ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.9.1
युधिष्ठिर सभा दिव्या वरुणस्यामितप्रभा ।
प्रमाणेन यथा याम्या शुभप्राकारतोरणा ॥ २.९.१ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਵਰੁਣ ਦੀ ਦਿਵ ਸਭਾ ਅਪਾਰ ਤੇਜ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਯਮ ਦੀ ਸਭਾ ਵਰਗੀ, ਸੁੰਦਰ ਪ੍ਰਾਕਾਰ ਅਤੇ ਤੋਰਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ।
2.9.2
अन्तः सलिलमास्थाय विहिता विश्वकर्मणा ।
दिव्यै रत्नमयैर्वृक्षैः फलपुष्पप्रदैर्युता ॥ २.९.२ ॥
ਉਹ ਸਭਾ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀ ਗਈ; ਫਲ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਿਵ ਰਤਨਮਈ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
2.9.3
नीलपीतैः सिताः श्यामैः सितैर्लोहितकैरपि ।
अवतानैस्तथा गुल्मैर्मञ्जरीजालधारिभिः ॥ २.९.३ ॥
ਉਸ ਸਭਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੀਲੇ, ਪੀਲੇ, ਚਿੱਟੇ, ਕਾਲੇ, ਲਾਲ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਹਨ; ਚੰਦੋਏ ਵਰਗੇ, ਝਾੜੀਆਂ ਵਰਗੇ, ਮੰਜਰੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ।
2.9.4
तथा शकुनयस्तस्यां विचित्रा मधुरस्वराः ।
अनिर्देश्या वपुष्मन्तः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ २.९.४ ॥
ਉੱਥੇ ਵੀ ਵਿਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਹਨ; ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ।
2.9.5
सा सभा सुखसंस्पर्शा न शीता न च धर्मदा ।
वेश्मासनवती रम्या सिता वरुणपालिता ॥ २.९.५ ॥
ਉਹ ਸਭਾ ਸੁਖਦਾਈ ਛੂਹ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਨਾ ਬਹੁਤ ਠੰਡੀ, ਨਾ ਧਰਮ-ਫਲ ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ; ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਆਸਨਾਂ ਵਾਲੀ, ਰਮਣੀਕ, ਉਜਲੀ, ਵਰੁਣ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ।
2.9.6
यस्यामास्ते स वरुणो वारुण्या च समन्वितः ।
दिव्यरत्नाम्बरधरो दिव्याभरणभूषितः ॥ २.९.६ ॥
ਜਿਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਰੁਣ ਵਾਰੁਣੀ ਸਮੇਤ ਬੈਠਾ ਹੈ; ਦਿਵ ਰਤਨ-ਜੜੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ, ਦਿਵ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਤ।
2.9.7
द्वितीयेन तु नाम्ना वै गौरीति भुवि विश्रुता ।
पत्न्या सवरुणो देवः प्रमोदति सुखी सुखम् ॥ २.९.७ ॥
ਦੂਜੀ, ਜੋ ਨਾਮ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗੌਰੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਵਰੁਣ ਦੇਵ ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
2.9.8
स्रग्विणो दिव्यगन्धाश्च दिव्यगन्धानुलेपनाः ।
आदित्यास्तत्र वरुणं जलेश्वरमुपासते ॥ २.९.८ ॥
ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ, ਦਿਵ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਲੇਪੇ ਹੋਏ ਆਦਿੱਤਿਆ ਉੱਥੇ ਜਲਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਰੁਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
2.9.9
वासुकिस्तक्षकश्चैव नागश्चैरावतस्तथा ।
कृष्णश्च लोहितश्चैव पद्मश्चित्रश्च वीर्यवान् ॥ २.९.९ ॥
ਵਾਸੁਕੀ, ਤੱਖਕ, ਨਾਗ ਐਰਾਵਤ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਲੋਹਿਤ, ਪਦਮ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਚਿੱਤਰ।
2.9.10
कम्बलाश्वतरौ नागौ धृतराष्ट्रबलाहकौ ।
मणिमान्कुण्डधारश्च कर्कोटकधनञ्जयौ ॥ २.९.१० ॥
ਕੰਬਲ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਤਰ ਨਾਗ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਬਲਾਹਕ, ਮਣਿਮਾਨ, ਕੁੰਡਧਾਰ, ਕਰਕੋਟਕ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ।
2.9.11
पाणिमान्कुण्डधारश्च बलवान्पृथिवीपते ।
प्रह्रादो मुषिकादश्च तथैव जनमेजयः ॥ २.९.११ ॥
ਪਾਣਿਮਾਨ, ਕੁੰਡਧਾਰ, ਬਲਵਾਨ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਮੂਸ਼ਿਕਾਦ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਨਮੇਜਯ।
2.9.12
पताकिनो मण्डलिनः फणवन्तश्च सर्वशः ।
अर्थो धर्मश्च कामश्च वसुः कपिल एव च ॥ २.९.१२ ॥
ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਚੱਕਰਦਾਰ ਅਤੇ ਫਣਾਂ ਵਾਲੇ ਨਾਗ ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ; ਅਤੇ ਅਰਥ, ਧਰਮ, ਕਾਮ, ਵਸੂ ਅਤੇ ਕਪਿਲ ਵੀ।
2.9.13
अनन्तश्च महानागो यं दृष्ट्वा जलजेश्वरः ।
अभ्यर्चयति सत्कारैरासनेन च तं विभुः ॥ २.९.१३ ॥
ਅਨੰਤ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨਾਗ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਜਲਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਵਰੁਣ ਸਤਕਾਰ ਅਤੇ ਆਸਨ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਭੂ।
2.9.14
वासुकिप्रमुखाश्चैव सर्वे प्राञ्जलयः स्थिताः ।
अनुज्ञाताश्च शेषेण यथार्हमुपविश्य च ॥ २.९.१४ ॥
ਵਾਸੁਕੀ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਨਾਗ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ; ਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੈਠੇ।
2.9.15
एते चान्ये च बहवः सर्पास्तस्यां युधिष्ठिर ।
वैनतेयश्च गरुडो ये चास्य परिचारिणः।
उपासते महात्मानं वरुणं विगतक्लमाः ॥ २.९.१५ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੱਪ ਹਨ; ਵਿਨਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗਰੁੜ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸੇਵਕ ਥਕਾਵਟ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਤਮਾ ਵਰੁਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
2.9.16
बलिर्वैरोचनो राजा नरकः पृथिवीञ्जयः ।
संह्रादो विप्रचित्तिश्च कालखञ्जाश्च दानवाः ॥ २.९.१६ ॥
ਵੈਰੋਚਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਬਲਿ, ਧਰਤੀ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਨਰਕ, ਸੰਹ੍ਰਾਦ, ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਾਲਖੰਜ ਦਾਨਵ।
2.9.17
सुहनुर्दुर्मुखः शङ्खः सुमनाः सुमतिस्ततः ।
घटोदरो महापार्श्वः क्रथनः पिठरस्तथा ॥ २.९.१७ ॥
ਸੁਹਨੂ, ਦੁਰਮੁਖ, ਸ਼ੰਖ, ਸੁਮਨਾ, ਫਿਰ ਸੁਮਤੀ, ਘਟੋਦਰ, ਮਹਾਪਾਰਸ਼੍ਵ, ਕ੍ਰਥਨ ਅਤੇ ਪਿਠਰ ਵੀ।
2.9.18
विश्वरूपः स्वरूपश्च विरूपोऽथ महाशिराः ।
दशग्रीवश्च वाली च मेघवासा दशावरः ॥ २.९.१८ ॥
ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ, ਸਵਰੂਪ, ਵਿਰੂਪ, ਫਿਰ ਮਹਾਸ਼ਿਰਾ, ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ, ਵਾਲੀ, ਮੇਘਵਾਸਾ ਅਤੇ ਦਸ਼ਾਵਰ।
2.9.19
टिट्टिभो विटभूतश्च संह्रादश्चेन्द्रतापनः ।
दैत्यदानवसङ्घाश्च सर्वे रुचिरकुण्डलाः ॥ २.९.१९ ॥
ਟਿੱਟਿਭ, ਵਿਟਭੂਤ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੰਹ੍ਰਾਦ, ਦੈਂਤਾਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਮੂਹ ਸੁੰਦਰ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ।
2.9.20
स्रग्विणो मौलिनश्चैव तथा दिव्यपरिच्छदाः ।
सर्वे लब्धवराः शूराः सर्वे विगतमृत्यवः ॥ २.९.२० ॥
ਸਾਰੇ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ ਤੇ ਮੁਕਟਧਾਰੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਸਾਰੇ ਵਰ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸੂਰਮੇ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਨ।
2.9.21
ते तस्यां वरुणं देवं धर्मपाशधरं सदा ।
उपासते महात्मानं सर्वे सुचरितव्रताः ॥ २.९.२१ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਉੱਥੇ ਸਦਾ ਧਰਮਪਾਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇਵ ਵਰੁਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
2.9.22
तथा समुद्राश्चत्वारो नदी भागीरथी च सा ।
कालिन्दी विदिशा वेणा नर्दमा वेगवाहिनी ॥ २.९.२२ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰ, ਭਾਗੀਰਥੀ ਨਦੀ, ਉਹ ਕਾਲਿੰਦੀ, ਵਿਦਿਸ਼ਾ, ਵੇਣਾ, ਨਰਮਦਾ ਤੇ ਵੇਗਵਾਹਿਨੀ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹਨ।
2.9.23
विपाशा च शतद्रुश्च चन्द्रभागा सरस्वती ।
इरावती वितस्ता च सिन्धुर्देवनदी तथा ॥ २.९.२३ ॥
ਵਿਪਾਸ਼ਾ, ਸ਼ਤਦ੍ਰੂ, ਚੰਦ੍ਰਭਾਗਾ, ਸਰਸਵਤੀ, ਇਰਾਵਤੀ, ਵਿਤਸਤਾ ਅਤੇ ਦੇਵਨਦੀ ਸਿੰਧੂ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹਨ।
2.9.24
गोदावरी कृष्णवेणी कावेरी च सरिद्वरा ।
किम्पुना च विशल्या च तथा वैतरणी नदी ॥ २.९.२४ ॥
ਗੋਦਾਵਰੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਵੇਣੀ, ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਾਵੇਰੀ, ਕਿੰਪੁਨਾ, ਵਿਸ਼ਲਿਆ ਅਤੇ ਵੈਤਰਣੀ ਨਦੀ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹਨ।
2.9.25
तृतीया ज्येष्ठिला चैव शोणश्चापि महानदः ।
चर्मण्वती तथा चैव पर्णाशा च महानदी ॥ २.९.२५ ॥
ਤੀਜੀ ਜੇਸ਼ਠਿਲਾ, ਮਹਾਨਦ ਸ਼ੋਣ, ਚਰਮਣ੍ਵਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨਦੀ ਪਰਣਾਸ਼ਾ।
2.9.26
सरयूर्वारवत्याऽथ लाङ्गली च सरिद्वरा ।
करतोया तथाऽऽत्रेयी लौहित्यश्च महानदः ॥ २.९.२६ ॥
ਸਰਯੂ, ਵਾਰਵਤੀ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਦੀ ਲਾਂਗਲੀ, ਕਰਤੋਯਾ, ਆਤ੍ਰੇਯੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨਦ ਲੌਹਿਤ੍ਯ।
2.9.27
लङ्घती गोमती चैव सन्ध्या त्रिस्रोतसी तथा ।
एताश्चन्याश्च राजेन्द्र सुतीर्था लोकविश्रुताः ॥ २.९.२७ ॥
ਲੰਘਤੀ, ਗੋਮਤੀ, ਸੰਧਿਆ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ੍ਰੋਤਸੀ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਤੀਰਥ ਨਦੀਆਂ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
2.9.28
सरितः सर्वतश्चान्यास्तीर्थानि च सरांसि च ।
कूपाश्च सप्रस्रवणा देहवन्तो युधिष्ठिर। ॥ २.९.२८ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ, ਤੀਰਥ, ਸਰੋਵਰ, ਖੂਹ ਅਤੇ ਚਸ਼ਮਿਆਂ ਸਮੇਤ ਦੇਹਧਾਰੀ ਹੋ ਕੇ।
2.9.29
पल्वलानि तटाकानि देहवन्त्यथ भारत ।
दिशस्तथा मही चैव तथा सर्वे महीधराः ॥ २.९.२९ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਛੱਪੜ ਅਤੇ ਤਲਾਅ ਵੀ ਦੇਹਧਾਰੀ ਹਨ; ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਰਬਤ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।
2.9.30
उपासते महात्मानं सर्वे जलचरास्तथा ।
गीतवादित्रवन्तश्च गन्धर्वाप्सरसां गणाः ॥ २.९.३० ॥
ਸਾਰੇ ਜਲਚਰ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਗੀਤ ਅਤੇ ਵਾਜੇ ਵਾਲੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ।
2.9.31
स्तुवन्तो वरुणं तस्यां सर्व एव समासते ।
महीधरा रत्नवन्तो रसा ये च प्रतिष्ठिताः ॥ २.९.३१ ॥
ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਰੁਣ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਸਾਰੇ ਬੈਠੇ ਹਨ; ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਸਥਿਤ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਹਨ।
2.9.32
कथयन्तः सुमधुराः कथास्तत्र समासते ।
वारुणश्च तथा मन्त्री सुनाभः पर्युपासते ॥ २.९.३२ ॥
ਉੱਥੇ ਅਤਿ ਮਿੱਠੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਲੋਕ ਬੈਠੇ ਹਨ; ਵਾਰੁਣ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ ਸੁਨਾਭ ਵੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹਨ।
2.9.33
पुत्रपौत्रैः परिवृतो गोनाम्ना पुष्करेण च ।
सर्वे विग्रहवन्तस्ते तमीश्वरमुपासते ॥ २.९.३३ ॥
ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੋਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਗੋ ਨਾਮਕ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵੀ — ਸਾਰੇ ਰੂਪਧਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
2.9.34
एषा मया सम्पतता वारुणी भरतर्षभ ।
दृष्टपूर्वा सभा रम्या कुबेरस्य सभां शृणु ॥ २.९.३४ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉੱਡਦਿਆਂ ਮੈਂ ਇਹ ਵਰੁਣ ਦੀ ਸਭਾ ਵੇਖੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਵੇਖੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਸਭਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣ।