ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.164

5.164.1

उलूकस्य वृत्तः श्रुत्वा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
सेनां नियापयामास धृष्टद्युम्नपुरोगमाम् ॥ ५.१६४.१ ॥

ಉಲೂಕನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಕುಂತೀಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದನು.

पदातिनीं नागवतीं रथिनीमश्वबृन्दिनीम् ।
चतुर्विधबलां भीमामकम्पां पृथिवीमिव ॥ ५.१६४.२ ॥

ಕಾಲಾಳು, ಆನೆ, ರಥ, ಕುದುರೆ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಬಲವುಳ್ಳ, ಭಯಂಕರವಾದ, ಅಚಲವಾದ ಆ ಸೇನೆ ಭೂಮಿಯಂತಿತ್ತು.

भीमसेनादिभिर्गुप्तां सार्जुनैश्च महारथैः ।
धृष्टद्युम्नवशां दुर्गां सागरस्तिमितोपमाम् ॥ ५.१६४.३ ॥

ಭೀಮಸೇನ ಮೊದಲಾದವರು ಹಾಗೂ ಅರ್ಜುನನೊಂದಿಗೆ ಮಹಾರಥರು ರಕ್ಷಿಸಿದ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ಅಧೀನದ, ದುರ್ಗಮವಾದ, ನಿಶ್ಚಲ ಸಾಗರದಂತಿದ್ದ ಸೇನೆ.

तस्यास्त्वग्रे महेष्वासः पाञ्चाल्यो युद्धदुर्मदः ।
द्रोणप्रेप्सुरनीकानि धृष्टद्युम्नो व्यकर्षत ॥ ५.१६४.४ ॥

ಆ ಸೇನೆಯ ಮುಂದೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಉನ್ಮತ್ತನಾದ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ಪಾಂಚಾಲ್ಯ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ದ್ರೋಣನನ್ನು ತಲುಪುವ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದನು.

यथाबलं यथोत्साहं रथिनः समुपादिशत् ।
अर्जुनं सूतपुत्राय भीमं दुर्योधनाय च ॥ ५.१६४.५ ॥

ಬಲ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ರಥಿಕರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದನು—ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಸೂತಪುತ್ರನಿಗೆ, ಭೀಮನನ್ನು ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ.

धृष्टकेतुं च शल्याय गौतमायोत्तमौजसम् ।
अश्वात्थाम्ने च नकुलं शैब्यं च कृतवर्मणे ॥ ५.१६४.६ ॥

ಧೃಷ್ಟಕೇತುವನ್ನು ಶಲ್ಯನಿಗೆ, ಉತ್ತಮೌಜಸನನ್ನು ಗೌತಮ (ಕೃಪ)ನಿಗೆ, ನಕುಲನನ್ನು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನಿಗೆ, ಶೈಬ್ಯನನ್ನು ಕೃತವರ್ಮನಿಗೆ.

सैन्धवाय च वार्ष्णेयं युयुधानं समादिशत् ।
शिखण्डिनं च भीष्माय प्रमुखे समकल्पयत् ॥ ५.१६४.७ ॥

ಸೈಂಧವನಿಗೆ ವಾರ್ಷ್ಣೇಯ ಯುಯುಧಾನನನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು; ಭೀಷ್ಮನ ಮುಂದೆ ಶಿಖಂಡಿಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು.

सहदेवं शकुनये चेकितानं शलाय वै ।
द्रौपदेयांस्तथा पञ्च त्रिगर्तेभ्यः समादिशत् ॥ ५.१६४.८ ॥

ಶಕುನಿಗೆ ಸಹದೇವನನ್ನೂ, ಶಲ್ಯನಿಗೆ ಚೇಕಿತಾನನನ್ನೂ ನೇಮಿಸಿದನು; ಐವರು ದ್ರೌಪದೇಯರನ್ನು ತ್ರಿಗರ್ತರ ವಿರುದ್ಧ ಕಳುಹಿಸಿದನು.

वृषसेनाय सौभद्रं शेषाणां च महीक्षिताम् ।
स समर्थं हि तं मेने पार्थादभ्यधिकं रणे ॥ ५.१६४.९ ॥

ವೃಷಸೇನನಿಗೆ ಸೌಭದ್ರನನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು; ಉಳಿದ ರಾಜರಿಗೂ ಸೂಕ್ತರನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು. ರಣದಲ್ಲಿ ಅವನು ಪಾರ್ಥನಿಗಿಂತಲೂ ಸಮರ್ಥನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು.

एवं विभज्य योधांस्तान्पृथक्व सह चैव ह ।
ज्वालावर्णो महेष्वासो द्रोणमंशमकल्पयत् ॥ ५.१६४.१० ॥

ಹೀಗೆ ಆ ಯೋಧರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೂ ಒಟ್ಟಾಗಿಯೂ ವಿಭಾಗಿಸಿ, ಜ್ವಾಲೆಯ ವರ್ಣದ ಮಹಾಧನುರ್ಧಾರಿ (ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ) ದ್ರೋಣನಿಗೆ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದನು.

धृष्टद्युम्नो महेष्वासः सेनापतिपतिस्ततः ।
विधिवद्व्यूह्य मेधावी युद्धाय धृतमानसः ॥ ५.१६४.११ ॥

ಮಹಾಧನುರ್ಧಾರಿ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ, ಸೇನಾಪತಿಗಳ ಒಡೆಯನು, ಆಮೇಲೆ ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ವ್ಯೂಹ ರಚಿಸಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತನಾಗಿ, ದೃಢಚಿತ್ತನಾಗಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದನು.

यथोद्दिष्टानि सैन्यानि पाण्डवानामयोजयत् ।
जयाय पाण्डुपुत्राणां यत्तस्तस्थौ रणाजिरे ॥ ५.१६४.१२ ॥

ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದಂತೆ ಪಾಂಡವರ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದನು; ಪಾಂಡುಪುತ್ರರ ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತನು.