ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.31.1
मय्यासक्तमनाः पार्थ योगं युञ्जन्मदाश्रयः ।
असंशयं समग्रं मां यथा ज्ञास्यसि तच्छृणु ॥ ६.३१.१ ॥
ହେ ପାର୍ଥ! ମୋଠାରେ ମନ ଲଗାଇ, ମୋତେ ଆଶ୍ରୟ କରି ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରି, ଯେପରି ତୁମେ ମୋତେ ସନ୍ଦେହ ବିନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଣିପାରିବ, ତାହା ଶୁଣ।
6.31.2
ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः ।
यज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते ॥ ६.३१.२ ॥
ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଓ ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବି; ଯାହା ଜାଣିଲେ ଏଠାରେ ଆଉ କିଛି ଜାଣିବାକୁ ବାକି ରହେ ନାହିଁ।
6.31.3
मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धये ।
यततामपि सिद्धानां कश्चिन्मां वेत्ति तत्त्वतः ॥ ६.३१.३ ॥
ହଜାର ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଜଣେ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରେ; ଚେଷ୍ଟାକାରୀ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟ କେହି ଜଣେ ମୋତେ ତତ୍ତ୍ୱତଃ ଜାଣେ।
6.31.4
भूमिरापोऽनलो वायुः स्वं मनो बुद्धिरेव च ।
अहंकार इती यं मे भिन्ना प्रकृतिरष्टधा ॥ ६.३१.४ ॥
ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅହଙ୍କାର—ଏହିପରି ମୋର ଏହି ପ୍ରକୃତି ଆଠ ପ୍ରକାରରେ ବିଭକ୍ତ।
6.31.5
अपरेयमितस्त्वन्यां प्रकृतिं विद्धि मे पराम् ।
जीवभूतां महाबाहो ययेदं धार्यते जगत् ॥ ६.३१.५ ॥
ଏହା ଅପରା (ନିମ୍ନ) ପ୍ରକୃତି; କିନ୍ତୁ ହେ ମହାବାହୁ! ଏଥିରୁ ଭିନ୍ନ ମୋର ପରା ପ୍ରକୃତିକୁ ଜାଣ—ଯାହା ଜୀବରୂପ ଓ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜଗତ ଧାରଣ ହୁଏ।
6.31.6
एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय ।
अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रलयस्तथा ॥ ६.३१.६ ॥
ସମସ୍ତ ଭୂତ ଏହି ଦୁଇଟିକୁ ହିଁ ଉତ୍ପତ୍ତିର ମୂଳ କରି ଥାଆନ୍ତି—ଏହା ଜାଣ। ମୁଁ ହିଁ ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ପ୍ରଳୟ।
6.31.7
मत्तः परतरं नान्यत्किंचिदस्ति धनंजय ।
मयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव ॥ ६.३१.७ ॥
ହେ ଧନଞ୍ଜୟ, ମୋଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ। ଏ ସବୁ ମୋ ଭିତରେ ସୂତାରେ ଗୁନ୍ଥା ମଣିଗଣ ପରି ଗୁନ୍ଥା ହୋଇଛି।
6.31.8
रसोऽहमंप्सु कौन्तेय प्रभाऽस्मि शशिसूर्ययोः ।
प्रणवः सर्ववेदेषु शब्दः खे पौरुषं नृषु ॥ ६.३१.८ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ମୁଁ ଜଳର ରସ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଭା, ସମସ୍ତ ବେଦରେ ପ୍ରଣବ (ଓଁ), ଆକାଶରେ ଶବ୍ଦ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କରେ ପୌରୁଷ।
6.31.9
पुण्यो गन्धः पृथिव्यां च तेजश्चास्मि विभावसौ ।
जीवनं सर्वभूतेषु तपश्चास्मि तपस्विषु ॥ ६.३१.९ ॥
ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ପବିତ୍ର ଗନ୍ଧ ଏବଂ ଅଗ୍ନିରେ ତେଜ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ଜୀବନ ଏବଂ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କରେ ତପ।
6.31.10
बीजं मां सर्वभूतानां विद्धि पार्थ सनातनम् ।
बुद्धिर्बुद्धिमतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ॥ ६.३१.१० ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ସନାତନ ବୀଜ ମୋତେ ଜାଣ। ମୁଁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ତେଜସ୍ୱୀମାନଙ୍କର ତେଜ।
6.31.11
बलं बलवतां चाहं कामरागविवर्जितम् ।
धर्माविरुद्धो भूतेषु कामोऽस्मि भरतर्षभ ॥ ६.३१.११ ॥
ମୁଁ ବଳବାନମାନଙ୍କର ସେହି ବଳ ଯାହା କାମ ଓ ରାଗରହିତ। ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମର ବିରୁଦ୍ଧ ନ ହେଉଥିବା କାମ ମୁଁ।
6.31.12
ये चैव सात्विका भावा राजसास्तामसाश्च ये ।
मत्त एवेति तान्विद्धि न त्वहं तेषु ते मयि ॥ ६.३१.१२ ॥
ଯେଉଁ ସାତ୍ତ୍ୱିକ, ରାଜସ ଓ ତାମସ ଭାବସବୁ ଅଛି, ସେସବୁ ମୋଠାରୁ ହିଁ ଜାତ ବୋଲି ଜାଣ। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ମୋ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି।
6.31.13
त्रिभिर्गुणमयैर्भावैरेभिः सर्वमिदं जगत् ।
मोहितं नाभिजानाति मामेभ्यः परमव्ययम् ॥ ६.३१.१३ ॥
ଏହି ତ୍ରିଗୁଣମୟ ଭାବରେ ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ ମୋହିତ ହୋଇ, ଏସବୁଠାରୁ ପର ଅବ୍ୟୟ ମୋତେ ଜାଣେ ନାହିଁ।
6.31.14
दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया ।
मामेव ये प्रपद्यन्ते मायामेतां तरन्ति ते ॥ ६.३१.१४ ॥
ଏହି ଦୈବୀ, ଗୁଣମୟୀ ମୋର ମାୟା ଦୁସ୍ତର। ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ମୋତେ ଶରଣ ନିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ହିଁ ଏହି ମାୟାକୁ ପାର ହୁଅନ୍ତି।
6.31.15
न मां तुष्कृतिनो मूढाः प्रपद्यन्ते नराधमाः ।
माययाऽपहृतज्ञाना आसुरं भावमाश्रिताः ॥ ६.३१.१५ ॥
ପାପକର୍ମୀ, ମୂଢ଼, ନରାଧମମାନେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ମାୟାରେ ହରଣ ହୋଇଛି ଓ ଆସୁରୀ ଭାବ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ ଶରଣ ନିଅନ୍ତି ନାହିଁ।
6.31.16
चुत्रर्विधा भजन्ते मां जनाः सुकृतिनोऽर्जुन ।
आर्तो जिज्ञासुरर्थार्थी ज्ञानी च भरतर्षभ ॥ ६.३१.१६ ॥
ହେ ଅର୍ଜୁନ, ଚାରି ପ୍ରକାରର ପୁଣ୍ୟବାନ ଲୋକ ମୋର ଭଜନ କରନ୍ତି: ଆର୍ତ, ଜିଜ୍ଞାସୁ, ଅର୍ଥାର୍ଥୀ ଓ ଜ୍ଞାନୀ। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ!
6.31.17
तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिर्विशिष्यते ।
प्रियो हि ज्ञानिनोऽत्यर्थमहं स च मम प्रियः ॥ ६.३१.१७ ॥
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନୀ, ଯିଏ ନିତ୍ୟଯୁକ୍ତ ଓ ଏକଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଜ୍ଞାନୀକୁ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ, ଏବଂ ସେ ମୋତେ ପ୍ରିୟ।
6.31.18
उदाराः सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम् ।
आस्थितःक स हि युक्तात्मा मामेवानुत्तमां गतिं ॥ ६.३१.१८ ॥
ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ନିଶ୍ଚୟ ଉଦାର; ମାତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ମୋର ଆତ୍ମା ହିଁ, ଏହା ମୋର ମତ। ଯୁକ୍ତାତ୍ମା ସେ ମୋତେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ ଅନୁତ୍ତମ ଗତି ପାଏ।
6.31.19
बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानवान्मां प्रपद्यते ।
वासुदेवः सर्वमिति स महात्मा सुदुर्लभः ॥ ६.३१.१९ ॥
ବହୁ ଜନ୍ମର ଶେଷରେ ଜ୍ଞାନୀ ମୋର ଶରଣ ନିଏ; 'ବାସୁଦେବ ହିଁ ସବୁ' ଏହା ଜାଣିଥିବା ସେ ମହାତ୍ମା ଅତି ଦୁର୍ଲଭ।
6.31.20
कामैस्तैस्तैर्हृतज्ञानाः प्रपद्यन्तेऽन्यदेवताः ।
तं तं नियममास्थाय प्रकृत्या नियताः स्वया ॥ ६.३१.२० ॥
ସେହି ସେହି କାମନାରେ ଯାହାଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ହରଣ ହୋଇଛି, ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ଶରଣ ନିଅନ୍ତି; ନିଜ ପ୍ରକୃତିରେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିୟମ ଗ୍ରହଣ କରି ସେମାନେ ଏପରି କରନ୍ତି।
6.31.21
यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छति ।
तस्य तस्याचलां श्रद्धां तामेव विदधाम्यहम् ॥ ६.३१.२१ ॥
ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ଯେଉଁ ରୂପକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂଜିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ତାର ସେହି ଅଚଳ ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ମୁଁ ଦୃଢ଼ କରେ।
6.31.22
स तया श्रद्धया युक्तस्तस्याराधनमीहते ।
लभते च ततः कामान्मयैव विहितान्हितान् ॥ ६.३१.२२ ॥
ସେହି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ତାଙ୍କ ଆରାଧନା ଇଚ୍ଛା କରେ; ପରେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ବିହିତ ହିତକର କାମନା ସେ ପାଏ।
6.31.23
अन्तवत्तु फलं तेषां तद्भवत्यल्पमेधसाम् ।
देवान्देवयजो यान्ति मद्भक्ता यान्ति मामपि ॥ ६.३१.२३ ॥
କିନ୍ତୁ ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧି ସେମାନଙ୍କର ସେହି ଫଳ ବିନାଶଶୀଳ; ଦେବପୂଜକମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଏବଂ ମୋ ଭକ୍ତମାନେ ମୋ ପାଖକୁ ମଧ୍ୟ ଆସନ୍ତି।
6.31.24
अव्यक्तं व्यक्तिमापन्नं मन्यन्ते मामबुद्धयः ।
परं भावमजानन्तो ममाव्ययमनुत्तमम् ॥ ६.३१.२४ ॥
ଅବୁଦ୍ଧିମାନେ ଅବ୍ୟକ୍ତ ମୋତେ ବ୍ୟକ୍ତରୂପ ପାଇଥିବା ବୋଲି ଭାବନ୍ତି; ମୋର ପରମ, ଅବ୍ୟୟ ଓ ଅନୁତ୍ତମ ଭାବକୁ ନ ଜାଣି।
6.31.25
नाहं प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतः ।
मूढोऽयं नाभिजानाति लोको मामजमव्ययम् ॥ ६.३१.२५ ॥
ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରକଟ ନୁହେଁ; ଯୋଗମାୟାରେ ଆବୃତ। ଏହି ମୂଢ଼ ଜଗତ ଅଜ ଓ ଅବ୍ୟୟ ମୋତେ ଜାଣେ ନାହିଁ।
6.31.26
वेदाहं समतीतानि वर्तमानानि चार्जुन ।
भविष्याणि च भूतानि मां तु वेद न कश्चन ॥ ६.३१.२६ ॥
ହେ ଅର୍ଜୁନ, ଅତୀତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ମୁଁ ଜାଣେ; କିନ୍ତୁ ମୋତେ କେହି ଜାଣେ ନାହିଁ।
6.31.27
इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन भारत ।
सर्वभूतानि संमोहं सर्गे यान्ति परंतप ॥ ६.३१.२७ ॥
ହେ ଭାରତ, ଇଚ୍ଛା-ଦ୍ୱେଷରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ-ମୋହରେ ସୃଷ୍ଟିରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ହେ ପରନ୍ତପ।
6.31.28
योषां त्वन्तगतं पापं जनानां पुण्यकर्मणाम् ।
ते द्वन्द्वमोहनिर्मुक्त भजन्ते मां दृढव्रताः ॥ ६.३१.२८ ॥
ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀ ଲୋକଙ୍କ ପାପ ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି, ସେମାନେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ-ମୋହରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଦୃଢ଼ବ୍ରତୀ ହୋଇ ମୋର ଭଜନ କରନ୍ତି।
6.31.29
जरामरणमोक्षाय मामाश्रित्य यतन्ति ये ।
ते ब्रह्म तद्विदुः कृत्स्नमध्यात्मं कर्म चाखिलम् ॥ ६.३१.२९ ॥
ଜରା ଓ ମରଣରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ମୋତେ ଆଶ୍ରୟ କରି ଯେଉଁମାନେ ଯତ୍ନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସେହି ବ୍ରହ୍ମ, ସମଗ୍ର ଅଧ୍ୟାତ୍ମ ଓ ସମସ୍ତ କର୍ମ ଜାଣନ୍ତି।
6.31.30
साधिभूताधिदैवं मां साधियज्ञं च ये विदुः ।
प्रयाणकालेऽपि च मां ते विदुर्युक्तचेतसः ॥ ६.३१.३० ॥
ଅଧିଭୂତ, ଅଧିଦୈବ ଓ ଅଧିଯଜ୍ଞ ସହିତ ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଯୁକ୍ତଚିତ୍ତ ଲୋକ ପ୍ରୟାଣ କାଳରେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଜାଣନ୍ତି।