મહાભારત · અધ્યાય 2.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.9.1
युधिष्ठिर सभा दिव्या वरुणस्यामितप्रभा ।
प्रमाणेन यथा याम्या शुभप्राकारतोरणा ॥ २.९.१ ॥
યુધિષ્ઠિર, વરુણની દિવ્ય સભા અમાપ તેજવાળી છે; માપમાં યમની સભા જેવી, સુંદર પ્રાકાર અને તોરણોવાળી છે.
2.9.2
अन्तः सलिलमास्थाय विहिता विश्वकर्मणा ।
दिव्यै रत्नमयैर्वृक्षैः फलपुष्पप्रदैर्युता ॥ २.९.२ ॥
તે સભા જળની અંદર ઊભી છે; વિશ્વકર્માએ રચેલી છે; ફળ અને ફૂલ આપતા દિવ્ય રત્નમય વૃક્ષોથી યુક્ત છે.
2.9.3
नीलपीतैः सिताः श्यामैः सितैर्लोहितकैरपि ।
अवतानैस्तथा गुल्मैर्मञ्जरीजालधारिभिः ॥ २.९.३ ॥
તે સભાના વૃક્ષો વાદળી, પીળા, સફેદ, કાળા, લાલ રંગના છે; છત્રો જેવા, ઝાડી જેવા, મંજરીના ગુચ્છા ધારણ કરનારા છે.
2.9.4
तथा शकुनयस्तस्यां विचित्रा मधुरस्वराः ।
अनिर्देश्या वपुष्मन्तः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ २.९.४ ॥
ત્યાં પણ વિચિત્ર અને મધુર સ્વરવાળા પક્ષીઓ છે; વર્ણનાતીત, સુંદર શરીરવાળા, સેંકડો અને હજારો.
2.9.5
सा सभा सुखसंस्पर्शा न शीता न च धर्मदा ।
वेश्मासनवती रम्या सिता वरुणपालिता ॥ २.९.५ ॥
તે સભા સુખદ સ્પર્શવાળી છે; અતિશય ઠંડી નથી, ધર્મફળ ન આપનારી નથી; ઘરો અને આસનોવાળી, રમણીય, શ્વેત, વરુણે રક્ષેલી છે.
2.9.6
यस्यामास्ते स वरुणो वारुण्या च समन्वितः ।
दिव्यरत्नाम्बरधरो दिव्याभरणभूषितः ॥ २.९.६ ॥
જે સભામાં તે વરુણ વારુણી સાથે બેઠો છે; દિવ્ય રત્નજડિત વસ્ત્રો ધારણ કરેલો, દિવ્ય આભૂષણોથી શોભિત.
2.9.7
द्वितीयेन तु नाम्ना वै गौरीति भुवि विश्रुता ।
पत्न्या सवरुणो देवः प्रमोदति सुखी सुखम् ॥ २.९.७ ॥
બીજી, જે નામથી પૃથ્વી પર ગૌરી તરીકે વિખ્યાત છે, તેની સાથે વરુણ દેવ સુખી થઈને આનંદ કરે છે.
2.9.8
स्रग्विणो दिव्यगन्धाश्च दिव्यगन्धानुलेपनाः ।
आदित्यास्तत्र वरुणं जलेश्वरमुपासते ॥ २.९.८ ॥
માળા ધારણ કરેલા, દિવ્ય સુગંધથી લેપાયેલા આદિત્યો ત્યાં જળેશ્વર વરુણની ઉપાસના કરે છે.
2.9.9
वासुकिस्तक्षकश्चैव नागश्चैरावतस्तथा ।
कृष्णश्च लोहितश्चैव पद्मश्चित्रश्च वीर्यवान् ॥ २.९.९ ॥
વાસુકિ, તક્ષક, નાગ ઐરાવત, તથા કૃષ્ણ, લોહિત, પદ્મ અને પરાક્રમી ચિત્ર.
2.9.10
कम्बलाश्वतरौ नागौ धृतराष्ट्रबलाहकौ ।
मणिमान्कुण्डधारश्च कर्कोटकधनञ्जयौ ॥ २.९.१० ॥
કંબલ અને અશ્વતર નાગ, ધૃતરાષ્ટ્ર અને બલાહક, મણિમાન, કુંડધાર, કર્કોટક અને ધનંજય.
2.9.11
पाणिमान्कुण्डधारश्च बलवान्पृथिवीपते ।
प्रह्रादो मुषिकादश्च तथैव जनमेजयः ॥ २.९.११ ॥
પાણિમાન, કુંડધાર, બળવાન, હે પૃથ્વીપતિ, પ્રહ્લાદ, મૂષિકાદ, અને તેમ જ જનમેજય.
2.9.12
पताकिनो मण्डलिनः फणवन्तश्च सर्वशः ।
अर्थो धर्मश्च कामश्च वसुः कपिल एव च ॥ २.९.१२ ॥
પતાકાધારી, મંડળાકાર અને ફણાવાળા નાગો સર્વપ્રકારે; તથા અર્થ, ધર્મ, કામ, વસુ અને કપિલ પણ.
2.9.13
अनन्तश्च महानागो यं दृष्ट्वा जलजेश्वरः ।
अभ्यर्चयति सत्कारैरासनेन च तं विभुः ॥ २.९.१३ ॥
અનંત નામના મહાનાગને જોઈને જળાધીશ વરુણ સત્કાર અને આસન વડે તેમનું સન્માન કરે છે, તે વિભુ.
2.9.14
वासुकिप्रमुखाश्चैव सर्वे प्राञ्जलयः स्थिताः ।
अनुज्ञाताश्च शेषेण यथार्हमुपविश्य च ॥ २.९.१४ ॥
વાસુકિ પ્રમુખ સર્વ નાગો હાથ જોડીને ઊભા રહ્યા; શેષની અનુજ્ઞા મેળવીને યથાયોગ્ય બેઠા.
2.9.15
एते चान्ये च बहवः सर्पास्तस्यां युधिष्ठिर ।
वैनतेयश्च गरुडो ये चास्य परिचारिणः।
उपासते महात्मानं वरुणं विगतक्लमाः ॥ २.९.१५ ॥
હે યુધિષ્ઠિર, ત્યાં આ અને બીજા ઘણા સર્પો છે; વિનતાનો પુત્ર ગરુડ અને તેના પરિચારકો થાક્યા વિના મહાત્મા વરુણની ઉપાસના કરે છે.
2.9.16
बलिर्वैरोचनो राजा नरकः पृथिवीञ्जयः ।
संह्रादो विप्रचित्तिश्च कालखञ्जाश्च दानवाः ॥ २.९.१६ ॥
વૈરોચનનો પુત્ર રાજા બલિ, પૃથ્વી જીતનાર નરક, સંહ્રાદ, વિપ્રચિત્તિ અને કાલખંજ દાનવો.
2.9.17
सुहनुर्दुर्मुखः शङ्खः सुमनाः सुमतिस्ततः ।
घटोदरो महापार्श्वः क्रथनः पिठरस्तथा ॥ २.९.१७ ॥
સુહનુ, દુર્મુખ, શંખ, સુમનસ્, પછી સુમતિ, ઘટોદર, મહાપાર્શ્વ, ક્રથન અને પિઠર પણ.
2.9.18
विश्वरूपः स्वरूपश्च विरूपोऽथ महाशिराः ।
दशग्रीवश्च वाली च मेघवासा दशावरः ॥ २.९.१८ ॥
વિશ્વરૂપ, સ્વરૂપ, વિરૂપ, પછી મહાશિરા, દશગ્રીવ, વાલી, મેઘવાસા અને દશાવર.
2.9.19
टिट्टिभो विटभूतश्च संह्रादश्चेन्द्रतापनः ।
दैत्यदानवसङ्घाश्च सर्वे रुचिरकुण्डलाः ॥ २.९.१९ ॥
ટિટ્ટિભ, વિટભૂત અને ઇન્દ્રને તાપ આપનાર સંહ્રાદ, દૈત્ય-દાનવોના સર્વ સમૂહો સુંદર કુંડળ ધારણ કરેલા હતા.
2.9.20
स्रग्विणो मौलिनश्चैव तथा दिव्यपरिच्छदाः ।
सर्वे लब्धवराः शूराः सर्वे विगतमृत्यवः ॥ २.९.२० ॥
સૌ માળા પહેરેલા અને મુકુટધારી, દિવ્ય વસ્ત્રાભૂષણોથી શોભિત હતા; સૌ વરદાન પામેલા શૂરવીરો અને મૃત્યુરહિત હતા.
2.9.21
ते तस्यां वरुणं देवं धर्मपाशधरं सदा ।
उपासते महात्मानं सर्वे सुचरितव्रताः ॥ २.९.२१ ॥
તે સૌ ત્યાં સદા ધર્મપાશ ધારણ કરનાર મહાત્મા વરુણ દેવની ઉપાસના કરે છે; સૌ સારાં વ્રતોનું પાલન કરનારા છે.
2.9.22
तथा समुद्राश्चत्वारो नदी भागीरथी च सा ।
कालिन्दी विदिशा वेणा नर्दमा वेगवाहिनी ॥ २.९.२२ ॥
તેવી જ રીતે ચાર સમુદ્રો, ભાગીરથી નદી, તે કાલિન્દી, વિદિશા, વેણા, નર્મદા અને વેગવાહિની નદીઓ પણ ત્યાં છે.
2.9.23
विपाशा च शतद्रुश्च चन्द्रभागा सरस्वती ।
इरावती वितस्ता च सिन्धुर्देवनदी तथा ॥ २.९.२३ ॥
વિપાશા, શતદ્રુ, ચંદ્રભાગા, સરસ્વતી, ઇરાવતી, વિતસ્તા અને દેવનદી સિંધુ પણ તેમજ ત્યાં છે.
2.9.24
गोदावरी कृष्णवेणी कावेरी च सरिद्वरा ।
किम्पुना च विशल्या च तथा वैतरणी नदी ॥ २.९.२४ ॥
ગોદાવરી, કૃષ્ણવેણી, નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ કાવેરી, કિંપુના, વિશલ્યા અને વૈતરણી નદી પણ ત્યાં છે.
2.9.25
तृतीया ज्येष्ठिला चैव शोणश्चापि महानदः ।
चर्मण्वती तथा चैव पर्णाशा च महानदी ॥ २.९.२५ ॥
ત્રીજી જ્યેષ્ઠિલા, મહાનદ શોણ, ચર્મણ્વતી તથા મહાનદી પર્ણાશા.
2.9.26
सरयूर्वारवत्याऽथ लाङ्गली च सरिद्वरा ।
करतोया तथाऽऽत्रेयी लौहित्यश्च महानदः ॥ २.९.२६ ॥
સરયૂ, વારવતી, શ્રેષ્ઠ નદી લાંગલી, કરતોયા, આત્રેયી અને મહાનદ લૌહિત્ય.
2.9.27
लङ्घती गोमती चैव सन्ध्या त्रिस्रोतसी तथा ।
एताश्चन्याश्च राजेन्द्र सुतीर्था लोकविश्रुताः ॥ २.९.२७ ॥
લંઘતી, ગોમતી, સંધ્યા અને ત્રિસ્રોતસી, હે રાજેન્દ્ર, આ અને બીજી સુતીર્થ નદીઓ લોકપ્રસિદ્ધ છે.
2.9.28
सरितः सर्वतश्चान्यास्तीर्थानि च सरांसि च ।
कूपाश्च सप्रस्रवणा देहवन्तो युधिष्ठिर। ॥ २.९.२८ ॥
હે યુધિષ્ઠિર, સર્વત્ર બીજી નદીઓ, તીર્થો, સરોવરો, કૂવાઓ અને ઝરણાં સહિત દેહધારી થઈને.
2.9.29
पल्वलानि तटाकानि देहवन्त्यथ भारत ।
दिशस्तथा मही चैव तथा सर्वे महीधराः ॥ २.९.२९ ॥
હે ભારત, નાના જળાશયો અને તળાવો દેહધારી છે; દિશાઓ, પૃથ્વી અને બધા પર્વતો પણ એમ જ.
2.9.30
उपासते महात्मानं सर्वे जलचरास्तथा ।
गीतवादित्रवन्तश्च गन्धर्वाप्सरसां गणाः ॥ २.९.३० ॥
બધા જળચર મહાત્માની ઉપાસના કરે છે; ગીત-વાદ્યથી યુક્ત ગંધર્વો અને અપ્સરાઓના સમૂહો પણ.
2.9.31
स्तुवन्तो वरुणं तस्यां सर्व एव समासते ।
महीधरा रत्नवन्तो रसा ये च प्रतिष्ठिताः ॥ २.९.३१ ॥
તે સભામાં વરુણની સ્તુતિ કરતા સૌ બેઠા છે; રત્નોથી ભરેલા પર્વતો અને ત્યાં સ્થિત નદીઓ પણ છે.
2.9.32
कथयन्तः सुमधुराः कथास्तत्र समासते ।
वारुणश्च तथा मन्त्री सुनाभः पर्युपासते ॥ २.९.३२ ॥
ત્યાં અતિ મધુર કથાઓ કહેતા લોકો બેઠા છે; વારુણ તથા મંત્રી સુનાભ પણ સેવામાં ઉપસ્થિત છે.
2.9.33
पुत्रपौत्रैः परिवृतो गोनाम्ना पुष्करेण च ।
सर्वे विग्रहवन्तस्ते तमीश्वरमुपासते ॥ २.९.३३ ॥
પુત્રો અને પૌત્રોથી ઘેરાયેલો ગો નામનો અને પુષ્કર પણ — સૌ મૂર્તિમાન થઈ તે ઈશ્વરની ઉપાસના કરે છે.
2.9.34
एषा मया सम्पतता वारुणी भरतर्षभ ।
दृष्टपूर्वा सभा रम्या कुबेरस्य सभां शृणु ॥ २.९.३४ ॥
ભરતશ્રેષ્ઠ, ઉડીને જતાં મેં આ વરુણની સભા જોઈ; પહેલાં પણ જોઈ હતી. હવે કુબેરની સભા વિશે સાંભળ.