รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 2.118
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.118.1
सा त्वेवमुक्ता वैदेही त्वनसूया ऽनसूयया ।
प्रतिपूज्य वचो मन्दं प्रवक्तुमुपचक्रमे ॥ २.११८.१ ॥
เมื่อนางอนสูยาได้กล่าวดังนี้แล้ว พระนางไวเทหีสีดาจึงตอบรับถ้อยคำของนางด้วยความเคารพ แล้วเริ่มกล่าวด้วยน้ำเสียงอ่อนโยน
2.118.2
नैतदाश्चर्य्यमार्याया यन्मां त्वमनुभाषसे ।
विदितं तु ममाप्येतद्यथा नार्य्याः पतिर्गुरुः ॥ २.११८.२ ॥
ไม่แปลกเลยที่ท่านหญิงผู้สูงศักดิ์จะกล่าวกับดิฉันเช่นนี้ แต่ดิฉันก็รู้ดีเช่นกันว่า สำหรับสตรี สามีเปรียบเสมือนครู
2.118.3
यद्यप्येष भवेद्भर्ता ममार्ये वृत्तवर्जितः ।
अद्वैधमुपचर्तव्यस्तथाप्येष मया भवेत् ॥ २.११८.३ ॥
ท่านหญิงผู้สูงศักดิ์ แม้สามีของดิฉันจะขาดความประพฤติอันดีงาม ดิฉันก็ยังต้องปรนนิบัติท่านด้วยใจที่มั่นคงไม่แยกเป็นสองใจ
2.118.4
किं पुनर्यो गुणः श्लाघ्यः सानुक्रोशो जितेन्द्रियः ।
स्थिरानुरागो धर्मात्मा मातृवत्पितृवत्प्रियः ॥ २.११८.४ ॥
ยิ่งกว่านั้นเล่า สามีผู้มีคุณธรรมควรแก่การสรรเสริญ มีความเมตตา ข่มใจตนได้ มีความรักมั่นคง มีจิตใจในธรรม และเป็นที่รักดุจมารดาหรือบิดา จะไม่ยิ่งควรปรนนิบัติเพียงใด
2.118.5
यां वृत्तिं वर्त्तते रामः कौसल्यायां महाबलः ।
तामेव नृपनारीणामन्यासामपि वर्त्तते ॥ २.११८.५ ॥
พระรามผู้มีพลังยิ่งใหญ่ประพฤติต่อพระมเหสีองค์อื่นของกษัตริย์ เช่นเดียวกับที่ทรงประพฤติต่อพระนางเการีคือเกาศัลยา
2.118.6
सकृद्दृष्टास्वपि स्त्रीषु नृपेण नृपवत्सलः ।
मातृवद्वर्त्तते वीरो मानमुत्सृज्य धर्मवित् ॥ २.११८.६ ॥
แม้ต่อสตรีที่ได้เห็นเพียงครั้งเดียว พระรามผู้เป็นโอรสของกษัตริย์และทรงรักกษัตริย์ ก็ทรงละทิ้งความถือตัวและประพฤติต่อนางเหมือนดั่งมารดา พระองค์เป็นวีรบุรุษผู้รู้ธรรม
2.118.7
आगच्छन्त्याश्च विजनं वनमेवं भयावहम् ।
समाहितं मे श्वश्र्वा च हृदये तद्धृतं महत् ॥ २.११८.७ ॥
ขณะที่ดิฉันเดินทางเข้าสู่ป่าอันเปลี่ยวร้างและน่ากลัวนี้ คำสอนอันยิ่งใหญ่ที่แม่สามีได้ประทับไว้ในใจดิฉันอย่างมั่นคง ดิฉันยังคงรักษาไว้ในใจ
2.118.8
पाणिप्रदानकाले च यत्पुरा त्वग्निसन्निधौ ।
अनुशिष्टा जनन्या ऽस्मि वाक्यं तदपि मे धृतम् ॥ २.११८.८ ॥
และถ้อยคำที่มารดาของดิฉันเคยสั่งสอนไว้เมื่อนานมาแล้ว ในขณะที่รับมือแต่งงาน ต่อหน้าไฟศักดิ์สิทธิ์ ดิฉันก็ยังจดจำไว้ในใจเช่นกัน
2.118.9
नवीकृतं च तत्सर्वं वाक्यैस्ते धर्मचारिणि ।
पतिशुश्रूषणान्नार्य्यास्तपो नान्यद्विधीयते ॥ २.११८.९ ॥
โอ้ผู้ดำเนินตามธรรม ถ้อยคำของท่านได้ทำให้ทุกสิ่งนั้นกลับมาสดชื่นอีกครั้ง เพราะสำหรับสตรี ไม่มีตบะอื่นใดที่กำหนดไว้ นอกจากการปรนนิบัติสามี
2.118.10
सावित्री पतिशुश्रूषां कृत्वा स्वर्गे महीयते ।
तथावृत्तिश्च याता त्वं पतिशुश्रूषया दिवम् ॥ २.११८.१० ॥
พระนางสาวิตรีปรนนิบัติสามีแล้ว ก็ได้รับการยกย่องในสวรรค์ ฉันใดก็ฉันนั้น ความประพฤติของท่านก็ได้ขึ้นสู่สวรรค์ด้วยการปรนนิบัติสามี
2.118.11
वरिष्ठा सर्वनारीणामेषा च दिवि देवता ।
रोहिणी न विना चन्द्रं मुहूर्त्तमपि दृश्यते ॥ २.११८.११ ॥
พระนางโรหิณี ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่สตรีทั้งปวง และเป็นเทพีในสวรรค์ ย่อมไม่ปรากฏให้เห็นแม้ชั่วขณะหนึ่ง หากปราศจากพระจันทร์
2.118.12
एवंविधाश्च प्रवराः स्त्रियो भर्तृदृढव्रताः ।
देवलोके महीयन्ते पुण्येन स्वेन कर्मणा ॥ २.११८.१२ ॥
สตรีผู้ประเสริฐเช่นนี้ ผู้มั่นคงในคำปฏิญาณต่อสามี ย่อมได้รับการยกย่องในโลกของเทพเจ้า ด้วยบุญและการกระทำของตนเอง
2.118.13
ततो ऽनसूया संहृष्टा श्रुत्वोक्तं सीतया वचः ।
शिरस्याघ्राय चोवाच मैथिलीं हर्षयन्त्युत ॥ २.११८.१३ ॥
ครั้นได้ฟังถ้อยคำที่สีดากล่าว นางอนสูยาก็ปลาบปลื้มยิ่งนัก จึงจุมพิตศีรษะสีดา และทำให้พระนางไมถิลีชื่นบาน แล้วจึงกล่าวว่า
2.118.14
नियमैर्विविधैराप्तं तपो हि महदस्ति मे ।
तत्संश्रित्य बलं सीते छन्दये त्वां शुचिस्मिते ॥ २.११८.१४ ॥
ดิฉันมีตบะอันยิ่งใหญ่ ได้มาด้วยข้อปฏิบัติต่าง ๆ โอ้สีดาผู้มีรอยยิ้มบริสุทธิ์ ดิฉันจะอาศัยพลังแห่งตบะนั้นประทานบางสิ่งแก่ท่าน
2.118.15
उपपन्नं मनोज्ञं च वचनं तव मैथिलि ।
प्रीता चास्म्युचितं किं ते करवाणि ब्रवीहि मे ॥ २.११८.१५ ॥
ถ้อยคำของท่าน โอ้ไมถิลี เหมาะสมและน่ายินดี ดิฉันพอใจยิ่งนัก บอกดิฉันมาเถิด ดิฉันจะทำสิ่งใดให้ท่านได้บ้าง
2.118.16
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा विस्मिता मन्दविस्मया
कृतमित्यब्रवीत्सीता तपोबलसमन्विताम् ॥ २.११८.१६ ॥
เมื่อสีดาได้ฟังถ้อยคำของนาง ก็ประหลาดใจและรู้สึกแปลกใจเพียงเล็กน้อย จึงกล่าวกับนางผู้เปี่ยมด้วยพลังแห่งตบะว่า "ขอให้เป็นเช่นนั้นเถิด สำเร็จแล้ว"
2.118.17
सा त्वेवमुक्ता धर्मज्ञा तया प्रीततरा ऽभवत् ।
सफलं च प्रहर्षं ते हन्त सीते करोम्यहम् ॥ २.११८.१७ ॥
เมื่อนางกล่าวดังนี้แล้ว สีดาผู้รู้ธรรมก็ยิ่งปีติยิ่งขึ้นไปอีก "โอ้สีดา" นางอนสูยากล่าว "ดิฉันจะทำให้ความปลื้มปีติของท่านเกิดผลสมบูรณ์"
2.118.18
इदं दिव्यं वरं माल्यं वस्त्रमाभरणानि च ।
अङ्गरागं च वैदेहि महार्हं चानुलेपनम् ॥ २.११८.१८ ॥
นี่คือพวงมาลัยอันประเสริฐและทิพย์ อาภรณ์ และเครื่องประดับ และโอ้ไวเทหี ยังมีเครื่องหอมทาตัวและน้ำมันหอมอันมีค่ายิ่งอีกด้วย
2.118.19
मया दत्तमिदं सीते तव गात्राणि शोभयेत् ।
अनुरूपमसंक्लिष्टं नित्यमेव भविष्यति ॥ २.११८.१९ ॥
สิ่งที่ดิฉันมอบให้นี้ โอ้สีดา จะช่วยประดับอวัยวะของท่าน เหมาะสมและไม่มีสิ่งใดรบกวน และจะคงอยู่เช่นนี้ตลอดไป
2.118.20
अङ्गरागेण दिव्येन लिप्ताङ्गी जनकात्मजे ।
शोभयिष्यसि भर्त्तारं यथा श्रीविष्णुमव्ययम् ॥ २.११८.२० ॥
โอ้ธิดาของชนก เมื่อร่างของท่านได้รับการทาด้วยเครื่องหอมทิพย์ ท่านจะประดับสามีของท่าน ดุจพระศรีประดับพระวิษณุผู้ไม่มีวันเสื่อมสลาย
2.118.21
सा वस्त्रमङ्गरागं च भूषणानि स्रजस्तथा ।
मैथिली प्रतिजग्राह प्रीतिदानमनुत्तमम् ॥ २.११८.२१ ॥
สีดาผู้เป็นธิดาแห่งมิถิลาได้รับผ้า เครื่องหอมทาตัว เครื่องประดับ และพวงมาลัย ของกำนัลแห่งความรักอันประเสริฐยิ่งนี้
2.118.22
प्रतिगृह्य च तत् सीता प्रीतिदानं यशस्विनी ।
श्लिष्टाञ्जलिपुटा तत्र समुपास्त तपोधनाम् ॥ २.११८.२२ ॥
สีดาผู้มีชื่อเสียงรับของกำนัลแห่งความรักนั้นแล้ว ยกมือประนมอยู่ตรงนั้น และปรนนิบัตินางดาบสิณีผู้มีตบะ
2.118.23
तथा सीतासुपासीनामनसूया दृढव्रता ।
वचनं प्रष्टुमारेभे काञ्चित् प्रियकथामनु ॥ २.११८.२३ ॥
อนสูยาผู้ยึดมั่นในวัตรปฏิบัติ นั่งอยู่ใกล้สีดา เริ่มถามบางสิ่งต่อจากการสนทนาอันน่ารื่นรมย์
2.118.24
स्वयंवरे किल प्राप्ता त्वमनेन यशस्विना ।
राघवेणेति मे सीते कथा श्रुतिमुपागता ॥ २.११८.२४ ॥
ได้ยินว่าในพิธีสวยัมวร ท่านได้รับเลือกโดยพระราฆวผู้มีชื่อเสียงนี้ ข้าแต่สีดา เรื่องนี้ได้มาถึงโสตของข้าแล้ว
2.118.25
तां कथां श्रोतुमिच्छामि विस्तरेण च मैथिलि ।
यथानुभूतं कार्त्स्न्येन तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि ॥ २.११८.२५ ॥
ข้าแต่ธิดาแห่งมิถิลา ข้าปรารถนาจะฟังเรื่องนั้นโดยพิสดาร ขอท่านจงเล่าให้ข้าฟังทั้งหมด ตามที่ท่านได้ประสบมาจริง ๆ
2.118.26
एवमुक्ता तु सा सीता तां ततो धर्मचारिणीम् ।
श्रूयतामिति चोक्त्वा वै कथयामास तां कथाम् ॥ २.११८.२६ ॥
เมื่อถูกถามเช่นนั้น สีดาผู้ดำเนินตามธรรมจึงกล่าวแก่นางว่า ขอท่านจงฟังเถิด แล้วจึงเล่าเรื่องนั้น
2.118.27
मिथिलाधिपतिर्वीरो जनको नाम धर्मवित् ।
क्षत्रधर्मे ह्यभिरतो न्यायतः शास्ति मेदिनीम् ॥ २.११८.२७ ॥
มีวีรบุรุษผู้เป็นเจ้าแห่งมิถิลาพระนามว่าชนก ผู้รู้ธรรม ยินดีในหน้าที่ของกษัตริย์ ปกครองแผ่นดินโดยชอบธรรม
2.118.28
तस्य लाङ्गलहस्तस्य कर्षतः क्षेत्रमण्डलम् ।
अहं किलोत्थिता भित्त्वा जगतीं नृपतेः सुता ॥ २.११८.२८ ॥
ขณะที่พระองค์ทรงถือคันไถไถที่นา ข้าได้ผุดขึ้นมาจากพื้นดิน แยกแผ่นดินออก ในฐานะธิดาของพระราชา
2.118.29
स मां दृष्ट्वा नरपतिर्मुष्टिविक्षेपतत्परः ।
पांसुकुण्ठितसर्वाङ्गीं जनको विस्मितो ऽभवत् ॥ २.११८.२९ ॥
พระราชาทอดพระเนตรเห็นข้า ขณะกำลังหว่านเมล็ดพืชด้วยกำมือ ร่างกายของข้าทั้งตัวเปรอะด้วยฝุ่น ชนกทรงอัศจรรย์ใจ
2.118.30
अनपत्येन च स्नेहादङ्कमारोप्य च स्वयम् ।
ममेयं तनयेत्युक्त्वा स्नेहो मयि निपातितः ॥ २.११८.३० ॥
เพราะไม่มีบุตร และด้วยความรัก พระองค์จึงทรงอุ้มข้าขึ้นบนตัก ตรัสว่า นี่คือธิดาของเรา ความรักจึงหลั่งไหลมาสู่ข้า
2.118.31
अन्तरिक्षे च वागुक्ता प्रति मा ऽमानुषी किल ।
एवमेतन्नरपते धर्मेण तनया तव ॥ २.११८.३१ ॥
จากท้องฟ้ามีเสียงที่มิใช่มนุษย์กล่าวแก่ข้าว่า ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ เป็นเช่นนั้นจริง โดยธรรม นางเป็นธิดาของท่าน
2.118.32
ततः प्रहृष्टो धर्मात्मा पिता मे मिथिलाधिपः ।
अवाप्तो विपुलामृद्धिं मामवाप्य नराधिपः ॥ २.११८.३२ ॥
ครั้งนั้น บิดาของข้า พระราชาแห่งมิถิลาผู้มีจิตใจในธรรม ทรงปีติยินดี เมื่อได้ข้ามา เจ้าแห่งมนุษย์ก็ได้รับความรุ่งเรืองอันใหญ่หลวง
2.118.33
दत्ता चास्मीष्टवद्देव्यै ज्येष्ठायै पुण्यकर्मणा ।
तया सम्भाविता चास्मि स्निग्धया मातृसौहृदात् ॥ २.११८.३३ ॥
และพระองค์ผู้ทำบุญกุศลได้ประทานข้าแก่พระมเหสีองค์โต ผู้เป็นที่รัก พระนางทรงรักใคร่ข้าด้วยความเอ็นดูอย่างมารดา
2.118.34
पतिसंयोगसुलभं वयो दृष्ट्वा तु मे पिता ।
चिन्तामभ्यगमद्दीनो वित्तनाशादिवाधनः ॥ २.११८.३४ ॥
แต่เมื่อบิดาเห็นว่าข้าอยู่ในวัยที่สมควรจะได้คู่ครอง พระองค์ก็ทรงกังวล ท้อแท้เหมือนคนยากจนที่สูญเสียทรัพย์
2.118.35
सदृशाच्चापकृष्टाच्च लोके कन्यापिता जनात् ।
प्रधर्षणमवाप्नोति शक्रेणापि समो भुवि ॥ २.११८.३५ ॥
ในโลก บิดาของธิดาย่อมได้รับความอับอาย ไม่ว่าจากผู้เสมอกันหรือจากผู้ต่ำกว่า แม้จะเป็นผู้เทียบเท่าพระอินทร์บนแผ่นดินก็ตาม
2.118.36
तां धर्षणामदूरस्थां दृष्ट्वा चात्मनि पार्थिवः ।
चिन्तार्णवगतः पारं नाससादाप्लवो यथा ॥ २.११८.३६ ॥
เมื่อเห็นความอับอายนั้นอยู่ไม่ไกล พระราชาก็จมอยู่ในมหาสมุทรแห่งความกังวลภายในพระทัย ไม่พบฝั่ง เหมือนผู้ที่ว่ายน้ำไม่เป็น
2.118.37
अयोनिजां हि मां ज्ञात्वा नाध्यगच्छद्विचिन्तयन् ।
सदृशं चानुरूपं च महीपालः पतिं मम ॥ २.११८.३७ ॥
เพราะทรงทราบว่าข้ามิได้เกิดจากครรภ์ พระราชาทรงครุ่นคิด แต่ก็ไม่พบคู่ครองที่เหมาะสมและสมควรสำหรับข้า
2.118.38
तस्य बुद्धिरियं जाता चिन्तयानस्य सन्ततम् ।
स्वयं वरं तनूजायाः करिष्यामीति धीमतः ॥ २.११८.३८ ॥
ความคิดนี้เกิดขึ้นแก่พระราชาผู้มีปัญญา ผู้ทรงครุ่นคิดอยู่เสมอ ว่าเราจะเลือกคู่ครองให้ธิดาด้วยตนเอง
2.118.39
महायज्ञे तदा तस्य वरुणेन महात्मना ।
दत्तं धनुर्वरं प्रीत्या तूणी चाक्षयसायकौ ॥ २.११८.३९ ॥
ครั้นนั้น ในมหายัญของพระองค์ พระวรุณผู้ยิ่งใหญ่ ด้วยความเมตตา ได้ประทานธนูอันเลิศ และแล่งธนูสองแล่งที่มีลูกศรไม่มีวันหมด
2.118.40
असञ्चाल्यं मनुष्यैश्च यत्नेनापि च गौरवात् ।
तन्न शक्ता नमयितुं स्वप्नेष्वपि नराधिपाः ॥ २.११८.४० ॥
ธนูนั้นมนุษย์ไม่อาจทำให้ไหวได้ แม้จะพยายามและด้วยความเคารพ บรรดากษัตริย์ก็ไม่อาจโก่งธนูนั้นได้ แม้ในความฝัน
2.118.41
तद्धनुः प्राप्य मे पित्रा व्याहृतं सत्यवादिना ।
समवाये नरेन्द्राणां पूर्वमामन्त्र्य पार्थिवान् ॥ २.११८.४१ ॥
บิดาของข้าพเจ้าผู้พูดความจริง เมื่อได้รับธนูนั้นแล้ว ได้เรียกเหล่าพระราชาที่มาประชุมกันในที่ชุมนุมของบรรดาพระมหากษัตริย์ก่อนเป็นอันดับแรก แล้วประกาศไว้
2.118.42
इदं च धनुरुद्यम्य सज्यं यः कुरुते नरः ।
तस्य मे दुहिता भार्या भविष्यति न संशयः ॥ २.११८.४२ ॥
ผู้ใดยกธนูนี้ขึ้นและขึงสายได้ บุรุษผู้นั้นจะได้ธิดาของข้าพเจ้าเป็นภริยา ไม่มีข้อสงสัยเลย
2.118.43
तच्च दृष्ट्वा धनुः श्रेष्ठं गौरवाद्गिरिसन्निभम् ।
अभिवाद्य नृपा जग्मुरशक्तास्तस्य तोलने ॥ २.११८.४३ ॥
เมื่อเห็นธนูอันยอดเยี่ยมนั้น หนักราวกับภูเขา พระราชาทั้งหลายไม่สามารถยกได้ จึงถวายบังคมแล้วจากไป
2.118.44
सुदीर्घस्य तु कालस्य राघवो ऽयं महाद्युतिः ।
विश्वामित्रेण सहितो यज्ञं द्रष्टुं समागतः ।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा रामः सत्यपराक्रमः ॥ २.११८.४४ ॥
ผ่านไปนานมาก พระราฆวะผู้มีรัศมีรุ่งโรจน์นี้ ได้มาพร้อมกับพระวิศวามิตรเพื่อชมพิธียัญ พระรามผู้มีพระปรากรมที่แท้จริง มาพร้อมกับพระลักษมณ์ผู้เป็นพี่น้อง
2.118.45
विश्वामित्रस्तु धर्मात्मा मम पित्रा सुपूजितः ।
प्रोवाच पितरं तत्र भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ २.११८.४५ ॥
พระวิศวามิตรผู้มีจิตประกอบด้วยธรรม ซึ่งบิดาของข้าพเจ้าได้ให้เกียรติเป็นอย่างดี ได้กล่าวกับบิดาของข้าพเจ้าที่นั่น ขณะที่พี่น้องสองคนคือพระรามและพระลักษมณ์อยู่ด้วย
2.118.46
सुतौ दशरथस्येमौ धनुर्दर्शनकांक्षिणौ ।
धनुर्दर्शय रामाय राजपुत्राय दैविकम् ॥ २.११८.४६ ॥
ทั้งสองนี้เป็นโอรสของท้าวทศรถ ปรารถนาจะชมธนู ขอท่านจงแสดงธนูอันเป็นทิพย์นั้นแด่พระรามผู้เป็นราชกุมาร
2.118.47
इत्युक्तस्तेन विप्रेण तद्धनुः समुपानयत् ।
निमेषान्तरमात्रेण तदानम्य स वीर्य्यवान् ॥ २.११८.४७ ॥
เมื่อพราหมณ์นั้นกล่าวดังนี้ บิดาของข้าพเจ้าจึงให้นำธนูนั้นมา และในชั่วขณะเพียงชั่วกะพริบตา พระผู้มีกำลังนั้นก็น้อมธนูลงได้
2.118.48
ज्यां समारोप्य झटिति पूरयामास वीर्यवत् ॥ २.११८.४८ ॥
พระองค์ขึงสายธนูโดยพลันแล้วดึงเต็มกำลังด้วยพละอันแข็งแกร่ง
2.118.49
तेन पूरयता वेगान्मध्ये भग्नं द्विधा धनुः ।
तस्य शब्दो ऽभवद्भीमः पतितस्याशनेरिव ॥ २.११८.४९ ॥
เมื่อพระองค์ดึงธนูด้วยความเร็วแรง ธนูก็หักเป็นสองท่อนตรงกลาง เสียงของมันดังน่าสะพรึงกลัวเหมือนสายฟ้าที่ตกลงมา
2.118.50
ततो ऽहं तत्र रामाय पित्रा सत्याभिसन्धिना ।
निश्चिता दातुमुद्यम्य जलभाजनमुत्तमम् ॥ २.११८.५० ॥
ครั้นนั้น บิดาของข้าพเจ้าผู้ซื่อตรงต่อคำมั่น จึงตั้งใจจะยกข้าพเจ้าให้แก่พระราม และยกภาชนะน้ำอันประเสริฐขึ้นเตรียมถวาย
2.118.51
दीयमानां न तु तदा प्रतिजग्राह राघवः ।
अविज्ञाय पितुश्छन्दमयोध्याधिपतेः प्रभोः ॥ २.११८.५१ ॥
แม้จะกำลังถวายให้ แต่พระราฆวะก็มิได้รับไว้ในขณะนั้น เพราะยังไม่ทรงทราบพระประสงค์ของพระบิดา คือท้าวทศรถ ผู้เป็นเจ้าแห่งอโยธยา
2.118.52
ततः श्वशुरमामन्त्र्य वृद्धं दशरथं नृपम् ।
मम पित्रा त्वहं दत्ता रामाय विदितात्मने ॥ २.११८.५२ ॥
จากนั้น บิดาของข้าพเจ้าได้เรียนปรึกษากับพ่อตาของข้าพเจ้า พระราชาทศรถผู้ชราภาพ แล้วจึงยกข้าพเจ้าให้แก่พระรามผู้รู้แจ้งตนเอง
2.118.53
मम चैवानुजा साध्वी ऊर्मिला प्रियदर्शना ।
भार्य्यार्थे लक्ष्मणस्यापि दत्ता पित्रा मम स्वयम् ॥ २.११८.५३ ॥
น้องสาวของข้าพเจ้าผู้มีจิตใจดีงามและมีรูปโฉมน่ารัก คืออูรมิลา ก็ได้รับการยกให้แก่พระลักษมณ์เป็นภริยาโดยบิดาของข้าพเจ้าเองเช่นกัน
2.118.54
एवं दत्तास्मि रामाय तदा तस्मिन् स्वयम्वरे ।
अनुरक्तास्मि धर्मेण पतिं वीर्यवतां वरम् ॥ २.११८.५४ ॥
ดังนั้น ในพิธีสยัมวรครั้งนั้น ข้าพเจ้าจึงได้ถวายแด่พระราม และด้วยธรรม ข้าพเจ้าจึงภักดีต่อสวามีของข้าพเจ้า ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีกำลัง