Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 5.101

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

5.101.1

अयं लोकः सुपर्णानां पक्षिणां पन्नगाशिनाम् ।
विक्रमे गमने भारे नैषामस्ति परिश्रमः ॥ ५.१०१.१ ॥

हे लोक सुपर्णांचे, पक्ष्यांचे आणि सर्पभक्षकांचे आहे. पराक्रम, गमन आणि भार वाहण्यात यांना श्रम होत नाही.

5.101.2

वैनतेयसुतैः सूत पङ्भिस्ततमिदं कुलम् ।
सुमुखेन सुनाम्ना च सुनेत्रेण सुवर्चसा ॥ ५.१०१.२ ॥

हे सूता, विनतेच्या पुत्रांच्या रांगांनी हे कुल पसरले आहे—सुमुख, सुनाम, सुनेत्र आणि सुवर्चा यांच्याद्वारे.

5.101.3

सुरुचा पक्षिराजेन सुबलेन च मातले ।
वर्धितानि प्रसृत्या वै विनाताकुलकर्तृभिः ॥ ५.१०१.३ ॥

हे मातले, सुरुची, पक्षिराज, सुबल आणि प्रसूती यांच्याद्वारे—विनतेच्या कुलाचे निर्माते यांनी ही वाढविली.

5.101.4

पक्षिराजाभिजात्यानां सहस्राणि शतानि च ।
कश्यपस्य ततो वंशे जातैर्भूतिविवर्धनैः ॥ ५.१०१.४ ॥

पक्षिराजाच्या उच्च कुलातील हजारो आणि शेकडो; मग कश्यपाच्या वंशात जन्मलेले, वैभव वाढविणारे.

5.101.5

सर्वे ह्येते श्रिया युक्ताः सर्वे श्रीवत्सलक्षणाः ।
सर्वे श्रियमभीप्सन्तो धारयन्ति बलान्युत ॥ ५.१०१.५ ॥

हे सर्व श्रीयुक्त आहेत; सर्व श्रीवत्स चिन्हांकित आहेत. वैभवाची इच्छा करीत ते बलेही धारण करतात.

5.101.6

कर्मणा क्षत्रियाश्चैते निर्घृणा भोगिभोजिनः ।
ज्ञातिसङ्क्षयकर्तृत्वाद्ब्राह्मण्यं न लभन्ति वैः ॥ ५.१०१.६ ॥

कर्माने हे क्षत्रिय आहेत; निर्दय आणि सर्पभक्षक. ज्ञातींचा संहार केल्यामुळे त्यांना ब्राह्मण्य प्राप्त होत नाही.

5.101.7

नामानि चैषां वक्ष्यामि यथाप्राधान्यतः श्रृणु ।
मातले श्लाघ्यमेतद्धि कुलं विष्णुपरिग्रहम् ॥ ५.१०१.७ ॥

यांची नावे प्राधान्यक्रमाने सांगतो, ऐक. हे मातली, विष्णूने स्वीकारलेले हे कुळ खरोखर प्रशंसनीय आहे.

5.101.8

दैवतं विष्णुरेतेषां विष्णुरेव परायणम् ।
हृदि चैषां सदा विष्णुर्विष्णुरेव सदा गतिः ॥ ५.१०१.८ ॥

यांचे दैवत विष्णू आहे; विष्णूच यांचा परम आश्रय आहे. यांच्या हृदयात सदैव विष्णूच असतो; विष्णूच सदैव यांची गती आहे.

5.101.9

सुवर्णचूडो नागाशी दारुणश्चण्डतुण्डकः ।
अनिलश्चानलश्चैव विशालाक्षोऽथ कुण्डली ॥ ५.१०१.९ ॥

सुवर्णचूड, नागाशी, दारुण, चण्डतुण्डक, अनिल आणि अनल, आणि विशालाक्ष, मग कुण्डली.

5.101.10

पङ्कजिद्वज्रविष्कम्भो वैनतेयोऽथ वामनः ।
वातवेगो दिशाचक्षुर्निमेषोऽनिमिषस्तथा ॥ ५.१०१.१० ॥

पंकजित्, वज्रविष्कम्भ, वैनतेय, मग वामन, वातवेग, दिशाचक्षु, निमेष आणि तसाच अनिमिष.

5.101.11

त्रिरावः सप्तरावश्च वाल्मीकिर्दीपकस्तथा ।
दैत्यद्वीपः सरिद्द्वीपः सारसः पद्मकेतनः ॥ ५.१०१.११ ॥

त्रिराव, सप्तराव, वाल्मीकि, दीपक, दैत्यद्वीप, सरिद्द्वीप, सारस आणि पद्मकेतन.

5.101.12

सुमुखश्चित्रकेतुश्च चित्रबर्हस्तथाऽनघः ।
मेषहृत्कुमुदो दक्षः सर्पान्तः सोमभोजनः ॥ ५.१०१.१२ ॥

सुमुख, चित्रकेतु, चित्रबर्ह, निष्पाप, मेषहृत्, कुमुद, दक्ष, सर्पान्त आणि सोमभोजन.

5.101.13

गुरुभारः कपोतश्च सूर्यनेत्रश्चिरान्तकः ।
विष्णुधर्मा कुमारश्च परिबर्हो हरिस्तथा ॥ ५.१०१.१३ ॥

गुरुभार, कपोत आणि सूर्यनेत्र, चिरान्तक, विष्णुधर्मा, कुमार, परिबर्ह आणि हरीही (गरुडाचे पुत्र).

5.101.14

सुस्वरो मधुपर्कश्च हेमवर्णस्तथैव च ।
मालयो मातरिश्वा च निशाकरदिवाकरौ ॥ ५.१०१.१४ ॥

सुस्वर, मधुपर्क आणि हेमवर्ण, तसेच मालय, मातरिश्वा, निशाकर आणि दिवाकर (गरुडाचे पुत्र).

5.101.15

एते प्रदेशमात्रेण मयोक्ता गरुडात्मजाः ।
प्राधान्यतस्ते यशसा कीर्तिताः प्राणिनश्चये ॥ ५.१०१.१५ ॥

गरुडाच्या या पुत्रांचे मी केवळ थोडक्यात वर्णन केले आहे; हे तसेच यशाने प्रमुखपणे गौरवलेले प्राणीही.

5.101.16

यद्यत्र न रुचिः काचिदेहि गच्छाव मातले ।
तं नयिष्यामि देशं त्वां वरं यत्रोपलप्स्यसे ॥ ५.१०१.१६ ॥

इथे तुला काहीच आवड नसेल तर चल मातले, आपण जाऊ; जिथे तुला उत्तम काही मिळेल त्या स्थानी मी तुला नेईन.