२०७.३५ ॥
اِسی طرح مہاتما رچیک کے فرزند بھگوان جمدگنی — یہ ساتوں شمالی سمت کا سہارا لے کر رہتے ہیں۔
12.207.36
एते प्रतिदिशं सर्वे कीर्तितास्तिग्मतेजसः ।
साक्षिभूता महात्मानो भुवनानां प्रभावनाः ॥ १२.२०७.३६ ॥
تیز تیجس والے یہ تمام مہاتما ہر سمت میں بیان کیے گئے — یہ عالموں کے گواہ اور ان کے پرورش کنندہ ہیں۔
12.207.37
एवमेते महात्मानः स्थिताः प्रत्येकशो दिशम् ।
एतेषां कीर्तनं कृत्वा सर्वपापात्प्रमुच्यते ॥ १२.२०७.३७ ॥
اِسی طرح یہ مہاتما ہر سمت میں قائم ہیں۔ ان کا کیرتن کرنے سے انسان تمام گناہوں سے نجات پا لیتا ہے۔
12.207.38
यस्यांयस्यां दिशि ह्येते तां दिशं शरणं गतः ।
मुच्यते सर्वपापेभ्यः स्वस्तिमांश्च तथा भवेत् ॥ १२.२०७.३८ ॥
یہ جس جس سمت میں ہوتے ہیں، اسی سمت کو پناہ بنا کر جانے والا تمام گناہوں سے نجات پاتا ہے اور اسی طرح بھلائی حاصل کرتا ہے۔