మహాభారతం · అధ్యాయం 14.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.90.1
श्रपयित्वा पशूनन्यान्विधिवद्द्विजसत्तमाः ।
तं तुरङ्गं यथाशास्त्रमालभन्त द्विजातयः ॥ १४.९०.१ ॥
శ్రేష్ఠ ద్విజులు విధి ప్రకారం ఇతర పశువులను వండి, శాస్త్రానుసారం ఆ గుర్రాన్ని బలి ఇచ్చారు.
14.90.2
ततः संज्ञप्य तुरगंक विधिवद्याजकर्षभाः ।
उपसंवेशयांचक्रुस्ततस्तां द्रुपदात्मजाम्।
कलाभिस्तिसृभी राजन्यथाविधि मनस्विनीम् ॥ १४.९०.२ ॥
తర్వాత యజ్ఞకర్తలలో శ్రేష్ఠులు విధిప్రకారం ఆ గుర్రాన్ని చంపి, ఓ రాజా, ద్రుపదుని కుమార్తెను మూడు కళలతో విధిప్రకారం దాని దగ్గర కూర్చోబెట్టారు.
14.90.3
उद्धृत्य तु वपां तस्य यथाशास्त्रं द्विजातयः ।
श्रपयामासुरव्यग्रा विधिवद्भरतर्षभ ॥ १४.९०.३ ॥
ఓ భరత శ్రేష్ఠుడా, ద్విజులు శాస్త్రానుసారం దాని వపను తీసి, నిశ్చలంగా విధిప్రకారం వండారు.
14.90.4
तं वपाधूमगन्धं तु धर्मराजः सहानुजैः ।
उपाजिघ्रद्यथासास्त्रं सर्वपापापहं तदा ॥ १४.९०.४ ॥
అప్పుడు ధర్మరాజు తన తమ్ములతో కలిసి, శాస్త్రానుసారం, సమస్త పాపాలను హరించే ఆ వపధూమ గంధాన్ని ఆఘ్రాణించాడు.
14.90.5
शिष्टान्यङ्गानि यान्यासंस्तस्याश्वस्य नराधिप ।
तान्यग्रौ जुहुवुर्धीराः समस्ताः षोडशर्त्विजः ॥ १४.९०.५ ॥
ఓ నరాధిపా, ఆ గుర్రపు మిగిలిన అంగాలను పదహారుగురు ఋత్విజులు అందరూ కలిసి ధీరంగా అగ్నిలో హవిస్సుగా సమర్పించారు.
14.90.6
संस्थाप्यैवं तस्य राज्ञस्तं यज्ञं शक्रतेजसः ।
व्यासः सशिष्यो भगवान्वर्धयामास तं नृपम् ॥ १४.९०.६ ॥
ఇంద్రుని తేజస్సుతో సమానుడైన ఆ రాజు యజ్ఞాన్ని ఈ విధంగా స్థాపించి, శిష్యులతో కూడిన భగవాన్ వ్యాసుడు ఆ రాజును అభివృద్ధి చేశాడు.
14.90.7
ततो युधिष्ठिरः प्रादात्सदस्येभ्यो यथाविधि ।
कोटीः सहस्रं निष्काणां व्यासाय तु वसुंधराम् ॥ १४.९०.७ ॥
అప్పుడు యుధిష్ఠిరుడు విధి ప్రకారం సదస్యులకు ఇచ్చాడు; వ్యాసునికి వేయి కోట్ల నిష్కాలను, భూమిని ఇచ్చాడు.
14.90.8
प्रतिगृह्य धरां राजन्व्यासः सत्यवतीसुतः ।
अब्रवीद्भरतश्रेष्ठं धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ १४.९०.८ ॥
ఓ రాజా, భూమిని స్వీకరించిన సత్యవతీ పుత్రుడు వ్యాసుడు, భరతశ్రేష్ఠుడు ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరునితో ఇలా అన్నాడు.
14.90.9
वसुधा भवतस्त्वेषां संन्यस्ता राजसत्तम ।
निष्क्रयो दीयतां मह्यं ब्राह्मणा हि धनार्थिना ॥ १४.९०.९ ॥
రాజశ్రేష్ఠా, ఈ భూమి నీదే; వీరికి అప్పగించబడింది. నాకు నిష్క్రయం ఇవ్వాలి, ఎందుకంటే బ్రాహ్మణులు ధనాన్ని కోరుతారు.
14.90.10
युधिष्ठिरस्तु तान्विप्रान्प्रत्युवाच महामनाः ।
भ्रातृभिः सहितो धीमान्मध्ये राज्ञां महात्मनाम् ॥ १४.९०.१० ॥
అప్పుడు మహామనస్కుడైన, బుద్ధిమంతుడైన యుధిష్ఠిరుడు, సోదరులతో కలిసి, మహాత్ములైన రాజుల మధ్య ఆ బ్రాహ్మణులకు సమాధానమిచ్చాడు.
14.90.11
अश्वमेधे महायज्ञे पृथिवी दक्षिणा स्मृता ।
अर्जुनेन जिता चेयमृत्विग्भ्यः प्रापिता मया ॥ १४.९०.११ ॥
అశ్వమేధ మహాయజ్ఞంలో భూమియే దక్షిణగా స్మరించబడింది; ఈ భూమిని అర్జునుడు జయించాడు, నేను దీనిని ఋత్విజులకు ఇప్పించాను.
14.90.12
वनं प्रवेक्ष्ये विप्राग्र्या विभजध्वं महीमिमाम् ।
चतुर्धा पृथिवीं कृत्वा चातुर्होत्रप्रमाणतः ॥ १४.९०.१२ ॥
శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులారా, నేను అరణ్యంలో ప్రవేశిస్తాను; చాతుర్హోత్ర ప్రమాణం ప్రకారం ఈ భూమిని నాలుగు భాగాలుగా చేసి పంచుకోండి.
14.90.13
नाहमादातुमिच्छामि ब्रह्मस्वं द्विजसत्तमाः ।
इदं नित्यं मनो विप्रा भ्रातॄणां चैव मे सदा ॥ १४.९०.१३ ॥
ద్విజశ్రేష్ఠులారా, బ్రాహ్మణుల ధనాన్ని తీసుకోవాలని నేను కోరను. విప్రులారా, ఇదే ఎల్లప్పుడూ నా మనసు, నా సోదరుల మనసు.
14.90.14
इत्युक्तवति तस्मिंस्तु भ्रातरो द्रौपदी च सा ।
एवमेतदिति प्राहुस्तदभूद्रोमहर्षणम् ॥ १४.९०.१४ ॥
ఆయన ఇలా పలికినప్పుడు, సోదరులు, ఆ ద్రౌపది "ఇది ఇలాగే" అన్నారు. అది రోమాంచం కలిగించేదిగా ఉంది.
14.90.15
ततोऽन्तरिक्षे वागासीत्साधुसाध्विति भारत ।
तथैव द्विजसङ्घानां शंसतां विबभौ स्वनः ॥ १४.९०.१५ ॥
అప్పుడు, భారతా, ఆకాశంలో "సాధు, సాధు" అనే వాణి వినిపించింది. అలాగే స్తుతిస్తున్న ద్విజసమూహాల ధ్వనీ ప్రకాశించింది.
14.90.16
द्वैपायनस्तथा कृष्णः पुनरेव युधिष्ठिरम् ।
प्रोवाच मध्ये विप्राणामिदं सम्पूजयन्मुनिः ॥ १४.९०.१६ ॥
అప్పుడు ద్వైపాయనుడైన కృష్ణుడు కూడా మళ్ళీ యుధిష్ఠిరునితో విప్రుల మధ్య ఇలా అన్నాడు. ఆ ముని వారిని గౌరవిస్తూ ఇది పలికాడు.
14.90.17
दत्तैषा भवता मह्यं तां ते प्रतिददाम्यहम् ।
हिरण्यं दीयतामेभ्यो ब्राह्मणेभ्यो धराऽस्तु ते ॥ १४.९०.१७ ॥
ఈ భూమిని నువ్వు నాకు ఇచ్చావు; దాన్ని నేను నీకే తిరిగి ఇస్తున్నాను. ఈ బ్రాహ్మణులకు బంగారం ఇవ్వబడనివ్వు, భూమి నీదిగానే ఉండనివ్వు.
14.90.18
ततोऽब्रवीद्वासुदेवो धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
यथाऽऽह भगवान्व्यासस्तथा त्वं कर्तुमर्हसि ॥ १४.९०.१८ ॥
అప్పుడు వాసుదేవుడు ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరునితో ఇలా అన్నాడు: "భగవంతుడైన వ్యాసుడు చెప్పినట్లే నువ్వు చేయడం తగినది."
14.90.19
इत्युक्तः स कुरुश्रेष्ठः प्रीतात्मा भ्रातृभिः सह ।
कोटिं कोटिं गवां प्रादाद्दक्षिणां त्रिगुणीकृताम् ॥ १४.९०.१९ ॥
ఇలా చెప్పబడినప్పుడు, కురుశ్రేష్ఠుడు సంతోషించిన మనసుతో సోదరులతో కలిసి, మూడు రెట్లు చేసిన దక్షిణగా ఒక్కొక్కటి కోటి గోవులను ఇచ్చాడు.
14.90.20
न करिष्यति तल्लोके कश्चिदन्यो नराधिपः ।
यत्कृतं कुरुराजेन मरुत्तस्यानुकुर्वता ॥ १४.९०.२० ॥
లోకంలో మరుత్తుని అనుసరిస్తూ కురురాజు చేసినదాన్ని మరే ఇతర రాజూ చేయడు.
14.90.21
प्रतिगृह्य तु तद्द्रव्यं कृष्णद्वैपायनो मुनिः ।
ऋत्विग्भ्यः प्रददौ विद्वांश्चतुर्धा व्यभजंश्च ते ॥ १४.९०.२१ ॥
ఆ ధనాన్ని స్వీకరించి, విద్వాంసుడైన కృష్ణద్వైపాయన ముని ఋత్విజులకు ఇచ్చాడు; వారు దానిని నాలుగు భాగాలుగా పంచుకున్నారు.
14.90.22
धरण्या निष्क्रयं दत्त्वा तद्धिरण्यं युधिष्ठिरः ।
दूतपापो जितस्वर्गो मुमुदे भ्रातृभिः सह ॥ १४.९०.२२ ॥
భూమికి నిష్క్రయంగా ఆ బంగారాన్ని ఇచ్చి, జూదపు పాపం నుండి విముక్తుడై స్వర్గాన్ని గెలుచుకున్న యుధిష్ఠిరుడు సోదరులతో కలిసి ఆనందించాడు.
14.90.23
ऋत्विजस्तमपर्यन्तं सुवर्णनिचयं तथा ।
व्यभजन्त द्विजातिभ्यो यथोत्साहं यथासुखम् ॥ १४.९०.२३ ॥
ఋత్విజులు ఆ అపరిమితమైన బంగారపు రాశిని, వారి ఉత్సాహానికి, సుఖానికి అనుగుణంగా ద్విజులకు పంచారు.
14.90.24
यज्ञवाटे च यत्किञ्चिद्धिरण्यं सवि भूषणम् ।
तोरणानि च यूपांश्च घटान्पात्रीस्तथेष्टकाः।
युधिष्ठिराभ्यनुज्ञाताः सर्वं तद्व्यभजन्द्विजाः ॥ १४.९०.२४ ॥
యజ్ఞవాటికలో ఉన్న ఆభరణాలతో కూడిన బంగారం, తోరణాలు, యూపస్తంభాలు, కుండలు, పాత్రలు, ఇటుకలు - యుధిష్ఠిరుని అనుమతితో బ్రాహ్మణులు వాటన్నింటినీ పంచుకున్నారు.
14.90.25
अनन्तरं द्विजातिभ्यः क्षत्रिया जह्रिरे वसु ।
तथा विट्शूद्रसङ्घाश्च तथाऽन्ये म्लेच्छजातयः।
कालेन महता जह्रुस्तत्सुवर्णं ततस्ततः ॥ १४.९०.२५ ॥
తరువాత క్షత్రియులు ద్విజులనుండి ధనాన్ని తీసుకున్నారు. అలాగే వైశ్య శూద్ర సమూహాలు, ఇతర మ్లేచ్ఛ జాతులు చాలా కాలం పాటు ఆ బంగారాన్ని తీసుకున్నారు.
14.90.26
ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे मुदिता जग्मुरालयान् ।
तर्पिता वसुना तेन धर्मिराजेन धीमिता ॥ १४.९०.२६ ॥
అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణులందరూ సంతోషంతో తమ ఇళ్లకు వెళ్ళారు. ధర్మరాజు ధనంతో తృప్తిపరచిన ఆ బుద్ధిమంతులైన బ్రాహ్మణులు అలా వెళ్ళారు.
14.90.27
स्वमंशं भगवान्व्यासः कुन्त्यै पादाभिवादितः ।
प्रददौ तस्य महतो हिरण्यस्य महाद्युतिः ॥ १४.९०.२७ ॥
మహాతేజస్వి అయిన భగవంతుడు వ్యాసుడు కుంతి పాదాలకు నమస్కరించబడగా, ఆ గొప్ప బంగారంలో తన భాగాన్ని ఆమెకు ఇచ్చాడు.
14.90.28
श्वशुरात्प्रीतिदायं तं प्राप्य सा प्रीतमानसा ।
चकार पुण्यकं तेन सुमहत्सङ्घशः पृथा ॥ १४.९०.२८ ॥
మామగారి నుండి వచ్చిన ఆ ప్రేమబహుమానాన్ని పొంది ప్రసన్న మనస్సుతో పృథ ఆ ధనంతో ఎన్నో గొప్ప పుణ్యకార్యాలు చేసింది.
14.90.29
गत्वा त्ववभृथं राजा विपाप्मा भ्रातृभिः सह ।
सभाज्यमानः शुशुभे महेन्द्रस्त्रिदशैरिव ॥ १४.९०.२९ ॥
అవభృథ స్నానం చేసి పాపరహితుడైన రాజు సోదరులతో కలసి దేవతలచే సత్కరించబడిన మహేంద్రునిలా ప్రకాశించాడు.
14.90.30
पाण्डवाश्च महीपालैः समेतैरभिसंवृताः ।
अशोभन्त महाराज ग्रहस्तारागणैरिव ॥ १४.९०.३० ॥
పాండవులు అక్కడ సమావేశమైన రాజులతో చుట్టుముట్టబడి, మహారాజా, గ్రహాలు తారాగణాలతో చుట్టబడినట్లు ప్రకాశించారు.
14.90.31
राजभ्योपि ततः प्रादाद्रत्नानि विविधानि च ।
गजानश्वानलङ्कारान्त्रियो वासांसि काञ्चनम् ॥ १४.९०.३१ ॥
తరువాత అతడు రాజులకు కూడా వివిధ రత్నాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, ఆభరణాలు, స్త్రీలు, వస్త్రాలు మరియు బంగారాన్ని ఇచ్చాడు.
14.90.32
तद्धनौघमपर्यन्तं पार्थः पार्थिवमण्डले ।
विसृजञ्शुशुभे राजन्यथा वैश्रवणस्तथा ॥ १४.९०.३२ ॥
రాజా, ఆ అపారమైన ధన రాశిని రాజమండలంలో పంచిపెడుతూ పార్థుడు కుబేరునిలా ప్రకాశించాడు.
14.90.33
आनीय च तथा वीरं राजानं बभ्रुवाहनम् ।
प्रदाय विपुलं वित्तं गृहात्प्रास्थापयनत्तदा ॥ १४.९०.३३ ॥
వీరుడైన రాజు బభ్రువాహనుణ్ణి కూడా తీసుకువచ్చి, విపులమైన ధనాన్ని ఇచ్చి, అప్పుడు ఇంటినుండి పంపారు.
14.90.34
दुःशलायाश्च तं पौत्रं बालकं भरतर्षभ ।
स्वराज्येऽथ पितुर्धामान्स्वसुः प्रीत्या न्वयेशयत् ॥ १४.९०.३४ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, దుఃశలా కుమారుని ఆ బాల మనుమడిని కూడా తన తండ్రి రాజ్యంలో, సోదరి ప్రేమతో, స్థిరపరచాడు.
14.90.35
नृपतींश्चैव तान्सर्वान्सुविभक्तान्सुपूजितान् ।
प्रस्थापयामास वशी कुरुराजो युधिष्ठिरः ॥ १४.९०.३५ ॥
స్వాధీనమైన మనసు గల కురురాజు యుధిష్ఠిరుడు ఆ రాజులందరినీ చక్కగా పంచి, చక్కగా సత్కరించి పంపాడు.
14.90.36
गोविन्दं च महात्मानं बलदेवं महाबलम् ।
तथाऽन्यान्वृष्णिवीरांश्च प्रद्युम्नाद्यान्सहस्रशः ॥ १४.९०.३६ ॥
గోవిందుణ్ణి, మహాత్ముడు మహాబలుడైన బలదేవుణ్ణి, ఇతర వృష్ణి వీరులను, ప్రద్యుమ్నుడు మొదలైన వేలమందిని కూడా (పంపాడు).
14.90.37
पूजयित्वा महाराज यथाविधि महाद्युतिः ।
भ्रातृभिः सहितो राजा प्रास्थापरयदरिंदमः ॥ १४.९०.३७ ॥
మహారాజా, మహాతేజస్వి, శత్రునిగ్రహుడైన రాజు యథావిధిగా పూజించి, సోదరులతో కలిసి (అతిథులను) పంపించాడు.
14.90.38
एवं बभूव यज्ञः स धर्मिराजस्य धीमतः ।
बह्वन्नधनरत्नौघः सुरामैरेयसागरः ॥ १४.९०.३८ ॥
ఇలా బుద్ధిమంతుడైన ధర్మరాజు యజ్ఞం జరిగింది; అందులో అన్నం, ధనం, రత్నాల ప్రవాహం, సురా-మైరేయ సముద్రం పొంగిపొర్లాయి.
14.90.39
सर्पिःपङ्का ह्रदा यत्र बभूवुश्चान्नपर्वताः ।
रसालकर्दमा नद्यो बभूवुर्भरतर्षभ ॥ १४.९०.३९ ॥
అక్కడ నెయ్యి బురదతో నిండిన కొలనులు, అన్నపు పర్వతాలు ఉన్నాయి; రసాల (మామిడి రసం) బురదతో నదులు ప్రవహించాయి, ఓ భరతర్షభా.
14.90.40
भक्ष्यखाण्डवरागाणां क्रियतां भुज्यतां तथा ।
पशूनां वध्यतां चैव नान्तं ददृशिरे जनाः ॥ १४.९०.४० ॥
"భక్ష్యాలు, ఖాండవ (చక్కెర పాకం), రాగ (రుచిపానీయాలు) తయారు చేయాలి, తినాలి, పశువులను వధించాలి" అని జనులు అంటూ ఉన్నారు; దాని అంతం కనిపించలేదు.
14.90.41
मत्तप्रमत्तमुदितं सुप्रीतयुवतीजनम् ।
मृदङ्गशङ्खनादैस्च मनोरममभूत्तदा। ॥ १४.९०.४१ ॥
అప్పుడు మత్తులో ఉన్నవారితో, సంతోషించిన యువతులతో నిండిన ఆ స్థలం, మృదంగ-శంఖ ధ్వనులతో అందంగా మారింది.
14.90.42
दीयतां भुज्यतां चापि तत्र शब्दो महानभूत् ।
दीयतां दीयतां चेति दिवारात्रमवारितम् ॥ १४.९०.४२ ॥
"ఇవ్వండి, తినండి" అనే గొప్ప శబ్దం అక్కడ మ్రోగింది; "ఇవ్వండి, ఇవ్వండి" అని పగలూ రాత్రీ ఆగకుండా వినిపించింది.
14.90.43
तं महोत्सवसंकाशं हृष्टपुष्टजनाकुलम् ।
कथयन्ति स्म पुरुषा नानादेशनिवासिनः ॥ १४.९०.४३ ॥
ఆ గొప్ప ఉత్సవం వంటిదీ, సంతోషంగా ఉన్న బలిష్ఠ జనులతో నిండినదీ అయిన ఆ యజ్ఞాన్ని, నానా దేశాల్లో నివసించే పురుషులు వర్ణించి చెప్పేవారు.
14.90.44
वर्षित्वा धनधाराभिः कामै रत्नै रसैस्तथा ।
विपाप्मा भरतश्रेष्ठः कृतार्थः प्राविशत्पुरम् ॥ १४.९०.४४ ॥
ధన ధారలతో, కోరిన వస్తువులతో, రత్నాలతో, రసవంతమైన పదార్థాలతో వర్షించి, పాపరహితుడైన భరతశ్రేష్ఠుడు కృతార్థుడై నగరంలో ప్రవేశించాడు.