Mahābhārata · Adhyāya 2.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.9.1
युधिष्ठिर सभा दिव्या वरुणस्यामितप्रभा ।
प्रमाणेन यथा याम्या शुभप्राकारतोरणा ॥ २.९.१ ॥
O Yudhiṣṭhira, Varuṇa's divine assembly hall is of immeasurable splendour; in size it is like Yama's, with fine walls and gateways.
2.9.2
अन्तः सलिलमास्थाय विहिता विश्वकर्मणा ।
दिव्यै रत्नमयैर्वृक्षैः फलपुष्पप्रदैर्युता ॥ २.९.२ ॥
That hall stands within the water, built by Viśvakarman, endowed with divine trees made of jewels that give fruits and flowers.
2.9.3
नीलपीतैः सिताः श्यामैः सितैर्लोहितकैरपि ।
अवतानैस्तथा गुल्मैर्मञ्जरीजालधारिभिः ॥ २.९.३ ॥
Its trees are blue, yellow, white, dark, and red; like canopies and shrubs, they bear clusters of blossoms.
2.9.4
तथा शकुनयस्तस्यां विचित्रा मधुरस्वराः ।
अनिर्देश्या वपुष्मन्तः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ २.९.४ ॥
There too are birds, variegated and sweet-voiced, indescribable and beautiful in form, by the hundreds and by the thousands.
2.9.5
सा सभा सुखसंस्पर्शा न शीता न च धर्मदा ।
वेश्मासनवती रम्या सिता वरुणपालिता ॥ २.९.५ ॥
That hall is pleasant to the touch, neither too cold nor without the fruit of dharma; it has dwellings and seats, is delightful, bright, and protected by Varuṇa.
2.9.6
यस्यामास्ते स वरुणो वारुण्या च समन्वितः ।
दिव्यरत्नाम्बरधरो दिव्याभरणभूषितः ॥ २.९.६ ॥
In that hall sits Varuṇa, together with Vāruṇī, clad in divine jewelled garments and adorned with divine ornaments.
2.9.7
द्वितीयेन तु नाम्ना वै गौरीति भुवि विश्रुता ।
पत्न्या सवरुणो देवः प्रमोदति सुखी सुखम् ॥ २.९.७ ॥
The second, famed on earth by the name Gaurī, together with his wife, the god Varuṇa rejoices, happy in happiness.
2.9.8
स्रग्विणो दिव्यगन्धाश्च दिव्यगन्धानुलेपनाः ।
आदित्यास्तत्र वरुणं जलेश्वरमुपासते ॥ २.९.८ ॥
Garlanded, fragrant with divine scents and anointed with divine perfumes, the Ādityas there attend upon Varuṇa, lord of the waters.
2.9.9
वासुकिस्तक्षकश्चैव नागश्चैरावतस्तथा ।
कृष्णश्च लोहितश्चैव पद्मश्चित्रश्च वीर्यवान् ॥ २.९.९ ॥
Vāsuki, Takṣaka, the naga Airāvata, likewise Kṛṣṇa, Lohita, Padma, and the mighty Citra.
2.9.10
कम्बलाश्वतरौ नागौ धृतराष्ट्रबलाहकौ ।
मणिमान्कुण्डधारश्च कर्कोटकधनञ्जयौ ॥ २.९.१० ॥
The nagas Kambala and Aśvatara, Dhṛtarāṣṭra and Balāhaka, Maṇimān, Kuṇḍadhāra, Karkoṭaka, and Dhanañjaya.
2.9.11
पाणिमान्कुण्डधारश्च बलवान्पृथिवीपते ।
प्रह्रादो मुषिकादश्च तथैव जनमेजयः ॥ २.९.११ ॥
Pāṇimān, Kuṇḍadhāra, the strong one, O lord of the earth, Prahrāda, Mūṣikāda, and likewise Janamejaya.
2.9.12
पताकिनो मण्डलिनः फणवन्तश्च सर्वशः ।
अर्थो धर्मश्च कामश्च वसुः कपिल एव च ॥ २.९.१२ ॥
Banner-bearers, coiled ones and hooded ones of every kind; and Artha, Dharma, Kāma, Vasu, and Kapila as well.
2.9.13
अनन्तश्च महानागो यं दृष्ट्वा जलजेश्वरः ।
अभ्यर्चयति सत्कारैरासनेन च तं विभुः ॥ २.९.१३ ॥
Seeing the great serpent Ananta, the lord of the waters, the mighty one, honours him with marks of respect and a seat.
2.9.14
वासुकिप्रमुखाश्चैव सर्वे प्राञ्जलयः स्थिताः ।
अनुज्ञाताश्च शेषेण यथार्हमुपविश्य च ॥ २.९.१४ ॥
Vāsuki and all the other serpents stood with palms joined; having been permitted by Śeṣa, they sat down as was fitting.
2.9.15
एते चान्ये च बहवः सर्पास्तस्यां युधिष्ठिर ।
वैनतेयश्च गरुडो ये चास्य परिचारिणः।
उपासते महात्मानं वरुणं विगतक्लमाः ॥ २.९.१५ ॥
Yudhiṣṭhira, here these and many other serpents are present; Garuḍa, the son of Vinatā, and his attendants, free from weariness, attend upon the great-souled Varuṇa.
2.9.16
बलिर्वैरोचनो राजा नरकः पृथिवीञ्जयः ।
संह्रादो विप्रचित्तिश्च कालखञ्जाश्च दानवाः ॥ २.९.१६ ॥
King Bali, son of Virocana, Naraka the conqueror of the earth, Saṃhrāda, Vipracitti, and the Dānavas Kālakhañja.
2.9.17
सुहनुर्दुर्मुखः शङ्खः सुमनाः सुमतिस्ततः ।
घटोदरो महापार्श्वः क्रथनः पिठरस्तथा ॥ २.९.१७ ॥
Suhanu, Durmukha, Śaṅkha, Sumanas, then Sumati, Ghaṭodara, Mahāpārśva, Krathana, and Piṭhara as well.
2.9.18
विश्वरूपः स्वरूपश्च विरूपोऽथ महाशिराः ।
दशग्रीवश्च वाली च मेघवासा दशावरः ॥ २.९.१८ ॥
Viśvarūpa, Svarūpa, Virūpa, then Mahāśiras, Daśagrīva, Vālī, Meghavāsas, and Daśāvara.
2.9.19
टिट्टिभो विटभूतश्च संह्रादश्चेन्द्रतापनः ।
दैत्यदानवसङ्घाश्च सर्वे रुचिरकुण्डलाः ॥ २.९.१९ ॥
Ṭiṭṭibha, Viṭabhūta and Saṃhrāda, the tormentor of Indra, and all the hosts of daityas and dānavas wore lovely earrings.
2.9.20
स्रग्विणो मौलिनश्चैव तथा दिव्यपरिच्छदाः ।
सर्वे लब्धवराः शूराः सर्वे विगतमृत्यवः ॥ २.९.२० ॥
All, garlanded and crowned, clad in divine finery, had obtained boons; all were heroes free from death.
2.9.21
ते तस्यां वरुणं देवं धर्मपाशधरं सदा ।
उपासते महात्मानं सर्वे सुचरितव्रताः ॥ २.९.२१ ॥
They always attend upon the great-souled god Varuṇa, bearer of the noose of dharma; all keep good vows.
2.9.22
तथा समुद्राश्चत्वारो नदी भागीरथी च सा ।
कालिन्दी विदिशा वेणा नर्दमा वेगवाहिनी ॥ २.९.२२ ॥
Likewise the four oceans, the river Bhāgīrathī, that Kālindī, Viḍiśā, Veṇā, the Narmadā, and the swift-flowing river are there.
2.9.23
विपाशा च शतद्रुश्च चन्द्रभागा सरस्वती ।
इरावती वितस्ता च सिन्धुर्देवनदी तथा ॥ २.९.२३ ॥
Vipāśā, Śatadru, Candrabhāgā, Sarasvatī, Irāvatī, Vitastā, and the divine river Sindhu are likewise there.
2.9.24
गोदावरी कृष्णवेणी कावेरी च सरिद्वरा ।
किम्पुना च विशल्या च तथा वैतरणी नदी ॥ २.९.२४ ॥
Godāvarī, Kṛṣṇaveṇī, the best of rivers Kāverī, Kimpunā, Viśalyā, and likewise the river Vaitaraṇī are there.
2.9.25
तृतीया ज्येष्ठिला चैव शोणश्चापि महानदः ।
चर्मण्वती तथा चैव पर्णाशा च महानदी ॥ २.९.२५ ॥
The third, Jyeṣṭhilā, the great river Śoṇa, Carmaṇvatī, and the great river Parṇāśā.
2.9.26
सरयूर्वारवत्याऽथ लाङ्गली च सरिद्वरा ।
करतोया तथाऽऽत्रेयी लौहित्यश्च महानदः ॥ २.९.२६ ॥
The Sarayū, the Vāravatī, the best of rivers Lāṅgalī, Karatoyā, Ātreyī, and the great river Lauhitya.
2.9.27
लङ्घती गोमती चैव सन्ध्या त्रिस्रोतसी तथा ।
एताश्चन्याश्च राजेन्द्र सुतीर्था लोकविश्रुताः ॥ २.९.२७ ॥
The Laṅghatī, Gomatī, Sandhyā and Triḥsrotasī, and these and the other well-fording rivers, O lord of kings, renowned in the world.
2.9.28
सरितः सर्वतश्चान्यास्तीर्थानि च सरांसि च ।
कूपाश्च सप्रस्रवणा देहवन्तो युधिष्ठिर। ॥ २.९.२८ ॥
O Yudhiṣṭhira, the other rivers everywhere, the sacred fords, the lakes, the wells and springs, all embodied.
2.9.29
पल्वलानि तटाकानि देहवन्त्यथ भारत ।
दिशस्तथा मही चैव तथा सर्वे महीधराः ॥ २.९.२९ ॥
O Bhārata, the pools and ponds are embodied; so too the directions, the earth, and all the mountains.
2.9.30
उपासते महात्मानं सर्वे जलचरास्तथा ।
गीतवादित्रवन्तश्च गन्धर्वाप्सरसां गणाः ॥ २.९.३० ॥
All the water-dwelling creatures attend upon the great-souled one, and so do the hosts of Gandharvas and Apsarases, possessing song and instruments.
2.9.31
स्तुवन्तो वरुणं तस्यां सर्व एव समासते ।
महीधरा रत्नवन्तो रसा ये च प्रतिष्ठिताः ॥ २.९.३१ ॥
There, all of them sit praising Varuṇa, and the jewel-bearing mountains and the rivers established there are present as well.
2.9.32
कथयन्तः सुमधुराः कथास्तत्र समासते ।
वारुणश्च तथा मन्त्री सुनाभः पर्युपासते ॥ २.९.३२ ॥
There they sit telling most sweet tales; the son of Varuṇa and the minister Sunābha also attend upon him.
2.9.33
पुत्रपौत्रैः परिवृतो गोनाम्ना पुष्करेण च ।
सर्वे विग्रहवन्तस्ते तमीश्वरमुपासते ॥ २.९.३३ ॥
Surrounded by sons and grandsons, Go by name, and Puṣkara too — all of them, embodied, attend upon that Lord.
2.9.34
एषा मया सम्पतता वारुणी भरतर्षभ ।
दृष्टपूर्वा सभा रम्या कुबेरस्य सभां शृणु ॥ २.९.३४ ॥
Bull of the Bharatas, flying along I have seen this assembly of Varuṇa, which I had seen before; now hear of the assembly of Kubera.