महाभारत · अध्याय 7.162
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.162.1
ततो युधिष्ठिरश्चैव भीमसेनश्च पाण्डवः ।
द्रोणपुत्रं महाराज समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ७.१६२.१ ॥
तब युधिष्ठिर और पाण्डुपुत्र भीमसेन ने, हे महाराज, द्रोणपुत्र को चारों ओर से घेर लिया।
7.162.2
ततो दुर्योधनो राजा भारद्वाजेन संवृतः ।
अभ्ययात्पाण्डवान्सङ्ख्ये ततो युद्धमवर्तत।
घोररूपं महाराज भीरूणां भयवर्धनम् ॥ ७.१६२.२ ॥
तब भारद्वाज (द्रोण) से घिरे राजा दुर्योधन ने पाण्डवों की ओर बढ़कर युद्ध किया। तब हे महाराज, डरपोकों का भय बढ़ाने वाला भयानक युद्ध छिड़ गया।
7.162.3
अम्बष्ठान्मालवान्वङ्गाञ्छिबींस्त्रैगर्तकानपि ।
प्राहिणोन्मृत्युलोकाय गणान्क्रुद्धो वृकोदरः ॥ ७.१६२.३ ॥
क्रुद्ध वृकोदर (भीम) ने अम्बष्ठ, मालव, वंग, शिबि और त्रिगर्तों के दलों को भी मृत्यु-लोक भेज दिया।
7.162.4
अभीषाहाञ्छूरसेनान्क्षत्रियान्युद्धदुर्मदान् ।
निकृत्त्य पृथिवीं चक्रे भीमः शोणितकर्दमाम् ॥ ७.१६२.४ ॥
अभीषाह, शूरसेन और युद्ध में मदांध क्षत्रियों को काटकर भीम ने पृथ्वी को रक्त के कीचड़ में बदल दिया।
7.162.5
यौधेयानद्रिजान्राजन्मद्रकान्मालवानपि ।
प्राहिणोन्मृत्युलोकाय किरीटी निशितैः शरैः ॥ ७.१६२.५ ॥
हे राजन्, किरीटी (अर्जुन) ने तीखे बाणों से यौधेय, अद्रिज, मद्रक और मालवों को भी मृत्यु-लोक भेज दिया।
7.162.6
प्रगाढमञ्चोगतिभिर्नाराचैरभिताडिताः ।
निपेतुर्द्विरदा भूमौ द्विशृङ्गा इव पर्वताः ॥ ७.१६२.६ ॥
गहरे धँसे, मंच-गति वाले नाराचों से प्रहार खाए हाथी दो शिखरों वाले पर्वतों की भाँति भूमि पर गिर पड़े।
7.162.7
निकृत्तैर्हस्तिहस्तैश्च चेष्टमानैरितस्ततः ।
रराज वसुधाऽऽकीर्णा विसर्पद्भिरिवोरगैः ॥ ७.१६२.७ ॥
कटे हुए हाथियों की सूँडों से और इधर-उधर तड़पते हुए, पृथ्वी ऐसी शोभित हुई मानो रेंगते हुए सर्पों से भरी हो।
7.162.8
क्षिप्तैः कनकचित्रैश्च नृपच्छत्रैः क्षितिर्बभौ ।
द्यौरिवादित्यचन्द्राद्यैर्ग्रहैः कीर्णा युगक्षये ॥ ७.१६२.८ ॥
फेंके गए स्वर्णचित्रित राजछत्रों से पृथ्वी ऐसी शोभित हुई मानो युग के अंत में सूर्य, चन्द्र आदि ग्रहों से भरा आकाश हो।
7.162.9
हत प्रहरताभीता विध्यत व्यवकृन्तत ।
इत्यासीत्तुमुलः शब्दः शोणाश्वस्य रथं प्रति ॥ ७.१६२.९ ॥
"मारो! प्रहार करो! निर्भय होकर वार करो! बेधो! काट डालो!" शोणाश्व के रथ की ओर ऐसा तुमुल शब्द हुआ।
7.162.10
द्रोणस्तु परमक्रुद्धो वायव्यास्त्रेण संयुगे ।
व्यधमत्तान्महवायुर्मेघानिव दुरत्ययः ॥ ७.१६२.१० ॥
द्रोण तो अत्यन्त क्रुद्ध होकर युद्ध में वायव्यास्त्र से उन्हें ऐसे उड़ा दिए जैसे दुर्निवार महावायु मेघों को उड़ा देती है।
7.162.11
ते हन्यमाना द्रोणेन पाञ्चालाः प्राद्रवन्भयात् ।
पश्यतो भीमसेनस्य पार्थस्य च महात्मनः ॥ ७.१६२.११ ॥
द्रोण के द्वारा मारे जाते हुए वे पांचाल भय से भाग गए, महात्मा भीमसेन और पार्थ के देखते-देखते।
7.162.12
ततः किरीटि भीमश्च सहसा सन्न्यवर्तताम् ।
महता रथवंशेन परिगृह्य बलं महत् ॥ ७.१६२.१२ ॥
तब किरीटी अर्जुन और भीम अचानक लौट पड़े, रथों की एक विशाल पंक्ति के साथ, उस विशाल सेना को घेरते हुए।
7.162.13
बीभत्सुर्दक्षिणं वार्श्वमुत्तरं तु वृकोदरः ।
भारद्वाजं शरौघाभ्यां महद्भामभ्यवर्षताम् ॥ ७.१६२.१३ ॥
बीभत्सु ने दाहिने पार्श्व से और वृकोदर ने बाएँ पार्श्व से, भारद्वाज (द्रोण) पर बाणों की दो वर्षाएँ करते हुए महान क्रोध के साथ प्रहार किया।
7.162.14
तौ तथा सृञ्जयाश्चैव पाञ्चालाश्च महौजसः ।
अन्वगच्छन्महाराज मात्स्यैश्च सह सोमकैः ॥ ७.१६२.१४ ॥
हे महाराज, उन दोनों के पीछे उसी प्रकार सृंजय, महाबली पांचाल, मत्स्य और सोमक योद्धा भी चले।
7.162.15
तथैव तव पुत्रस्य रथोदाराः प्रहारिणः ।
महत्या सेनया राजञ्जग्मुर्द्रोणरथं प्रति ॥ ७.१६२.१५ ॥
उसी प्रकार आपके पुत्र के उदार रथी योद्धा प्रहार करने वाले, हे राजन, विशाल सेना के साथ द्रोण के रथ की ओर बढ़े।
7.162.16
ततः सा भारती सेना हन्यमाना किरीटिना ।
तमसा निद्रया चैव पुनरेव व्यदीर्यत ॥ ७.१६२.१६ ॥
तब किरीटी (अर्जुन) से आहत होकर वह भारती सेना, अंधकार और निद्रा से ग्रस्त होकर, फिर से छिन्न-भिन्न हो गई।
7.162.17
द्रोणेन वार्यमाणास्ते स्वयं तव सुतेन च ।
नाशक्यन्त महाराज योधा वारयितुं तदा ॥ ७.१६२.१७ ॥
हे महाराज, द्रोण और स्वयं आपके पुत्र द्वारा रोके जाने पर भी, उस समय योद्धा उन्हें रोक नहीं पाए।
7.162.18
सा पाण्डुपुत्रस्य शरैर्दीर्यमाणा महाचमूः ।
तमसा संवृते लोके व्यद्रवत्सर्वतोमुखी ॥ ७.१६२.१८ ॥
पाण्डुपुत्र के बाणों से छिन्न-भिन्न होती वह महान सेना, संसार के अंधकार से आच्छादित होने पर, चारों दिशाओं में भाग गई।
7.162.19
उत्सृज्य शतशो वाहांस्तत्र केचिन्नराधिपाः ।
प्राद्रवन्त महाराज भयाविष्टाः समन्ततः ॥ ७.१६२.१९ ॥
हे महाराज, वहाँ कुछ राजा सैकड़ों वाहनों को छोड़कर भय से व्याकुल होकर चारों ओर भाग निकले।