మహాభారతం · అధ్యాయం 12.207
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.207.1
के पूर्वमासन्पतयः प्रजानां भरतर्षभ ।
के चर्षयो महाभागा दिक्षु प्रत्येकशः स्थिताः ॥ १२.२०७.१ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, పూర్వకాలంలో ప్రజలకు అధిపతులు ఎవరు? దిక్కులలో ఒక్కొక్కరుగా నిలిచిన మహాభాగ్యులైన ఋషులు ఎవరు?
12.207.2
श्रूयतां भरतश्रेष्ठ यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
प्रजानां पतयो ये च दिक्षु ये चर्षयः स्मृताः ॥ १२.२०७.२ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, నీవు నన్ను అడుగుతున్నది విను. ప్రజలకు అధిపతులు, దిక్కులలో స్మరించబడే ఋషులు ఎవరో అది.
12.207.3
एकः स्वयंभूर्भगवानाद्यो ब्रह्मा सनातनः ।
ब्रह्मणः सप्त वै पुत्रा महात्मानः स्वयंभुवः ॥ १२.२०७.३ ॥
స్వయంభువు, భగవంతుడు, ఆదియైన సనాతన బ్రహ్మ ఒక్కడే. బ్రహ్మకు ఏడుగురు మహాత్ముడైన కుమారులు ఉన్నారు, వారు స్వయంభువు నుండి జన్మించారు.
12.207.4
मरीचिरत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
वसिष्ठश्च महाभागः सदृशो वै स्वयंभुवा ॥ १२.२०७.४ ॥
మరీచి, అత్రి, అంగిరసుడు, పులస్త్యుడు, పులహుడు, క్రతువు, మరియు మహాభాగ్యుడైన వసిష్ఠుడు — వారు స్వయంభువుకు సమానులు.
12.207.5
सप्त ब्रह्मण इत्येते पुराणे निश्चयं गताः ।
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि सर्वानेव प्रजापतीन् ॥ १२.२०७.५ ॥
బ్రహ్మకు చెందిన ఈ ఏడుగురు పురాణాలలో నిశ్చితంగా తెలియబడ్డారు. ఇకపై సమస్త ప్రజాపతులను నేను చెబుతాను.
12.207.6
अत्रिवंशतमुत्पन्नो ब्रह्मयोनिः सनातनः ।
प्राचनवर्हिर्भगवांस्तस्मात्प्राचेतसो दश ॥ १२.२०७.६ ॥
అత్రి వంశంలో వందమంది జన్మించారు; బ్రహ్మ నుండి ఉద్భవించిన సనాతనుడైన భగవంతుడు ప్రాచీనబర్హి; ఆయన నుండి పది మంది ప్రాచేతసులు జన్మించారు.
12.207.7
दशानां तनयस्त्वेको दक्षो नाम प्रजापतिः ।
तस्य द्वे नामनी लोके दक्षः क इति चोच्यते ॥ १२.२०७.७ ॥
పదిమంది కుమారులలో ఒకడు దక్షుడనే ప్రజాపతి. లోకంలో అతనికి రెండు పేర్లు చెప్పబడతాయి — దక్షుడు, క.
12.207.8
मरीचेः कश्यपः पुत्रस्तस्य द्वे नामनी स्मृते ।
अरिष्टनेमिरित्येके कश्यपेत्यपरे विदुः ॥ १२.२०७.८ ॥
మరీచి కుమారుడు కశ్యపుడు; అతనికి రెండు పేర్లు స్మరింపబడ్డాయి — కొందరు అతన్ని అరిష్టనేమి అని, ఇతరులు కశ్యపుడు అని తెలుసుకుంటారు.
12.207.9
अत्रेश्चैवौरसः श्रीमान्राजा सोमश्च वीर्यवान् ।
सहस्रं यश्च दिव्यानां युगानां पर्युपासिता ॥ १२.२०७.९ ॥
అత్రి యొక్క ఔరస పుత్రుడు తేజస్వి, పరాక్రమశాలి అయిన రాజు సోముడు; దివ్య యుగాలలో వేయి సంవత్సరాలు ఆరాధింపబడినవాడు.
12.207.10
अर्यमा चैव भगवान्ये चास्य तनया विभो ।
एते प्रदेशाः कथिता भुवनानां प्रभावनाः ॥ १२.२०७.१० ॥
భగవంతుడైన అర్యముడు, అతని కుమారులు కూడా, ఓ విభూ — ఇవి లోకాలను ప్రభవింపజేసే ప్రదేశాలుగా చెప్పబడినవి.
12.207.11
शशबिन्दोश्च भार्याणां सहस्राणि दशाच्युत ।
एकैकस्यां सहस्रं तु तनयानामभूत्तदा ॥ १२.२०७.११ ॥
శశబిందునికి పది వేల భార్యలు ఉన్నారు, ఓ అచ్యుతా. అప్పుడు వారిలో ఒక్కొక్కరికి వేయి మంది కుమారులు కలిగారు.
12.207.12
एवं शतसहस्राणि दश तस्य महात्मनः ।
पुत्राणां च न ते संचिदिच्छन्त्यन्यं प्रजापतिम् ॥ १२.२०७.१२ ॥
ఈ విధంగా ఆ మహాత్ముడికి పది లక్షల మంది కుమారులు ఉన్నారు. వారు మరొక ప్రజాపతిని తెలుసుకోగోరలేదు.
12.207.13
प्रजामाचक्षते विप्राः पुराणाः शाशबिन्दवीम् ।
स वृष्णिवंशप्रभवो महावंशः प्रजापतेः ॥ १२.२०७.१३ ॥
పురాణ విప్రులు శశబిందువు సంతతిని వివరిస్తారు. అతడు వృష్ణి వంశంలో జన్మించిన, ప్రజాపతి యొక్క మహావంశం.
12.207.14
एते प्रजानां पतयः समुद्दिष्टा यशस्विनः ॥ १२.२०७.१४ ॥
ఈ యశస్వులు ప్రజల పతులుగా పేర్కొనబడ్డారు.
12.207.15
शशबिन्दुस्तु राजर्षिर्महायोगी महामनाः ।
अध्यात्मवित्सहस्राणां भार्याणां दशमध्यगः ॥ १२.२०७.१५ ॥
రాజర్షి శశబిందువు మహాయోగి, మహామనస్కుడు, ఆధ్యాత్మజ్ఞాని; వేల భార్యలలో పదవ వరకు వెళ్ళినవాడు.
12.207.16
स योगी योगमापन्नस्ततः सायुज्यतां गतः ।
अतः परं प्रवक्ष्यामि देवांस्त्रिभुवनेश्वरान् ॥ १२.२०७.१६ ॥
ఆ యోగి యోగాన్ని పొందిన తరువాత సాయుజ్యాన్ని చేరాడు. ఇక నేను త్రిభువనేశ్వరులైన దేవతలను చెబుతాను.
12.207.17
भगोंऽशश्चार्यमा चैव मित्रोऽथ वरुणस्तथा ।
सविता चैव घाता च विवस्वांश्च महाबलः ॥ १२.२०७.१७ ॥
భగుడు, అంశుడు, అర్యముడు, మిత్రుడు, తరువాత వరుణుడు, సవిత, ధాత, మహాబలుడైన వివస్వంతుడు.
12.207.18
त्वष्टा पूषा तथैवेन्द्रो द्वादशो विष्णुरुच्यते ।
इत्येते द्वादशादित्याः कश्यपस्यात्मसंभवाः ॥ १२.२०७.१८ ॥
త్వష్ట, పూష, అలాగే ఇంద్రుడు, పన్నెండవవాడు విష్ణువు అని చెప్పబడతారు. ఈ పన్నెండుమంది ఆదిత్యులు కశ్యపుని ఆత్మ నుండి జన్మించినవారు.
12.207.19
नासत्यश्चैव दस्रश्च स्मृतो द्वावश्विनावपि ।
मार्तण्डस्यात्मजावेतावात्मस्य प्रजापतेः ॥ १२.२०७.१९ ॥
నాసత్యుడు, దస్రుడు అనే ఈ ఇద్దరూ అశ్వినులుగా స్మరించబడతారు. వీరిద్దరూ మార్తాండుని (సూర్యుని) కుమారులు, ప్రజాపతి ఆత్మ నుండి జన్మించినవారు.
12.207.20
त्वष्टुश्चैवात्मजः श्रीमान्विश्वरूपो महायशाः ॥ १२.२०७.२० ॥
త్వష్ట కుమారుడు, తేజోవంతుడు, మహా యశస్వి అయిన విశ్వరూపుడు కూడా (అలాగే).
12.207.21
अजैकपादहिर्बुध्न्यो विरूपाक्षोऽथ रैवतः ।
हरश्च बहुरूपश्च त्र्यम्बकश्च सुरेश्वरः ॥ १२.२०७.२१ ॥
అజైకపాదుడు, అహిర్బుధ్న్యుడు, విరూపాక్షుడు, రైవతుడు, హరుడు, బహురూపుడు, త్ర్యంబకుడు, సురేశ్వరుడు (కూడా).
12.207.22
सावित्रश्च जयन्तश्च पिनाकी चापराजितः ।
एकादशैते कथिता रुद्रास्त्रिभुवनेश्वराः ॥ १२.२०७.२२ ॥
సావిత్రుడు, జయంతుడు, పినాకి, అపరాజితుడు (కూడా). ఈ పదకొండుగురు త్రిభువనేశ్వరులైన రుద్రులుగా చెప్పబడ్డారు.
12.207.23
पूर्वमेव महाभागा वसवोऽष्टौ प्रकीर्तिताः ।
एत एवविधा देवा मनोरेव प्रजापतेः।
ते च पूर्वं सुराश्चेति द्विविधाः पितरः स्मृताः ॥ १२.२०७.२३ ॥
పూర్వమే మహాభాగులైన అష్ట వసువులు కీర్తించబడ్డారు. ఇటువంటి దేవతలు మనువు, ప్రజాపతి సంబంధులు. వారు పూర్వం సురులని కూడా పిలువబడ్డారు; పితరులు రెండు విధాలుగా స్మరించబడ్డారు.
12.207.24
शीलयौवनयोस्त्वन्यस्तथाऽन्ये सिद्धसाध्ययोः ।
ऋभवो मरुतश्चैव देवानां चोदितो गणः ॥ १२.२०७.२४ ॥
శీల, యౌవనుల మధ్య మరియొకరు, సిద్ధ, సాధ్యులలో మరికొందరు (ఉంటారు). ఋభువులు, మరుత్తులు కూడా దేవగణంగా చెప్పబడ్డారు.
12.207.25
एवमेते समाम्नाता विश्वेदेवास्तथाऽश्विनौ ।
आदित्याः क्षत्रियास्तेषां विशश्च मरुतस्तथा ॥ १२.२०७.२५ ॥
ఇలా ఈ విశ్వదేవులు, అలాగే ఇద్దరు అశ్వినులు పేర్కొనబడ్డారు. ఆదిత్యులు క్షత్రియులు; వారి విశ్, మరుత్తులు కూడా అలాగే.
12.207.26
अश्विनौ तु स्मृतौ शूद्रौ तपस्युग्रे समास्थितौ ।
स्मृतास्त्वङ्गिरसो देवा ब्राह्मणा इति निश्चयः।
इत्येतत्सर्वदेवानां चातुर्वर्ण्यं प्रकीर्तितम् ॥ १२.२०७.२६ ॥
ఇద్దరు అశ్వినులు ఉగ్రమైన తపస్సులో నిమగ్నులైన శూద్రులుగా స్మరించబడ్డారు. అంగిరసులు దేవతలుగానూ బ్రాహ్మణులుగానూ స్మరించబడ్డారని నిశ్చయం. ఇలా సర్వ దేవతల చాతుర్వర్ణ్యం ప్రకటించబడింది.
12.207.27
एतान्वै प्रातरुत्थाय देवान्यस्तु प्रकीर्तयेत् ।
स्वजादन्यकृताच्चैव सर्वपापात्प्रमुच्यते ॥ १२.२०७.२७ ॥
ఉదయాన్నే లేచి ఈ దేవతలను కీర్తించేవాడు, తన జన్మవల్ల కలిగిన మరియు ఇతరులు చేసిన అన్ని పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.
12.207.28
यवक्रीतोऽथ रैभ्यश्च अर्वावसुपरावसू ।
औशिजश्चैव कक्षीवान्बलश्चाङ्गिरसः स्मृतः ॥ १२.२०७.२८ ॥
యవక్రీతుడు, రైభ్యుడు, అర్వావసు మరియు పరావసు, ఔశిజుడు, కక్షీవంతుడు, అంగిరసుడైన బలుడు స్మరించబడ్డారు.
12.207.29
ऋषिर्मेधातिथेः पुत्रः कण्वो बर्हिषदस्तथा ।
त्रैलोक्यभावनास्तात प्राच्यां सप्तर्षयस्तथा ॥ १२.२०७.२९ ॥
మేధాతిథి కుమారుడైన ఋషి కణ్వుడు, బర్హిషదుడు — వత్సా, వీరు ముల్లోకాలను పోషించేవారు; తూర్పు దిక్కులో సప్తర్షులు కూడా అలాగే.
12.207.30
उन्मुचो विमुचश्चैव स्वस्त्यात्रेयश्च वीर्यवान् ।
प्रमुचश्चेध्मवाहश्च भगवांश्च दृढव्रतः ॥ १२.२०७.३० ॥
ఉన్ముచుడు, విముచుడు, వీర్యవంతుడైన స్వస్త్యాత్రేయుడు, ప్రముచుడు, ఇధ్మవాహుడు, భగవంతుడైన దృఢవ్రతుడు.
12.207.31
मित्रावरुणयोः पुत्रस्तथाऽगस्त्यः प्रतापवान् ।
एते ब्रह्मर्षयो नित्यमास्थिता दक्षिणां दिशम् ॥ १२.२०७.३१ ॥
మిత్ర, వరుణుల కుమారుడు, ప్రతాపవంతుడైన అగస్త్యుడు — ఈ బ్రహ్మర్షులు సదా దక్షిణ దిశలో నిలిచి ఉంటారు.
12.207.32
उषङ्गुः कवषो धौम्यः परिव्याधश्च वीर्यवान् ।
एकतश्च द्वितश्चैव त्रितश्चैवं महर्षयः ॥ १२.२०७.३२ ॥
ఉషంగుడు, కవషుడు, ధౌమ్యుడు, పరాక్రమవంతుడైన పరివ్యాధుడు, ఏకతుడు, ద్వితుడు, త్రితుడు — ఈ మహర్షులు.
12.207.33
अत्रेः पुत्रश्च दुर्वासास्तथा सारस्वतः प्रभुः ।
एते चैव महात्मानः पश्चिमामाश्रिता दिशम् ॥ १२.२०७.३३ ॥
అత్రి కుమారుడు దుర్వాసుడు, ప్రభువైన సారస్వతుడు — ఈ మహాత్ములు పశ్చిమ దిశను ఆశ్రయించి ఉన్నారు.
12.207.34
अत्रिश्चैव वसिष्ठश्च काश्यपश्च महानुषिः ।
गौतमोऽथ भरद्वाजो विश्वामित्रोऽथ कौशिकः ॥ १२.२०७.३४ ॥
అత్రి, వసిష్ఠుడు, మహర్షి కాశ్యపుడు, గౌతముడు, భరద్వాజుడు, విశ్వామిత్రుడు, కౌశికుడు.
12.207.35
तथैव पुत्रो भगवानृचीकस्य महात्मनः ।
जमदग्निश्च सप्तैते उदीचीमाश्रिता दिशम् ॥ १२.२०७.३५ ॥
అలాగే మహాత్ముడైన ఋచీకుని కుమారుడు భగవంతుడైన జమదగ్ని — ఈ ఏడుగురు ఉత్తర దిశను ఆశ్రయించి ఉన్నారు.
12.207.36
एते प्रतिदिशं सर्वे कीर्तितास्तिग्मतेजसः ।
साक्षिभूता महात्मानो भुवनानां प्रभावनाः ॥ १२.२०७.३६ ॥
ఈ తీక్ష్ణతేజులైన మహాత్ములందరూ ప్రతి దిశలోనూ కీర్తించబడ్డారు — వీరు లోకాలకు సాక్షులు, వాటిని పోషించేవారు.
12.207.37
एवमेते महात्मानः स्थिताः प्रत्येकशो दिशम् ।
एतेषां कीर्तनं कृत्वा सर्वपापात्प्रमुच्यते ॥ १२.२०७.३७ ॥
ఈ విధంగా ఈ మహాత్ములు ప్రతి దిశలోనూ స్థితులై ఉన్నారు. వీరి కీర్తనను చేసినవాడు సర్వ పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.
12.207.38
यस्यांयस्यां दिशि ह्येते तां दिशं शरणं गतः ।
मुच्यते सर्वपापेभ्यः स्वस्तिमांश्च तथा भवेत् ॥ १२.२०७.३८ ॥
వీరు ఏ ఏ దిశలో ఉంటారో, ఆ దిశనే శరణుగా పొందినవాడు సర్వ పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు; అలాగే శుభప్రదుడవుతాడు.