ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 2.118
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.118.1
सा त्वेवमुक्ता वैदेही त्वनसूया ऽनसूयया ।
प्रतिपूज्य वचो मन्दं प्रवक्तुमुपचक्रमे ॥ २.११८.१ ॥
ଅନସୂୟା ଏହିପରି କହିବାରୁ ବୈଦେହୀ ସୀତା ତାଙ୍କ ବାକ୍ୟର ସମ୍ମାନ କରି ଧୀରେ ଧୀରେ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
2.118.2
नैतदाश्चर्य्यमार्याया यन्मां त्वमनुभाषसे ।
विदितं तु ममाप्येतद्यथा नार्य्याः पतिर्गुरुः ॥ २.११८.२ ॥
ଆର୍ଯ୍ୟେ, ଆପଣ ମୋ ସହିତ ଏପରି କହୁଛନ୍ତି, ଏଥିରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ। ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ପତି ଗୁରୁ ସଦୃଶ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଜାଣେ।
2.118.3
यद्यप्येष भवेद्भर्ता ममार्ये वृत्तवर्जितः ।
अद्वैधमुपचर्तव्यस्तथाप्येष मया भवेत् ॥ २.११८.३ ॥
ଆର୍ଯ୍ୟେ, ମୋ ପତି ସଦାଚାରହୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଅନନ୍ୟ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ସେବା କରିବି।
2.118.4
किं पुनर्यो गुणः श्लाघ्यः सानुक्रोशो जितेन्द्रियः ।
स्थिरानुरागो धर्मात्मा मातृवत्पितृवत्प्रियः ॥ २.११८.४ ॥
ଆହୁରି କଣ କହିବି, ପ୍ରଶଂସନୀୟ ଗୁଣଯୁକ୍ତ, ଦୟାଳୁ, ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ, ସ୍ଥିର ପ୍ରେମୀ, ଧର୍ମାତ୍ମା, ମାତାପିତା ସଦୃଶ ପ୍ରିୟ ପତି ବିଷୟରେ!
2.118.5
यां वृत्तिं वर्त्तते रामः कौसल्यायां महाबलः ।
तामेव नृपनारीणामन्यासामपि वर्त्तते ॥ २.११८.५ ॥
ମହାବଳୀ ରାମ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରତି ଯେପରି ଆଚରଣ କରନ୍ତି, ସେପରି ଅନ୍ୟ ରାଜପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି।
2.118.6
सकृद्दृष्टास्वपि स्त्रीषु नृपेण नृपवत्सलः ।
मातृवद्वर्त्तते वीरो मानमुत्सृज्य धर्मवित् ॥ २.११८.६ ॥
ରାଜପୁତ୍ର ରାମ ଏକଥର ଦେଖିଥିବା ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଅହଂକାର ତ୍ୟାଗ କରି ମାତା ପରି ଆଚରଣ କରନ୍ତି; ସେ ବୀର ଏବଂ ଧର୍ମଜ୍ଞ।
2.118.7
आगच्छन्त्याश्च विजनं वनमेवं भयावहम् ।
समाहितं मे श्वश्र्वा च हृदये तद्धृतं महत् ॥ २.११८.७ ॥
ଏପରି ଭୟଙ୍କର ନିର୍ଜନ ବନକୁ ଯିବା ସମୟରେ ଶାଶୁ ମୋ ହୃଦୟରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ରଖିଥିବା ସେହି ମହାନ ଉପଦେଶ ମୁଁ ଧାରଣ କରିଛି।
2.118.8
पाणिप्रदानकाले च यत्पुरा त्वग्निसन्निधौ ।
अनुशिष्टा जनन्या ऽस्मि वाक्यं तदपि मे धृतम् ॥ २.११८.८ ॥
ପାଣିଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସାକ୍ଷାତରେ ମାତା ମୋତେ ଯାହା ଶିଖାଇଥିଲେ, ସେହି ବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଧାରଣ କରିଛି।
2.118.9
नवीकृतं च तत्सर्वं वाक्यैस्ते धर्मचारिणि ।
पतिशुश्रूषणान्नार्य्यास्तपो नान्यद्विधीयते ॥ २.११८.९ ॥
ହେ ଧର୍ମଚାରିଣୀ, ତୁମ ବାକ୍ୟରେ ତାହା ସବୁ ନବୀକୃତ ହୋଇଛି; ସ୍ତ୍ରୀ ପାଇଁ ସ୍ୱାମୀ-ସେବା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ତପସ୍ୟା ବିହିତ ନୁହେଁ।
2.118.10
सावित्री पतिशुश्रूषां कृत्वा स्वर्गे महीयते ।
तथावृत्तिश्च याता त्वं पतिशुश्रूषया दिवम् ॥ २.११८.१० ॥
ସାବିତ୍ରୀ ସ୍ୱାମୀ-ସେବା କରି ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ; ସେହିପରି ତୁମ ଆଚରଣ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ-ସେବାରେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଛି।
2.118.11
वरिष्ठा सर्वनारीणामेषा च दिवि देवता ।
रोहिणी न विना चन्द्रं मुहूर्त्तमपि दृश्यते ॥ २.११८.११ ॥
ସମସ୍ତ ନାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଏହି ସ୍ୱର୍ଗର ଦେବୀ ରୋହିଣୀ ମଧ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବିନା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
2.118.12
एवंविधाश्च प्रवराः स्त्रियो भर्तृदृढव्रताः ।
देवलोके महीयन्ते पुण्येन स्वेन कर्मणा ॥ २.११८.१२ ॥
ଏପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠା ନାରୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରତି ଦୃଢ଼ବ୍ରତୀ, ନିଜ ପୁଣ୍ୟକର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଦେବଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
2.118.13
ततो ऽनसूया संहृष्टा श्रुत्वोक्तं सीतया वचः ।
शिरस्याघ्राय चोवाच मैथिलीं हर्षयन्त्युत ॥ २.११८.१३ ॥
ତା'ପରେ ସୀତାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଅନସୂୟା ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହେଲେ, ସୀତାଙ୍କ ମସ୍ତକ ଆଘ୍ରାଣ କରି ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି କହିଲେ।
2.118.14
नियमैर्विविधैराप्तं तपो हि महदस्ति मे ।
तत्संश्रित्य बलं सीते छन्दये त्वां शुचिस्मिते ॥ २.११८.१४ ॥
ବିବିଧ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ମହାନ ତପସ୍ୟା ମୋ ପାଖରେ ଅଛି। ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତା ସୀତେ, ସେହି ତପୋବଳକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ମୁଁ ତୁମକୁ (କିଛି) ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
2.118.15
उपपन्नं मनोज्ञं च वचनं तव मैथिलि ।
प्रीता चास्म्युचितं किं ते करवाणि ब्रवीहि मे ॥ २.११८.१५ ॥
ହେ ମୈଥିଲୀ, ତୁମ ବାକ୍ୟ ଉଚିତ ଏବଂ ମନୋରମ। ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛି। କୁହ, ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ କ'ଣ କରିବି?
2.118.16
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा विस्मिता मन्दविस्मया
कृतमित्यब्रवीत्सीता तपोबलसमन्विताम् ॥ २.११८.१६ ॥
ତାଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସୀତା ବିସ୍ମିତ ହେଲେ, ଅଳ୍ପ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ, ତପୋବଳଯୁକ୍ତ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଠିକ୍ ଅଛି (ହୋଇଯାଉ)।"
2.118.17
सा त्वेवमुक्ता धर्मज्ञा तया प्रीततरा ऽभवत् ।
सफलं च प्रहर्षं ते हन्त सीते करोम्यहम् ॥ २.११८.१७ ॥
ଧର୍ମଜ୍ଞା ସୀତା ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହିପରି କୁହାଯିବା ପରେ ଅଧିକ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। (ଅନସୂୟା କହିଲେ) "ହେ ସୀତେ, ମୁଁ ତୁମ ହର୍ଷକୁ ସଫଳ କରିବି।"
2.118.18
इदं दिव्यं वरं माल्यं वस्त्रमाभरणानि च ।
अङ्गरागं च वैदेहि महार्हं चानुलेपनम् ॥ २.११८.१८ ॥
ଏହି ଦିବ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତମ ମାଳା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର, ହେ ବୈଦେହୀ, ମହାମୂଲ୍ୟ ଅଙ୍ଗରାଗ ଓ ସୁଗନ୍ଧି ଲେପନ (ଏହି ଗ୍ରହଣ କର)।
2.118.19
मया दत्तमिदं सीते तव गात्राणि शोभयेत् ।
अनुरूपमसंक्लिष्टं नित्यमेव भविष्यति ॥ २.११८.१९ ॥
ହେ ସୀତା, ମୋ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଏହା ତୁମ ଅଙ୍ଗକୁ ଶୋଭା ଦେବ। ଏହା ଉପଯୁକ୍ତ ଓ ଅମ୍ଳାନ, ସର୍ବଦା ଏପରି ରହିବ।
2.118.20
अङ्गरागेण दिव्येन लिप्ताङ्गी जनकात्मजे ।
शोभयिष्यसि भर्त्तारं यथा श्रीविष्णुमव्ययम् ॥ २.११८.२० ॥
ହେ ଜନକାତ୍ମଜା, ଦିବ୍ୟ ଅଙ୍ଗରାଗରେ ଲିପ୍ତ ଅଙ୍ଗ ବିଶିଷ୍ଟା ତୁମେ, ଅବ୍ୟୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଶ୍ରୀ ଯେପରି ଶୋଭା ଦିଅନ୍ତି, ସେପରି ତୁମେ ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଶୋଭା ଦେବ।
2.118.21
सा वस्त्रमङ्गरागं च भूषणानि स्रजस्तथा ।
मैथिली प्रतिजग्राह प्रीतिदानमनुत्तमम् ॥ २.११८.२१ ॥
ସେହି ମୈଥିଳୀ ସୀତା ବସ୍ତ୍ର, ଅଙ୍ଗରାଗ, ଅଳଙ୍କାର ଓ ମାଳା — ଏହି ଅନୁତ୍ତମ ପ୍ରୀତିଦାନ — ଗ୍ରହଣ କଲେ।
2.118.22
प्रतिगृह्य च तत् सीता प्रीतिदानं यशस्विनी ।
श्लिष्टाञ्जलिपुटा तत्र समुपास्त तपोधनाम् ॥ २.११८.२२ ॥
ସେହି ପ୍ରୀତିଦାନ ଗ୍ରହଣ କରି ଯଶସ୍ୱିନୀ ସୀତା ସେଠାରେ ଯୋଡ଼ହାତରେ ସେହି ତପୋଧନାଙ୍କୁ ସେବା କଲେ।
2.118.23
तथा सीतासुपासीनामनसूया दृढव्रता ।
वचनं प्रष्टुमारेभे काञ्चित् प्रियकथामनु ॥ २.११८.२३ ॥
ଏହିପରି ସୀତାଙ୍କ ପାଖରେ ବସିଥିବା ଦୃଢ଼ବ୍ରତା ଅନସୂୟା ପ୍ରିୟ କଥାର ଧାରାରେ କିଛି ପଚାରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
2.118.24
स्वयंवरे किल प्राप्ता त्वमनेन यशस्विना ।
राघवेणेति मे सीते कथा श्रुतिमुपागता ॥ २.११८.२४ ॥
ହେ ସୀତା, ସ୍ୱୟଂବରରେ ତୁମେ ଏହି ଯଶସ୍ୱୀ ରାଘବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲ — ଏହି କଥା ମୋ କାନରେ ପଡ଼ିଛି।
2.118.25
तां कथां श्रोतुमिच्छामि विस्तरेण च मैथिलि ।
यथानुभूतं कार्त्स्न्येन तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि ॥ २.११८.२५ ॥
ହେ ମୈଥିଳୀ, ସେ କଥା ବିସ୍ତାରିତ ଭାବେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି। ତୁମେ ଯେପରି ଅନୁଭବ କରିଥିଲ, ସେପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ମୋତେ କୁହ।
2.118.26
एवमुक्ता तु सा सीता तां ततो धर्मचारिणीम् ।
श्रूयतामिति चोक्त्वा वै कथयामास तां कथाम् ॥ २.११८.२६ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବା ପରେ ସେହି ଧର୍ମଚାରିଣୀ ସୀତା 'ଶୁଣନ୍ତୁ' ବୋଲି କହି ସେ କଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ।
2.118.27
मिथिलाधिपतिर्वीरो जनको नाम धर्मवित् ।
क्षत्रधर्मे ह्यभिरतो न्यायतः शास्ति मेदिनीम् ॥ २.११८.२७ ॥
ମିଥିଳାର ଅଧିପତି, ବୀର, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଜନକ ନାମକ ରାଜା କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ନିରତ ରହି ନ୍ୟାୟପୂର୍ବକ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରୁଥିଲେ।
2.118.28
तस्य लाङ्गलहस्तस्य कर्षतः क्षेत्रमण्डलम् ।
अहं किलोत्थिता भित्त्वा जगतीं नृपतेः सुता ॥ २.११८.२८ ॥
ହଳ ହାତରେ ଧରି ସେ କ୍ଷେତ ଚଷୁଥିବା ବେଳେ, ମୁଁ ପୃଥିବୀ ଚିରି ରାଜକନ୍ୟା ରୂପେ ଉଠିଥିଲି।
2.118.29
स मां दृष्ट्वा नरपतिर्मुष्टिविक्षेपतत्परः ।
पांसुकुण्ठितसर्वाङ्गीं जनको विस्मितो ऽभवत् ॥ २.११८.२९ ॥
ରାଜା ମୋତେ ଦେଖିଲେ — ସେତେବେଳେ ସେ ମୁଠା ମୁଠା ବୀଜ ବୁଣିବାରେ ଲାଗିଥିଲେ; ମୋର ସର୍ବାଙ୍ଗ ଧୂଳିରେ ଆବୃତ ଥିଲା — ଜନକ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।
2.118.30
अनपत्येन च स्नेहादङ्कमारोप्य च स्वयम् ।
ममेयं तनयेत्युक्त्वा स्नेहो मयि निपातितः ॥ २.११८.३० ॥
ସନ୍ତାନହୀନ ହୋଇ ସ୍ନେହରେ ସେ ନିଜେ ମୋତେ କୋଳକୁ ଉଠାଇ, 'ଏ ମୋ କନ୍ୟା' ବୋଲି କହି ମୋ ଉପରେ ସ୍ନେହ ବର୍ଷାଇଲେ।
2.118.31
अन्तरिक्षे च वागुक्ता प्रति मा ऽमानुषी किल ।
एवमेतन्नरपते धर्मेण तनया तव ॥ २.११८.३१ ॥
ଆକାଶରୁ ଏକ ଅମାନୁଷୀ ବାଣୀ ମୋତେ କହିଲା: ହେ ନରପତି, ଏ ଏହିପରି; ଧର୍ମାନୁସାରେ ଏ ଆପଣଙ୍କ କନ୍ୟା।
2.118.32
ततः प्रहृष्टो धर्मात्मा पिता मे मिथिलाधिपः ।
अवाप्तो विपुलामृद्धिं मामवाप्य नराधिपः ॥ २.११८.३२ ॥
ତାପରେ ମୋ ଧର୍ମାତ୍ମା ପିତା, ମିଥିଳାର ଅଧିପତି, ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ମୋତେ ପାଇ ସେ ନରାଧିପ ବିପୁଳ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କଲେ।
2.118.33
दत्ता चास्मीष्टवद्देव्यै ज्येष्ठायै पुण्यकर्मणा ।
तया सम्भाविता चास्मि स्निग्धया मातृसौहृदात् ॥ २.११८.३३ ॥
ପୁଣ୍ୟକର୍ମା ସେ ମୋତେ ମୋ ପ୍ରିୟ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ରାଣୀଙ୍କୁ ଦେଲେ। ସେ ମାତୃସ୍ନେହରେ ସ୍ନେହପୂର୍ବକ ମୋତେ ସମ୍ମାନ କଲେ।
2.118.34
पतिसंयोगसुलभं वयो दृष्ट्वा तु मे पिता ।
चिन्तामभ्यगमद्दीनो वित्तनाशादिवाधनः ॥ २.११८.३४ ॥
କିନ୍ତୁ ପତିସଂଯୋଗ ଯୋଗ୍ୟ ମୋ ବୟସ ଦେଖି ମୋ ପିତା ଧନ ହରାଇଥିବା ନିର୍ଧନ ପରି ଦୀନ ହୋଇ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲେ।
2.118.35
सदृशाच्चापकृष्टाच्च लोके कन्यापिता जनात् ।
प्रधर्षणमवाप्नोति शक्रेणापि समो भुवि ॥ २.११८.३५ ॥
ଜଗତରେ କନ୍ୟାର ପିତା, ନିଜ ସମାନ ବା ହୀନ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଅପମାନ ପାଏ; ପୃଥିବୀରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ।
2.118.36
तां धर्षणामदूरस्थां दृष्ट्वा चात्मनि पार्थिवः ।
चिन्तार्णवगतः पारं नाससादाप्लवो यथा ॥ २.११८.३६ ॥
ସେ ଅପମାନ ନିକଟରେ ଦେଖି ରାଜା ନିଜ ମନରେ ଚିନ୍ତାସାଗରରେ ବୁଡ଼ିଗଲେ; ସନ୍ତରଣ ନ ଜାଣିଥିବା ଲୋକ ପରି ତାଙ୍କୁ କୂଳ ମିଳିଲା ନାହିଁ।
2.118.37
अयोनिजां हि मां ज्ञात्वा नाध्यगच्छद्विचिन्तयन् ।
सदृशं चानुरूपं च महीपालः पतिं मम ॥ २.११८.३७ ॥
ମୁଁ ଅଯୋନିଜା ବୋଲି ଜାଣି ମଧ୍ୟ, ଚିନ୍ତାରତ ରାଜା ମୋ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଓ ଅନୁରୂପ ପତି ପାଇଲେ ନାହିଁ।
2.118.38
तस्य बुद्धिरियं जाता चिन्तयानस्य सन्ततम् ।
स्वयं वरं तनूजायाः करिष्यामीति धीमतः ॥ २.११८.३८ ॥
ସର୍ବଦା ଚିନ୍ତାରତ ସେଇ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜାଙ୍କ ମନରେ ଏହି ଭାବନା ଜାଗିଲା ଯେ ମୁଁ ନିଜେ ମୋ କନ୍ୟା ପାଇଁ ବର ବାଛିବି।
2.118.39
महायज्ञे तदा तस्य वरुणेन महात्मना ।
दत्तं धनुर्वरं प्रीत्या तूणी चाक्षयसायकौ ॥ २.११८.३९ ॥
ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ମହାଯଜ୍ଞରେ ମହାତ୍ମା ବରୁଣ ପ୍ରୀତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁ ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ବାଣଯୁକ୍ତ ଦୁଇଟି ତୂଣୀର ଦେଇଥିଲେ।
2.118.40
असञ्चाल्यं मनुष्यैश्च यत्नेनापि च गौरवात् ।
तन्न शक्ता नमयितुं स्वप्नेष्वपि नराधिपाः ॥ २.११८.४० ॥
ସେ ଧନୁ ମଣିଷ ଦ୍ୱାରା ଅଚଳ ଥିଲା; ଯତ୍ନ ଓ ଗୌରବ ସହିତ ମଧ୍ୟ ରାଜାମାନେ ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ତାକୁ ନମାଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ।
2.118.41
तद्धनुः प्राप्य मे पित्रा व्याहृतं सत्यवादिना ।
समवाये नरेन्द्राणां पूर्वमामन्त्र्य पार्थिवान् ॥ २.११८.४१ ॥
ସେ ଧନୁ ପାଇ ସତ୍ୟବାଦୀ ମୋ ପିତା ରାଜାମାନଙ୍କ ସଭାରେ ପୂର୍ବରୁ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ଏହା ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ।
2.118.42
इदं च धनुरुद्यम्य सज्यं यः कुरुते नरः ।
तस्य मे दुहिता भार्या भविष्यति न संशयः ॥ २.११८.४२ ॥
ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏହି ଧନୁ ଉଠାଇ ତାହାରେ ଜ୍ୟା ଚଢ଼ାଇବ, ତାହାରି ପତ୍ନୀ ମୋ କନ୍ୟା ହେବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
2.118.43
तच्च दृष्ट्वा धनुः श्रेष्ठं गौरवाद्गिरिसन्निभम् ।
अभिवाद्य नृपा जग्मुरशक्तास्तस्य तोलने ॥ २.११८.४३ ॥
ପର୍ବତ ପରି ଭାରୀ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁକୁ ଦେଖି, ତାକୁ ଉଠାଇବାକୁ ଅସମର୍ଥ ରାଜାମାନେ ପ୍ରଣାମ କରି ଚାଲିଗଲେ।
2.118.44
सुदीर्घस्य तु कालस्य राघवो ऽयं महाद्युतिः ।
विश्वामित्रेण सहितो यज्ञं द्रष्टुं समागतः ।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा रामः सत्यपराक्रमः ॥ २.११८.४४ ॥
ବହୁ ସମୟ ପରେ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଏହି ରାଘବ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସହ ଯଜ୍ଞ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ; ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ରାମ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ଆସିଲେ।
2.118.45
विश्वामित्रस्तु धर्मात्मा मम पित्रा सुपूजितः ।
प्रोवाच पितरं तत्र भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ २.११८.४५ ॥
ମୋ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ସମ୍ମାନିତ ଧର୍ମାତ୍ମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସେଠାରେ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ; ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦୁଇ ଭାଇ ସେଠାରେ ଥିଲେ।
2.118.46
सुतौ दशरथस्येमौ धनुर्दर्शनकांक्षिणौ ।
धनुर्दर्शय रामाय राजपुत्राय दैविकम् ॥ २.११८.४६ ॥
ଦଶରଥଙ୍କ ଏହି ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଧନୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ। ରାଜପୁତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ସେହି ଦିବ୍ୟ ଧନୁ ଦେଖାନ୍ତୁ।
2.118.47
इत्युक्तस्तेन विप्रेण तद्धनुः समुपानयत् ।
निमेषान्तरमात्रेण तदानम्य स वीर्य्यवान् ॥ २.११८.४७ ॥
ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହିପରି କହିବାରୁ ସେ ସେହି ଧନୁ ଆଣିଲେ; ଆଉ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ସେହି ପରାକ୍ରମୀ ତାକୁ ନମାଇଲେ।
2.118.48
ज्यां समारोप्य झटिति पूरयामास वीर्यवत् ॥ २.११८.४८ ॥
ଧନୁଗୁଣ ଲଗାଇ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସେ ବୀର୍ଯ୍ୟ ସହ ତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟାଣିଲେ।
2.118.49
तेन पूरयता वेगान्मध्ये भग्नं द्विधा धनुः ।
तस्य शब्दो ऽभवद्भीमः पतितस्याशनेरिव ॥ २.११८.४९ ॥
ସେ ବେଗରେ ଧନୁ ଟାଣିବା ସମୟରେ ତାହା ମଝିରୁ ଦୁଇ ଭାଗ ହୋଇ ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ପଡ଼ିଥିବା ବଜ୍ରପରି ତାହାର ଶବ୍ଦ ଭୟଙ୍କର ହେଲା।
2.118.50
ततो ऽहं तत्र रामाय पित्रा सत्याभिसन्धिना ।
निश्चिता दातुमुद्यम्य जलभाजनमुत्तमम् ॥ २.११८.५० ॥
ସେତେବେଳେ ସେଠାରେ ସତ୍ୟସନ୍ଧ ମୋ ପିତା ରାମଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ସ୍ଥିର କରି ଉତ୍ତମ ଜଳପାତ୍ର ଉଠାଇଲେ।
2.118.51
दीयमानां न तु तदा प्रतिजग्राह राघवः ।
अविज्ञाय पितुश्छन्दमयोध्याधिपतेः प्रभोः ॥ २.११८.५१ ॥
ସେତେବେଳେ ଦିଆଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ରାଘବ ତାହା ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ; ଅଯୋଧ୍ୟାଧିପତି ପ୍ରଭୁ ପିତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ନ ଜାଣି।
2.118.52
ततः श्वशुरमामन्त्र्य वृद्धं दशरथं नृपम् ।
मम पित्रा त्वहं दत्ता रामाय विदितात्मने ॥ २.११८.५२ ॥
ତା'ପରେ ମୋ ପିତା ବୃଦ୍ଧ ଶ୍ୱଶୁର ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି ଆତ୍ମଜ୍ଞ ରାମଙ୍କୁ ମୋତେ ଦେଲେ।
2.118.53
मम चैवानुजा साध्वी ऊर्मिला प्रियदर्शना ।
भार्य्यार्थे लक्ष्मणस्यापि दत्ता पित्रा मम स्वयम् ॥ २.११८.५३ ॥
ମୋ ସାଧ୍ୱୀ ଓ ସୁନ୍ଦର ସାନ ଭଉଣୀ ଊର୍ମିଳାକୁ ମଧ୍ୟ ମୋ ପିତା ନିଜେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ରୂପେ ଦେଲେ।
2.118.54
एवं दत्तास्मि रामाय तदा तस्मिन् स्वयम्वरे ।
अनुरक्तास्मि धर्मेण पतिं वीर्यवतां वरम् ॥ २.११८.५४ ॥
ଏହିପରି ସେ ସ୍ୱୟଂବରରେ ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ଦିଆଗଲି; ଧର୍ମାନୁସାରେ ବୀରଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୋ ପତିଙ୍କ ପ୍ରତି ମୁଁ ଅନୁରକ୍ତ ।