வால்மீகி ராமாயணம் · சர்க்கம் 2.118
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.118.1
सा त्वेवमुक्ता वैदेही त्वनसूया ऽनसूयया ।
प्रतिपूज्य वचो मन्दं प्रवक्तुमुपचक्रमे ॥ २.११८.१ ॥
அனசூயை இவ்வாறு கூறியபோது, வைதேஹி சீதை அவரது சொற்களை மதித்து மெல்லப் பேசத் தொடங்கினாள்.
2.118.2
नैतदाश्चर्य्यमार्याया यन्मां त्वमनुभाषसे ।
विदितं तु ममाप्येतद्यथा नार्य्याः पतिर्गुरुः ॥ २.११८.२ ॥
ஆரியையே, நீங்கள் என்னிடம் இப்படிப் பேசுவது வியப்பல்ல. ஒரு பெண்ணுக்குக் கணவன் குருவைப் போன்றவன் என்பது எனக்கும் தெரியும்.
2.118.3
यद्यप्येष भवेद्भर्ता ममार्ये वृत्तवर्जितः ।
अद्वैधमुपचर्तव्यस्तथाप्येष मया भवेत् ॥ २.११८.३ ॥
ஆரியையே, என் கணவன் நல்லொழுக்கம் இல்லாதவனாக இருந்தாலும், நான் அவனுக்கு இரண்டற்ற பக்தியுடன் பணிவிடை செய்ய வேண்டும்.
2.118.4
किं पुनर्यो गुणः श्लाघ्यः सानुक्रोशो जितेन्द्रियः ।
स्थिरानुरागो धर्मात्मा मातृवत्पितृवत्प्रियः ॥ २.११८.४ ॥
மேலும், பாராட்டத்தக்க குணங்கள் கொண்டவன், இரக்கமுள்ளவன், புலனடக்கமுள்ளவன், நிலையான அன்புடையவன், தர்மாத்மா, தாயைப் போலவும் தந்தையைப் போலவும் அன்புக்குரியவன் ஆகிய கணவனைப் பற்றி என்ன சொல்வது!
2.118.5
यां वृत्तिं वर्त्तते रामः कौसल्यायां महाबलः ।
तामेव नृपनारीणामन्यासामपि वर्त्तते ॥ २.११८.५ ॥
மகாபலனான ராமன் கௌசல்யையிடம் எப்படி நடந்துகொள்கிறானோ, அவ்வாறே மற்ற அரசமனைவியரிடமும் நடந்துகொள்கிறான்.
2.118.6
सकृद्दृष्टास्वपि स्त्रीषु नृपेण नृपवत्सलः ।
मातृवद्वर्त्तते वीरो मानमुत्सृज्य धर्मवित् ॥ २.११८.६ ॥
அரசனின் மகனான ராமன், ஒருமுறை கண்ட பெண்களிடமும் அகந்தையை விட்டுவிட்டுத் தாயைப் போல நடந்துகொள்கிறான்; அவன் வீரன், தர்மத்தை அறிந்தவன்.
2.118.7
आगच्छन्त्याश्च विजनं वनमेवं भयावहम् ।
समाहितं मे श्वश्र्वा च हृदये तद्धृतं महत् ॥ २.११८.७ ॥
இவ்வாறு அச்சம் தரும் வெறிச்சோடிய காட்டிற்குச் செல்லும்போது, மாமியார் என் இதயத்தில் உறுதியாக வைத்த அந்த பெரிய அறிவுரையை நான் என் மனதில் தாங்கியிருக்கிறேன்.
2.118.8
पाणिप्रदानकाले च यत्पुरा त्वग्निसन्निधौ ।
अनुशिष्टा जनन्या ऽस्मि वाक्यं तदपि मे धृतम् ॥ २.११८.८ ॥
திருமணத்தின்போது அக்னியின் முன்னிலையில் என் தாய் எனக்குக் கற்பித்த அறிவுரை வாக்கியங்களையும் நான் மனதில் கொண்டிருக்கிறேன்.
2.118.9
नवीकृतं च तत्सर्वं वाक्यैस्ते धर्मचारिणि ।
पतिशुश्रूषणान्नार्य्यास्तपो नान्यद्विधीयते ॥ २.११८.९ ॥
தர்மத்தைப் பின்பற்றுபவளே, உன் வார்த்தைகளால் அவை அனைத்தும் புதுப்பிக்கப்பட்டன; கணவனுக்குப் பணிவிடை செய்வதைத் தவிர பெண்ணுக்கு வேறு தவம் விதிக்கப்படவில்லை.
2.118.10
सावित्री पतिशुश्रूषां कृत्वा स्वर्गे महीयते ।
तथावृत्तिश्च याता त्वं पतिशुश्रूषया दिवम् ॥ २.११८.१० ॥
சாவித்திரி கணவனுக்குப் பணிவிடை செய்து சொர்க்கத்தில் போற்றப்படுகிறாள்; அவ்வாறே உன் நடத்தையும் கணவனுக்குப் பணிவிடையால் சொர்க்கத்தை அடைந்தது.
2.118.11
वरिष्ठा सर्वनारीणामेषा च दिवि देवता ।
रोहिणी न विना चन्द्रं मुहूर्त्तमपि दृश्यते ॥ २.११८.११ ॥
எல்லாப் பெண்களிலும் சிறந்தவளான இந்த தேவி ரோகிணியும், சந்திரனின்றி ஒரு கணமும் காணப்படுவதில்லை.
2.118.12
एवंविधाश्च प्रवराः स्त्रियो भर्तृदृढव्रताः ।
देवलोके महीयन्ते पुण्येन स्वेन कर्मणा ॥ २.११८.१२ ॥
இத்தகைய சிறந்த பெண்கள், கணவனிடம் உறுதியான விரதம் கொண்டவர்கள், தங்கள் சொந்த புண்ணியச் செயலால் தேவலோகத்தில் போற்றப்படுகின்றனர்.
2.118.13
ततो ऽनसूया संहृष्टा श्रुत्वोक्तं सीतया वचः ।
शिरस्याघ्राय चोवाच मैथिलीं हर्षयन्त्युत ॥ २.११८.१३ ॥
அப்போது சீதையின் சொற்களைக் கேட்ட அனசூயா மகிழ்ந்து, சீதையின் தலையை முகர்ந்து, மைதிலியை மகிழ்விப்பவராக இவ்வாறு கூறினார்.
2.118.14
नियमैर्विविधैराप्तं तपो हि महदस्ति मे ।
तत्संश्रित्य बलं सीते छन्दये त्वां शुचिस्मिते ॥ २.११८.१४ ॥
பல்வேறு நியமங்களால் பெற்ற பெரும் தவம் என்னிடம் உள்ளது. ஓ தூய புன்னகையுடையவளே சீதையே, அந்தத் தவ வலிமையை நம்பி நான் உனக்கு விருப்பமளிக்க விரும்புகிறேன்.
2.118.15
उपपन्नं मनोज्ञं च वचनं तव मैथिलि ।
प्रीता चास्म्युचितं किं ते करवाणि ब्रवीहि मे ॥ २.११८.१५ ॥
ஓ மைதிலி, உன் சொற்கள் பொருத்தமானவை, இனியவை. நான் மகிழ்ச்சியடைந்தேன். உனக்காக நான் என்ன செய்யட்டும்? சொல்.
2.118.16
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा विस्मिता मन्दविस्मया
कृतमित्यब्रवीत्सीता तपोबलसमन्विताम् ॥ २.११८.१६ ॥
அவளுடைய அந்தச் சொற்களைக் கேட்ட சீதை வியப்படைந்து, மெல்லிய வியப்புடன், தவ வலிமை பெற்ற அவளிடம், "சரி, ஆகட்டும்" என்றார்.
2.118.17
सा त्वेवमुक्ता धर्मज्ञा तया प्रीततरा ऽभवत् ।
सफलं च प्रहर्षं ते हन्त सीते करोम्यहम् ॥ २.११८.१७ ॥
தருமத்தை அறிந்த சீதை அவளால் இவ்வாறு கூறப்பட்டபோது மேலும் மகிழ்ச்சியடைந்தாள். "ஓ சீதே, உன் மகிழ்ச்சியை நான் பயனுள்ளதாக்குகிறேன்" என்று (அவள் கூறினாள்).
2.118.18
इदं दिव्यं वरं माल्यं वस्त्रमाभरणानि च ।
अङ्गरागं च वैदेहि महार्हं चानुलेपनम् ॥ २.११८.१८ ॥
இந்த தெய்வீகமான சிறந்த மாலையும், ஆடையும், ஆபரணங்களும், ஓ வைதேஹி, விலைமதிப்பற்ற உடல் சந்தனமும் நறுமணப் பூச்சும் (இதோ).
2.118.19
मया दत्तमिदं सीते तव गात्राणि शोभयेत् ।
अनुरूपमसंक्लिष्टं नित्यमेव भविष्यति ॥ २.११८.१९ ॥
சீதையே, நான் கொடுத்த இது உன் உடல் உறுப்புகளை அலங்கரிக்கும். இது பொருத்தமானது, என்றும் மங்காதது, எப்போதும் இவ்வாறே இருக்கும்.
2.118.20
अङ्गरागेण दिव्येन लिप्ताङ्गी जनकात्मजे ।
शोभयिष्यसि भर्त्तारं यथा श्रीविष्णुमव्ययम् ॥ २.११८.२० ॥
ஜனகனின் மகளே, தெய்வீக அங்கராகத்தால் பூசப்பட்ட உடலுடையவளாய், அழியாத விஷ்ணுவை ஸ்ரீ அலங்கரிப்பது போல நீ உன் கணவனை அலங்கரிப்பாய்.
2.118.21
सा वस्त्रमङ्गरागं च भूषणानि स्रजस्तथा ।
मैथिली प्रतिजग्राह प्रीतिदानमनुत्तमम् ॥ २.११८.२१ ॥
அந்த மைதிலி சீதை ஆடை, அங்கராகம், ஆபரணங்கள், மாலைகள் ஆகியவற்றையும், இந்த உயர்ந்த அன்புப் பரிசையும் ஏற்றுக்கொண்டாள்.
2.118.22
प्रतिगृह्य च तत् सीता प्रीतिदानं यशस्विनी ।
श्लिष्टाञ्जलिपुटा तत्र समुपास्त तपोधनाम् ॥ २.११८.२२ ॥
அந்த அன்புப் பரிசை ஏற்றுக்கொண்ட புகழ்மிக்க சீதை, அங்கேயே கைகூப்பி அந்தத் தவச் செல்வியை வணங்கி உபசரித்தாள்.
2.118.23
तथा सीतासुपासीनामनसूया दृढव्रता ।
वचनं प्रष्टुमारेभे काञ्चित् प्रियकथामनु ॥ २.११८.२३ ॥
அவ்வாறு அருகில் அமர்ந்திருந்த சீதையிடம், உறுதியான விரதமுடைய அநசூயை இனிய உரையாடலைத் தொடர்ந்து சில வினாக்களைக் கேட்கத் தொடங்கினாள்.
2.118.24
स्वयंवरे किल प्राप्ता त्वमनेन यशस्विना ।
राघवेणेति मे सीते कथा श्रुतिमुपागता ॥ २.११८.२४ ॥
சீதையே, சுயம்வரத்தில் நீ இந்தப் புகழ்மிக்க ராகவனால் வெல்லப்பட்டாய் என்று எனக்குச் செய்தி கேட்டது.
2.118.25
तां कथां श्रोतुमिच्छामि विस्तरेण च मैथिलि ।
यथानुभूतं कार्त्स्न्येन तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि ॥ २.११८.२५ ॥
மைதிலியே, அந்தக் கதையை விரிவாக கேட்க விரும்புகிறேன். நீ அனுபவித்தபடியே முழுமையாக எனக்குச் சொல்ல வேண்டும்.
2.118.26
एवमुक्ता तु सा सीता तां ततो धर्मचारिणीम् ।
श्रूयतामिति चोक्त्वा वै कथयामास तां कथाम् ॥ २.११८.२६ ॥
இவ்வாறு கேட்கப்பட்ட அந்த தர்மசாரிணியான சீதை, 'கேளுங்கள்' என்று சொல்லி அந்தக் கதையை எடுத்துரைத்தாள்.
2.118.27
मिथिलाधिपतिर्वीरो जनको नाम धर्मवित् ।
क्षत्रधर्मे ह्यभिरतो न्यायतः शास्ति मेदिनीम् ॥ २.११८.२७ ॥
மிதிலையின் அரசனும், வீரனும், தர்மத்தை அறிந்தவனுமான ஜனகன் என்ற பெயருடையவன், க்ஷத்திரிய தர்மத்தில் ஈடுபட்டு நியாயமாக பூமியை ஆண்டான்.
2.118.28
तस्य लाङ्गलहस्तस्य कर्षतः क्षेत्रमण्डलम् ।
अहं किलोत्थिता भित्त्वा जगतीं नृपतेः सुता ॥ २.११८.२८ ॥
கலப்பையை கையில் ஏந்தி அவர் வயலை உழுதபோது, நான் பூமியைப் பிளந்து எழுந்தேன் — அந்த அரசனின் மகளாக.
2.118.29
स मां दृष्ट्वा नरपतिर्मुष्टिविक्षेपतत्परः ।
पांसुकुण्ठितसर्वाङ्गीं जनको विस्मितो ऽभवत् ॥ २.११८.२९ ॥
அரசன் என்னைக் கண்டான் — அப்போது அவன் கையளவு விதைகளை வீசிக் கொண்டிருந்தான்; என் உடல் முழுவதும் தூசியால் மூடப்பட்டிருந்தது — ஜனகன் வியப்படைந்தான்.
2.118.30
अनपत्येन च स्नेहादङ्कमारोप्य च स्वयम् ।
ममेयं तनयेत्युक्त्वा स्नेहो मयि निपातितः ॥ २.११८.३० ॥
மக்கட்பேறு இல்லாததால், அன்பினால் அவன் என்னைத் தானே மடியில் தூக்கி, 'இவள் என் மகள்' என்று சொல்லி, என்மீது பாசத்தைப் பொழிந்தான்.
2.118.31
अन्तरिक्षे च वागुक्ता प्रति मा ऽमानुषी किल ।
एवमेतन्नरपते धर्मेण तनया तव ॥ २.११८.३१ ॥
ஆகாயத்திலிருந்து மனிதரல்லாத ஒரு குரல் எனக்குச் சொன்னது: ஓ மன்னா, இவள் தர்மப்படி உன் மகள்தான்.
2.118.32
ततः प्रहृष्टो धर्मात्मा पिता मे मिथिलाधिपः ।
अवाप्तो विपुलामृद्धिं मामवाप्य नराधिपः ॥ २.११८.३२ ॥
அதன்பின் என் தர்மாத்மா தந்தை, மிதிலையின் அதிபதி, மகிழ்ந்தார். என்னைப் பெற்று அந்த நராதிபன் பெரும் செல்வத்தை அடைந்தார்.
2.118.33
दत्ता चास्मीष्टवद्देव्यै ज्येष्ठायै पुण्यकर्मणा ।
तया सम्भाविता चास्मि स्निग्धया मातृसौहृदात् ॥ २.११८.३३ ॥
புண்ணியச் செயல் செய்தவரால் நான் என் அன்பிற்குரிய மூத்த ராணிக்குக் கொடுக்கப்பட்டேன். அவள் தாயின் அன்பினால் அன்புடன் என்னைப் போற்றினாள்.
2.118.34
पतिसंयोगसुलभं वयो दृष्ट्वा तु मे पिता ।
चिन्तामभ्यगमद्दीनो वित्तनाशादिवाधनः ॥ २.११८.३४ ॥
ஆனால் கணவனுடன் சேர்வதற்குத் தகுந்த என் வயதைக் கண்ட என் தந்தை, செல்வத்தை இழந்த ஏழையைப் போல் துயருற்று கவலையில் ஆழ்ந்தார்.
2.118.35
सदृशाच्चापकृष्टाच्च लोके कन्यापिता जनात् ।
प्रधर्षणमवाप्नोति शक्रेणापि समो भुवि ॥ २.११८.३५ ॥
உலகில் கன்னியின் தந்தை, தனக்கு ஒத்தவர்களிடமிருந்தாலும் தாழ்ந்தவர்களிடமிருந்தாலும், அவமதிப்பைப் பெறுகிறார்; பூமியில் இந்திரனுக்கு நிகராக இருந்தாலும் சரி.
2.118.36
तां धर्षणामदूरस्थां दृष्ट्वा चात्मनि पार्थिवः ।
चिन्तार्णवगतः पारं नाससादाप्लवो यथा ॥ २.११८.३६ ॥
அந்த அவமானம் அருகில் இருப்பதைக் கண்டு அரசன் தனக்குள் கவலைக் கடலில் மூழ்கினார்; நீந்தத் தெரியாதவன் போல அவருக்குக் கரை கிடைக்கவில்லை.
2.118.37
अयोनिजां हि मां ज्ञात्वा नाध्यगच्छद्विचिन्तयन् ।
सदृशं चानुरूपं च महीपालः पतिं मम ॥ २.११८.३७ ॥
நான் நிலத்திலிருந்து பிறந்தவள் என்றறிந்தும், சிந்தித்த அரசனுக்கு எனக்குத் தகுந்த, பொருத்தமான கணவன் கிடைக்கவில்லை.
2.118.38
तस्य बुद्धिरियं जाता चिन्तयानस्य सन्ततम् ।
स्वयं वरं तनूजायाः करिष्यामीति धीमतः ॥ २.११८.३८ ॥
எப்போதும் சிந்தித்துக்கொண்டிருந்த அந்த ஞானியான அரசனின் மனதில், 'என் மகளுக்கான வரனை நானே தேர்ந்தெடுப்பேன்' என்ற எண்ணம் எழுந்தது.
2.118.39
महायज्ञे तदा तस्य वरुणेन महात्मना ।
दत्तं धनुर्वरं प्रीत्या तूणी चाक्षयसायकौ ॥ २.११८.३९ ॥
அப்போது அவரது மகாயாகத்தில் மகாத்மா வருணன் மகிழ்ச்சியுடன் சிறந்த வில்லையும், அழியாத அம்புகளைக் கொண்ட இரண்டு அம்பறாத்தூணிகளையும் அளித்தார்.
2.118.40
असञ्चाल्यं मनुष्यैश्च यत्नेनापि च गौरवात् ।
तन्न शक्ता नमयितुं स्वप्नेष्वपि नराधिपाः ॥ २.११८.४० ॥
அந்த வில் மனிதர்களால் அசைக்க முடியாததாக இருந்தது; முயற்சியுடனும் மரியாதையுடனும் கூட, அரசர்கள் கனவிலும் அதை வளைக்க இயலவில்லை.
2.118.41
तद्धनुः प्राप्य मे पित्रा व्याहृतं सत्यवादिना ।
समवाये नरेन्द्राणां पूर्वमामन्त्र्य पार्थिवान् ॥ २.११८.४१ ॥
அந்த வில்லைப் பெற்ற பிறகு, சத்தியவாதியான என் தந்தை, அரசர்களின் சபையில் முன்பு அரசர்களை அழைத்து இதை அறிவித்தார்.
2.118.42
इदं च धनुरुद्यम्य सज्यं यः कुरुते नरः ।
तस्य मे दुहिता भार्या भविष्यति न संशयः ॥ २.११८.४२ ॥
இந்த வில்லை உயர்த்தி நாண் பூட்டும் மனிதனுக்கு என் மகள் மனைவியாவாள் என்பதில் ஐயமில்லை.
2.118.43
तच्च दृष्ट्वा धनुः श्रेष्ठं गौरवाद्गिरिसन्निभम् ।
अभिवाद्य नृपा जग्मुरशक्तास्तस्य तोलने ॥ २.११८.४३ ॥
மலைபோல் கனத்த அந்த சிறந்த வில்லைக் கண்டு, அதை எடுக்க இயலாத அரசர்கள் வணங்கி திரும்பிச் சென்றனர்.
2.118.44
सुदीर्घस्य तु कालस्य राघवो ऽयं महाद्युतिः ।
विश्वामित्रेण सहितो यज्ञं द्रष्टुं समागतः ।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा रामः सत्यपराक्रमः ॥ २.११८.४४ ॥
நீண்ட காலத்திற்குப் பிறகு, பேரொளி கொண்ட இந்த ராகவன் விஸ்வாமித்திரருடன் யாகத்தைக் காணவந்தார்; உண்மை வீரம் கொண்ட ராமன் தம்பி லக்ஷ்மணருடன் வந்தார்.
2.118.45
विश्वामित्रस्तु धर्मात्मा मम पित्रा सुपूजितः ।
प्रोवाच पितरं तत्र भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ २.११८.४५ ॥
என் தந்தையால் நன்கு உபசரிக்கப்பட்ட தர்மாத்மா விஸ்வாமித்திரர் அங்கே தந்தையிடம் பேசினார்; இரு சகோதரர்களான ராமனும் லக்ஷ்மணனும் அங்கிருந்தனர்.
2.118.46
सुतौ दशरथस्येमौ धनुर्दर्शनकांक्षिणौ ।
धनुर्दर्शय रामाय राजपुत्राय दैविकम् ॥ २.११८.४६ ॥
தசரதரின் இந்த இரு மகன்களும் வில்லைக் காண விரும்புகின்றனர். அரசகுமாரன் ராமனுக்கு அந்த தெய்வீக வில்லைக் காட்டுங்கள்.
2.118.47
इत्युक्तस्तेन विप्रेण तद्धनुः समुपानयत् ।
निमेषान्तरमात्रेण तदानम्य स वीर्य्यवान् ॥ २.११८.४७ ॥
அந்த பிராமணர் இவ்வாறு சொன்னதும், அவர் அந்த வில்லை கொண்டுவரச் செய்தார்; அப்போது அந்த வலிமைமிக்கவன் ஒரு கணப்பொழுதில் அதை வளைத்தான்.
2.118.48
ज्यां समारोप्य झटिति पूरयामास वीर्यवत् ॥ २.११८.४८ ॥
நாணை ஏற்றி உடனே அவர் வலிமையுடன் அதை முழுவதுமாக இழுத்தார்.
2.118.49
तेन पूरयता वेगान्मध्ये भग्नं द्विधा धनुः ।
तस्य शब्दो ऽभवद्भीमः पतितस्याशनेरिव ॥ २.११८.४९ ॥
அவன் வேகமாக நாணேற்றும்போது வில் நடுவில் இரண்டாக முறிந்தது; அதன் ஓசை விழுந்த இடியைப் போல் பயங்கரமாக இருந்தது.
2.118.50
ततो ऽहं तत्र रामाय पित्रा सत्याभिसन्धिना ।
निश्चिता दातुमुद्यम्य जलभाजनमुत्तमम् ॥ २.११८.५० ॥
அப்போது அங்கே, சத்தியம் தவறாத என் தந்தை ராமனுக்குத் தருவதென்று உறுதிசெய்து, சிறந்த நீர்ப்பாத்திரத்தை உயர்த்தினார்.
2.118.51
दीयमानां न तु तदा प्रतिजग्राह राघवः ।
अविज्ञाय पितुश्छन्दमयोध्याधिपतेः प्रभोः ॥ २.११८.५१ ॥
அப்போது கொடுக்கப்பட்டபோதும் ராகவன் அதை ஏற்கவில்லை; அயோத்தியின் தலைவரான தன் தந்தையின் விருப்பத்தை அறியாமல் இருந்ததால்.
2.118.52
ततः श्वशुरमामन्त्र्य वृद्धं दशरथं नृपम् ।
मम पित्रा त्वहं दत्ता रामाय विदितात्मने ॥ २.११८.५२ ॥
பின்னர், என் தந்தை முதிய மாமனார் அரசன் தசரதரை அழைத்து, தன்னை அறிந்த ராமனுக்கு என்னைக் கொடுத்தார்.
2.118.53
मम चैवानुजा साध्वी ऊर्मिला प्रियदर्शना ।
भार्य्यार्थे लक्ष्मणस्यापि दत्ता पित्रा मम स्वयम् ॥ २.११८.५३ ॥
என் நல்லொழுக்கமுள்ள, அழகிய தங்கை ஊர்மிளையையும், என் தந்தை தாமே லக்ஷ்மணனுக்கு மனைவியாகக் கொடுத்தார்.
2.118.54
एवं दत्तास्मि रामाय तदा तस्मिन् स्वयम्वरे ।
अनुरक्तास्मि धर्मेण पतिं वीर्यवतां वरम् ॥ २.११८.५४ ॥
இவ்வாறு அந்த சுயம்வரத்தில் நான் ராமனுக்குக் கொடுக்கப்பட்டேன்; வீரர்களில் சிறந்த என் கணவனிடம் தர்மப்படி நான் அன்பு கொண்டிருக்கிறேன்.