വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 2.118
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.118.1
सा त्वेवमुक्ता वैदेही त्वनसूया ऽनसूयया ।
प्रतिपूज्य वचो मन्दं प्रवक्तुमुपचक्रमे ॥ २.११८.१ ॥
അനസൂയ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ വൈദേഹിയായ സീത അവളുടെ വാക്കുകളെ ബഹുമാനിച്ച് സാവധാനം സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
2.118.2
नैतदाश्चर्य्यमार्याया यन्मां त्वमनुभाषसे ।
विदितं तु ममाप्येतद्यथा नार्य्याः पतिर्गुरुः ॥ २.११८.२ ॥
ആര്യേ, അങ്ങ് എന്നോട് ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്നതിൽ അത്ഭുതമില്ല. സ്ത്രീക്ക് ഭർത്താവ് ഗുരുവാണെന്ന് എനിക്കും അറിയാം.
2.118.3
यद्यप्येष भवेद्भर्ता ममार्ये वृत्तवर्जितः ।
अद्वैधमुपचर्तव्यस्तथाप्येष मया भवेत् ॥ २.११८.३ ॥
ആര്യേ, എന്റെ ഭർത്താവ് നല്ല നടപ്പില്ലാത്തവനാണെങ്കിലും ഞാൻ അദ്ദേഹത്തെ അദ്വൈതഭാവത്തോടെ സേവിക്കണം.
2.118.4
किं पुनर्यो गुणः श्लाघ्यः सानुक्रोशो जितेन्द्रियः ।
स्थिरानुरागो धर्मात्मा मातृवत्पितृवत्प्रियः ॥ २.११८.४ ॥
പ്രശംസാർഹമായ ഗുണങ്ങളുള്ള, ദയയുള്ള, ഇന്ദ്രിയജിതനായ, സ്ഥിരസ്നേഹമുള്ള, ധർമ്മാത്മാവായ, അമ്മയെപ്പോലെയും അച്ഛനെപ്പോലെയും പ്രിയനായ ഭർത്താവിനെക്കുറിച്ച് പിന്നെ പറയേണ്ടതുണ്ടോ!
2.118.5
यां वृत्तिं वर्त्तते रामः कौसल्यायां महाबलः ।
तामेव नृपनारीणामन्यासामपि वर्त्तते ॥ २.११८.५ ॥
മഹാബലനായ രാമൻ കൗസല്യയോട് എങ്ങനെ പെരുമാറുന്നുവോ, അതുപോലെ മറ്റ് രാജപത്നിമാരോടും പെരുമാറുന്നു.
2.118.6
सकृद्दृष्टास्वपि स्त्रीषु नृपेण नृपवत्सलः ।
मातृवद्वर्त्तते वीरो मानमुत्सृज्य धर्मवित् ॥ २.११८.६ ॥
രാജപുത്രനായ രാമൻ ഒരിക്കൽ കണ്ട സ്ത്രീകളോടുപോലും അഹങ്കാരം വെടിഞ്ഞ് അമ്മയെപ്പോലെ പെരുമാറുന്നു; അവൻ വീരനും ധർമ്മജ്ഞനുമാണ്.
2.118.7
आगच्छन्त्याश्च विजनं वनमेवं भयावहम् ।
समाहितं मे श्वश्र्वा च हृदये तद्धृतं महत् ॥ २.११८.७ ॥
ഇങ്ങനെ ഭയാനകമായ വിജനമായ വനത്തിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ, അമ്മായിയമ്മ എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഉറപ്പിച്ചുവെച്ച ആ മഹത്തായ ഉപദേശം ഞാൻ മനസ്സിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.
2.118.8
पाणिप्रदानकाले च यत्पुरा त्वग्निसन्निधौ ।
अनुशिष्टा जनन्या ऽस्मि वाक्यं तदपि मे धृतम् ॥ २.११८.८ ॥
വിവാഹവേളയിൽ അഗ്നിസാക്ഷിയായി അമ്മ എനിക്ക് ഉപദേശിച്ച വാക്കുകളും ഞാൻ മനസ്സിൽ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.
2.118.9
नवीकृतं च तत्सर्वं वाक्यैस्ते धर्मचारिणि ।
पतिशुश्रूषणान्नार्य्यास्तपो नान्यद्विधीयते ॥ २.११८.९ ॥
ധർമ്മം പാലിക്കുന്നവളേ, നിന്റെ വാക്കുകളാൽ അതെല്ലാം പുതുക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഭർത്താവിനെ ശുശ്രൂഷിക്കുന്നതല്ലാതെ സ്ത്രീക്ക് മറ്റൊരു തപസ്സും വിധിച്ചിട്ടില്ല.
2.118.10
सावित्री पतिशुश्रूषां कृत्वा स्वर्गे महीयते ।
तथावृत्तिश्च याता त्वं पतिशुश्रूषया दिवम् ॥ २.११८.१० ॥
സാവിത്രി ഭർത്താവിനെ ശുശ്രൂഷിച്ച് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ നിന്റെ നടപടിയും ഭർത്തൃശുശ്രൂഷയാൽ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
2.118.11
वरिष्ठा सर्वनारीणामेषा च दिवि देवता ।
रोहिणी न विना चन्द्रं मुहूर्त्तमपि दृश्यते ॥ २.११८.११ ॥
സ്ത്രീകളിൽ എല്ലാവരിലും ശ്രേഷ്ഠയായ ഈ സ്വർഗ്ഗദേവതയായ രോഹിണിയും ചന്ദ്രനില്ലാതെ ഒരു നിമിഷം പോലും കാണപ്പെടുന്നില്ല.
2.118.12
एवंविधाश्च प्रवराः स्त्रियो भर्तृदृढव्रताः ।
देवलोके महीयन्ते पुण्येन स्वेन कर्मणा ॥ २.११८.१२ ॥
ഇങ്ങനെയുള്ള ശ്രേഷ്ഠ സ്ത്രീകൾ, ഭർത്താവിനോട് ദൃഢവ്രതമുള്ളവർ, സ്വന്തം പുണ്യകർമ്മത്താൽ ദേവലോകത്തിൽ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.
2.118.13
ततो ऽनसूया संहृष्टा श्रुत्वोक्तं सीतया वचः ।
शिरस्याघ्राय चोवाच मैथिलीं हर्षयन्त्युत ॥ २.११८.१३ ॥
അപ്പോൾ സീതയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അനസൂയ സന്തുഷ്ടയായി, സീതയുടെ ശിരസ്സ് മണത്ത്, മൈഥിലിയെ ആനന്ദിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.
2.118.14
नियमैर्विविधैराप्तं तपो हि महदस्ति मे ।
तत्संश्रित्य बलं सीते छन्दये त्वां शुचिस्मिते ॥ २.११८.१४ ॥
വിവിധ നിയമങ്ങളാൽ നേടിയ മഹത്തായ തപസ്സ് എനിക്കുണ്ട്. ശുചിയായ പുഞ്ചിരിയുള്ള സീതേ, ആ തപോബലത്തെ ആശ്രയിച്ച് ഞാൻ നിനക്ക് ആഗ്രഹം സാധിപ്പിച്ചു തരാൻ ഇച്ഛിക്കുന്നു.
2.118.15
उपपन्नं मनोज्ञं च वचनं तव मैथिलि ।
प्रीता चास्म्युचितं किं ते करवाणि ब्रवीहि मे ॥ २.११८.१५ ॥
ഓ മൈഥിലി, നിന്റെ വാക്കുകൾ യുക്തവും മനോഹരവുമാണ്. ഞാൻ സന്തുഷ്ടയായിരിക്കുന്നു. നിനക്കായി ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം? പറയൂ.
2.118.16
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा विस्मिता मन्दविस्मया
कृतमित्यब्रवीत्सीता तपोबलसमन्विताम् ॥ २.११८.१६ ॥
അവളുടെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് സീത വിസ്മയിച്ച്, ചെറിയ അത്ഭുതത്തോടെ, തപോബലമുള്ള അവളോട് "ശരി, ആയിക്കോട്ടെ" എന്ന് പറഞ്ഞു.
2.118.17
सा त्वेवमुक्ता धर्मज्ञा तया प्रीततरा ऽभवत् ।
सफलं च प्रहर्षं ते हन्त सीते करोम्यहम् ॥ २.११८.१७ ॥
ധർമ്മജ്ഞയായ സീത അവളാൽ ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ കൂടുതൽ സന്തുഷ്ടയായി. "ഓ സീതേ, നിന്റെ സന്തോഷം ഞാൻ സഫലമാക്കാം" (എന്ന് അനസൂയ പറഞ്ഞു).
2.118.18
इदं दिव्यं वरं माल्यं वस्त्रमाभरणानि च ।
अङ्गरागं च वैदेहि महार्हं चानुलेपनम् ॥ २.११८.१८ ॥
ഈ ദിവ്യവും ഉത്തമവുമായ മാല, വസ്ത്രം, ആഭരണങ്ങൾ, ഓ വൈദേഹീ, വിലയേറിയ അംഗരാഗവും സുഗന്ധലേപനവും (ഇതാ).
2.118.19
मया दत्तमिदं सीते तव गात्राणि शोभयेत् ।
अनुरूपमसंक्लिष्टं नित्यमेव भविष्यति ॥ २.११८.१९ ॥
സീതേ, ഞാൻ നൽകിയ ഇത് നിന്റെ അവയവങ്ങളെ അലങ്കരിക്കും. ഇത് യോജിച്ചതും എന്നും മങ്ങാത്തതുമാണ്, എപ്പോഴും ഇങ്ങനെതന്നെയായിരിക്കും.
2.118.20
अङ्गरागेण दिव्येन लिप्ताङ्गी जनकात्मजे ।
शोभयिष्यसि भर्त्तारं यथा श्रीविष्णुमव्ययम् ॥ २.११८.२० ॥
ജനകപുത്രീ, ദിവ്യമായ അംഗരാഗം പൂശിയ അംഗങ്ങളുള്ളവളേ, അവ്യയനായ വിഷ്ണുവിനെ ശ്രീ അലങ്കരിക്കുന്നതുപോലെ നീ നിന്റെ ഭർത്താവിനെ അലങ്കരിക്കും.
2.118.21
सा वस्त्रमङ्गरागं च भूषणानि स्रजस्तथा ।
मैथिली प्रतिजग्राह प्रीतिदानमनुत्तमम् ॥ २.११८.२१ ॥
ആ മൈഥിലി സീത വസ്ത്രവും അംഗരാഗവും ആഭരണങ്ങളും മാലകളും — ഈ അത്യുത്തമ സ്നേഹസമ്മാനം — സ്വീകരിച്ചു.
2.118.22
प्रतिगृह्य च तत् सीता प्रीतिदानं यशस्विनी ।
श्लिष्टाञ्जलिपुटा तत्र समुपास्त तपोधनाम् ॥ २.११८.२२ ॥
ആ സ്നേഹസമ്മാനം സ്വീകരിച്ച യശസ്വിനിയായ സീത അവിടെത്തന്നെ കൈകൂപ്പി ആ തപോധനയെ ശുശ്രൂഷിച്ചു.
2.118.23
तथा सीतासुपासीनामनसूया दृढव्रता ।
वचनं प्रष्टुमारेभे काञ्चित् प्रियकथामनु ॥ २.११८.२३ ॥
അങ്ങനെ സീതയുടെ അരികിലിരുന്ന ദൃഢവ്രതയായ അനസൂയ പ്രിയമായ സംഭാഷണം തുടർന്ന് എന്തോ ചോദിക്കാൻ തുടങ്ങി.
2.118.24
स्वयंवरे किल प्राप्ता त्वमनेन यशस्विना ।
राघवेणेति मे सीते कथा श्रुतिमुपागता ॥ २.११८.२४ ॥
സീതേ, സ്വയംവരത്തിൽ നീ ഈ യശസ്വിയായ രാഘവനാൽ നേടപ്പെട്ടു എന്ന വാർത്ത ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
2.118.25
तां कथां श्रोतुमिच्छामि विस्तरेण च मैथिलि ।
यथानुभूतं कार्त्स्न्येन तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि ॥ २.११८.२५ ॥
മൈഥിലീ, ആ കഥ വിസ്തരിച്ച് കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. നീ അനുഭവിച്ചതുപോലെ പൂർണ്ണമായി എന്നോട് പറയണം.
2.118.26
एवमुक्ता तु सा सीता तां ततो धर्मचारिणीम् ।
श्रूयतामिति चोक्त्वा वै कथयामास तां कथाम् ॥ २.११८.२६ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട ധർമ്മചാരിണിയായ സീത, 'കേട്ടാലും' എന്നു പറഞ്ഞ് ആ കഥ വിവരിച്ചു.
2.118.27
मिथिलाधिपतिर्वीरो जनको नाम धर्मवित् ।
क्षत्रधर्मे ह्यभिरतो न्यायतः शास्ति मेदिनीम् ॥ २.११८.२७ ॥
മിഥിലയുടെ അധിപനും വീരനും ധർമ്മജ്ഞനുമായ ജനകൻ എന്ന പേരുള്ളവൻ, ക്ഷത്രിയധർമ്മത്തിൽ മുഴുകി ന്യായമായി ഭൂമി ഭരിച്ചു.
2.118.28
तस्य लाङ्गलहस्तस्य कर्षतः क्षेत्रमण्डलम् ।
अहं किलोत्थिता भित्त्वा जगतीं नृपतेः सुता ॥ २.११८.२८ ॥
കലപ്പ കയ്യിലേന്തി അദ്ദേഹം വയൽ ഉഴുതപ്പോൾ, ഞാൻ ഭൂമി പിളർന്ന് രാജപുത്രിയായി ഉയർന്നുവന്നു.
2.118.29
स मां दृष्ट्वा नरपतिर्मुष्टिविक्षेपतत्परः ।
पांसुकुण्ठितसर्वाङ्गीं जनको विस्मितो ऽभवत् ॥ २.११८.२९ ॥
രാജാവ് എന്നെ കണ്ടു — അപ്പോൾ അദ്ദേഹം കൈക്കുമ്പിൾ നിറയെ വിത്ത് വിതറുന്നതിൽ മുഴുകിയിരുന്നു; എന്റെ ശരീരമാകെ പൊടിപുരണ്ടിരുന്നു — ജനകൻ വിസ്മയിച്ചു.
2.118.30
अनपत्येन च स्नेहादङ्कमारोप्य च स्वयम् ।
ममेयं तनयेत्युक्त्वा स्नेहो मयि निपातितः ॥ २.११८.३० ॥
സന്താനമില്ലാത്തവനായതിനാൽ, സ്നേഹത്തോടെ അദ്ദേഹം എന്നെ സ്വയം മടിയിലെടുത്ത്, 'ഇവൾ എന്റെ മകൾ' എന്നു പറഞ്ഞ് എന്നിൽ സ്നേഹം ചൊരിഞ്ഞു.
2.118.31
अन्तरिक्षे च वागुक्ता प्रति मा ऽमानुषी किल ।
एवमेतन्नरपते धर्मेण तनया तव ॥ २.११८.३१ ॥
ആകാശത്തുനിന്ന് മാനുഷേതരമായ ഒരു വാക്ക് എന്നോട് പറഞ്ഞു: ഹേ നരപതേ, ഇത് അങ്ങനെ തന്നെ; ധർമ്മപ്രകാരം ഇവൾ അങ്ങയുടെ മകളാണ്.
2.118.32
ततः प्रहृष्टो धर्मात्मा पिता मे मिथिलाधिपः ।
अवाप्तो विपुलामृद्धिं मामवाप्य नराधिपः ॥ २.११८.३२ ॥
അപ്പോൾ എന്റെ ധർമ്മാത്മാവായ പിതാവ്, മിഥിലയുടെ അധിപതി, സന്തോഷിച്ചു. എന്നെ ലഭിച്ചതിലൂടെ ആ നരാധിപൻ വലിയ സമൃദ്ധി നേടി.
2.118.33
दत्ता चास्मीष्टवद्देव्यै ज्येष्ठायै पुण्यकर्मणा ।
तया सम्भाविता चास्मि स्निग्धया मातृसौहृदात् ॥ २.११८.३३ ॥
പുണ്യകർമ്മിയായ അദ്ദേഹം എന്നെ എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട മൂത്ത രാജ്ഞിക്ക് നൽകി. അവൾ മാതൃസ്നേഹത്താൽ സ്നേഹപൂർവ്വം എന്നെ ആദരിച്ചു.
2.118.34
पतिसंयोगसुलभं वयो दृष्ट्वा तु मे पिता ।
चिन्तामभ्यगमद्दीनो वित्तनाशादिवाधनः ॥ २.११८.३४ ॥
എന്നാൽ ഭർതൃസംയോഗത്തിന് യോഗ്യമായ എന്റെ പ്രായം കണ്ട് എന്റെ പിതാവ് ധനം നഷ്ടപ്പെട്ട ദരിദ്രനെപ്പോലെ ദീനനായി ചിന്തയിലാണ്ടു.
2.118.35
सदृशाच्चापकृष्टाच्च लोके कन्यापिता जनात् ।
प्रधर्षणमवाप्नोति शक्रेणापि समो भुवि ॥ २.११८.३५ ॥
ലോകത്തിൽ കന്യകയുടെ പിതാവ്, തനിക്കു തുല്യരിൽ നിന്നായാലും താഴ്ന്നവരിൽ നിന്നായാലും അപമാനം നേരിടുന്നു; ഭൂമിയിൽ ഇന്ദ്രനു തുല്യനായാലും.
2.118.36
तां धर्षणामदूरस्थां दृष्ट्वा चात्मनि पार्थिवः ।
चिन्तार्णवगतः पारं नाससादाप्लवो यथा ॥ २.११८.३६ ॥
ആ അപമാനം അടുത്തുണ്ടെന്ന് കണ്ട് രാജാവ് ഉള്ളിൽ ചിന്താസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങി; നീന്തലറിയാത്തവനെപ്പോലെ അദ്ദേഹത്തിന് കര കിട്ടിയില്ല.
2.118.37
अयोनिजां हि मां ज्ञात्वा नाध्यगच्छद्विचिन्तयन् ।
सदृशं चानुरूपं च महीपालः पतिं मम ॥ २.११८.३७ ॥
ഞാൻ അയോനിജയാണെന്നറിഞ്ഞിട്ടും, ചിന്തിച്ച രാജാവിന് എനിക്ക് യോജിച്ചതും അനുരൂപവുമായ ഭർത്താവിനെ കണ്ടെത്താനായില്ല.
2.118.38
तस्य बुद्धिरियं जाता चिन्तयानस्य सन्ततम् ।
स्वयं वरं तनूजायाः करिष्यामीति धीमतः ॥ २.११८.३८ ॥
എപ്പോഴും ചിന്തിച്ചിരുന്ന ആ ബുദ്ധിമാനായ രാജാവിന്റെ മനസ്സിൽ, 'എന്റെ മകൾക്കുള്ള വരനെ ഞാൻ തന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കും' എന്ന ചിന്ത ഉദിച്ചു.
2.118.39
महायज्ञे तदा तस्य वरुणेन महात्मना ।
दत्तं धनुर्वरं प्रीत्या तूणी चाक्षयसायकौ ॥ २.११८.३९ ॥
അന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മഹായജ്ഞത്തിൽ മഹാത്മാവായ വരുണൻ സ്നേഹപൂർവ്വം ശ്രേഷ്ഠമായ വില്ലും, അക്ഷയ അമ്പുകളുള്ള രണ്ട് ആവനാഴികളും നൽകി.
2.118.40
असञ्चाल्यं मनुष्यैश्च यत्नेनापि च गौरवात् ।
तन्न शक्ता नमयितुं स्वप्नेष्वपि नराधिपाः ॥ २.११८.४० ॥
ആ വില്ല് മനുഷ്യർക്ക് ഇളക്കാനാവാത്തതായിരുന്നു; ശ്രമിച്ചിട്ടും ആദരവോടെ ശ്രമിച്ചിട്ടും രാജാക്കന്മാർക്ക് സ്വപ്നത്തിൽപ്പോലും അതിനെ വളയ്ക്കാനായില്ല.
2.118.41
तद्धनुः प्राप्य मे पित्रा व्याहृतं सत्यवादिना ।
समवाये नरेन्द्राणां पूर्वमामन्त्र्य पार्थिवान् ॥ २.११८.४१ ॥
ആ വില്ല് ലഭിച്ചശേഷം സത്യവാദിയായ എന്റെ പിതാവ് രാജാക്കന്മാരുടെ സമ്മേളനത്തിൽ മുമ്പ് രാജാക്കന്മാരെ വിളിച്ചുവരുത്തി ഇപ്രകാരം പ്രഖ്യാപിച്ചു.
2.118.42
इदं च धनुरुद्यम्य सज्यं यः कुरुते नरः ।
तस्य मे दुहिता भार्या भविष्यति न संशयः ॥ २.११८.४२ ॥
ഈ വില്ല് ഉയർത്തി ഞാൺ പൂട്ടുന്ന മനുഷ്യന് എന്റെ മകൾ ഭാര്യയാകും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
2.118.43
तच्च दृष्ट्वा धनुः श्रेष्ठं गौरवाद्गिरिसन्निभम् ।
अभिवाद्य नृपा जग्मुरशक्तास्तस्य तोलने ॥ २.११८.४३ ॥
പർവതംപോലെ ഭാരമുള്ള ആ ശ്രേഷ്ഠധനുസ്സ് കണ്ട്, അതിനെ ഉയർത്താൻ കഴിയാത്ത രാജാക്കന്മാർ വണങ്ങി മടങ്ങിപ്പോയി.
2.118.44
सुदीर्घस्य तु कालस्य राघवो ऽयं महाद्युतिः ।
विश्वामित्रेण सहितो यज्ञं द्रष्टुं समागतः ।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा रामः सत्यपराक्रमः ॥ २.११८.४४ ॥
വളരെക്കാലത്തിനു ശേഷം, മഹാതേജസ്വിയായ ഈ രാഘവൻ വിശ്വാമിത്രനോടൊപ്പം യാഗം കാണാൻ വന്നു; സത്യപരാക്രമിയായ രാമൻ അനുജൻ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം വന്നു.
2.118.45
विश्वामित्रस्तु धर्मात्मा मम पित्रा सुपूजितः ।
प्रोवाच पितरं तत्र भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ २.११८.४५ ॥
എന്റെ പിതാവിനാൽ നന്നായി ആദരിക്കപ്പെട്ട ധർമ്മാത്മാവായ വിശ്വാമിത്രൻ അവിടെ പിതാവിനോട് സംസാരിച്ചു; രാമലക്ഷ്മണന്മാർ എന്ന ഇരു സഹോദരന്മാരും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
2.118.46
सुतौ दशरथस्येमौ धनुर्दर्शनकांक्षिणौ ।
धनुर्दर्शय रामाय राजपुत्राय दैविकम् ॥ २.११८.४६ ॥
ദശരഥന്റെ ഈ രണ്ടു പുത്രന്മാരും വില്ല് കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. രാജപുത്രനായ രാമന് ആ ദിവ്യധനുസ്സ് കാണിച്ചുകൊടുക്കൂ.
2.118.47
इत्युक्तस्तेन विप्रेण तद्धनुः समुपानयत् ।
निमेषान्तरमात्रेण तदानम्य स वीर्य्यवान् ॥ २.११८.४७ ॥
ആ ബ്രാഹ്മണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അദ്ദേഹം ആ വില്ല് കൊണ്ടുവരുത്തി; ആ വീര്യവാൻ ഒരു നിമിഷനേരം കൊണ്ട് അത് വളച്ചു.
2.118.48
ज्यां समारोप्य झटिति पूरयामास वीर्यवत् ॥ २.११८.४८ ॥
ഞാൺ കെട്ടി ഉടൻ തന്നെ അദ്ദേഹം വീര്യത്തോടെ അതിനെ പൂർണ്ണമായി വലിച്ചു.
2.118.49
तेन पूरयता वेगान्मध्ये भग्नं द्विधा धनुः ।
तस्य शब्दो ऽभवद्भीमः पतितस्याशनेरिव ॥ २.११८.४९ ॥
അവൻ വേഗത്തിൽ വില്ല് വലിക്കുമ്പോൾ അത് നടുവിൽ രണ്ടായി ഒടിഞ്ഞു; വീണ ഇടിമിന്നൽപോലെ അതിന്റെ ശബ്ദം ഭയങ്കരമായിരുന്നു.
2.118.50
ततो ऽहं तत्र रामाय पित्रा सत्याभिसन्धिना ।
निश्चिता दातुमुद्यम्य जलभाजनमुत्तमम् ॥ २.११८.५० ॥
അപ്പോൾ അവിടെവെച്ച്, സത്യസന്ധനായ എന്റെ പിതാവ് രാമന് നൽകാൻ നിശ്ചയിച്ച് ഉത്തമമായ ജലപാത്രം ഉയർത്തി.
2.118.51
दीयमानां न तु तदा प्रतिजग्राह राघवः ।
अविज्ञाय पितुश्छन्दमयोध्याधिपतेः प्रभोः ॥ २.११८.५१ ॥
അപ്പോൾ നൽകപ്പെട്ടിട്ടും രാഘവൻ സ്വീകരിച്ചില്ല; അയോധ്യാധിപനായ തന്റെ പിതാവിന്റെ ഇഷ്ടം അറിയാതെ.
2.118.52
ततः श्वशुरमामन्त्र्य वृद्धं दशरथं नृपम् ।
मम पित्रा त्वहं दत्ता रामाय विदितात्मने ॥ २.११८.५२ ॥
പിന്നീട്, എന്റെ പിതാവ് വൃദ്ധനായ അമ്മാവൻ ദശരഥ രാജാവിനെ വിളിച്ച് ആത്മജ്ഞനായ രാമന് എന്നെ നൽകി.
2.118.53
मम चैवानुजा साध्वी ऊर्मिला प्रियदर्शना ।
भार्य्यार्थे लक्ष्मणस्यापि दत्ता पित्रा मम स्वयम् ॥ २.११८.५३ ॥
എന്റെ സാധ്വിയും കാണാൻ സുന്ദരിയുമായ അനുജത്തി ഊർമിളയെയും എന്റെ പിതാവ് തന്നെ ലക്ഷ്മണന് ഭാര്യയായി നൽകി.
2.118.54
एवं दत्तास्मि रामाय तदा तस्मिन् स्वयम्वरे ।
अनुरक्तास्मि धर्मेण पतिं वीर्यवतां वरम् ॥ २.११८.५४ ॥
ഇങ്ങനെ ആ സ്വയംവരത്തിൽ ഞാൻ രാമന് നൽകപ്പെട്ടു; ധർമപ്രകാരം വീരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ എന്റെ പതിയിൽ ഞാൻ അനുരക്തയാണ്.