ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.8.1
मन्थरा त्वभ्यसूय्यैनामुत्सृज्याभरणं हि तत्।
उवाचेदं ततो वाक्यं कोपदुःखसमन्विता ॥ २.८.१ ॥
ಮಂಥರೆ ಅಸೂಯೆಯಿಂದ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಆಭರಣವನ್ನು ಕಳಚಿ ಎಸೆದು, ಕೋಪ ಮತ್ತು ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದವಳಾಗಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
2.8.2
हर्षं किमर्थमस्थाने कृतवत्यसि बालिशे।
शोकसागरमध्यस्थं नात्मानमवबुध्यसे ॥ २.८.२ ॥
ಎಲೆ ಮೂರ್ಖಳೇ, ತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವೆ? ದುಃಖ ಸಾಗರದ ನಡುವೆ ಇರುವ ನಿನ್ನನ್ನು ನೀನು ಅರಿಯುತ್ತಿಲ್ಲವೇ?
2.8.3
मनसा प्रसहामि त्वां देवि दुःखार्दिता सती।
यच्छोचितव्ये हृष्टासि प्राप्य त्वं व्यसनं महत् ॥ २.८.३ ॥
ದೇವಿ, ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ ನಾನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿನಗಾಗಿ ಸಂಕಟಪಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ದುಃಖಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೇ ನೀನು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವೆ, ಮಹಾ ವಿಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರೂ.
2.8.4
शोचामि दुर्मतित्वं ते का हि प्राज्ञा प्रहर्षयेत्।
अरेः सपत्नीपुत्रस्य वृद्धिं मृत्योरिवागताम् ॥ २.८.४ ॥
ನಿನ್ನ ಈ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಾನು ಶೋಕಿಸುತ್ತೇನೆ; ಯಾವ ಬುದ್ಧಿವಂತೆ ಶತ್ರುವಾದ ಸವತಿಯ ಮಗನ ಏಳಿಗೆಯನ್ನು, ಮೃತ್ಯುವಿನಂತೆ ಬಂದ ಆ ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಹರ್ಷಿಸುವಳು?
2.8.5
भरतादेव रामस्य राज्यसाधारणाद् भयम्।
तद् विचिन्त्य विषण्णास्मि भयं भीताद्धि जायते ॥ २.८.५ ॥
ರಾಮನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಭರತನೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದಲೇ ಭಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ಯೋಚಿಸಿ ನಾನು ವಿಷಣ್ಣಳಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಭಯ ಹೆದರಿದವನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
2.8.6
लक्ष्मणो हि महाबाहू रामं सर्वात्मना गतः।
शत्रुघ्नश्चापि भरतं काकुत्स्थं लक्ष्मणो यथा ॥ २.८.६ ॥
ಮಹಾಬಾಹು ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ರಾಮನಿಗೆ ಸರ್ವಾತ್ಮನಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಶತ್ರುಘ್ನನೂ ಭರತನಿಗೆ ಹಾಗೆಯೇ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ರಾಮನಿಗೆ ಇರುವಂತೆ.
2.8.7
प्रत्यासन्नक्रमेणापि भरतस्यैव भामिनि।
राज्यक्रमो विसृष्टस्तु तयोस्तावद्यवीयसोः ॥ २.८.७ ॥
ಓ ಭಾಮಿನಿ, ಸಮೀಪ್ಯದ ಕ್ರಮದಿಂದಲೂ ರಾಜ್ಯಕ್ರಮ ಭರತನದೇ; ಆದರೆ ಆ ಇಬ್ಬರು ಕಿರಿಯರಿಗಾಗಿ ಆ ಕ್ರಮವನ್ನು ಈಗ ಬಿಡಲಾಗಿದೆ.
2.8.8
विदुषः क्षत्रचारित्रे प्राज्ञस्य प्राप्तकारिणः।
भयात् प्रवेपे रामस्य चिन्तयन्ती तवात्मजम् ॥ २.८.८ ॥
ಕ್ಷತ್ರಿಯ ನಡತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ, ಜ್ಞಾನಿ, ಸಮಯೋಚಿತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಮಾಡುವ ರಾಮನ ಭಯದಿಂದ, ನಿನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ಅವಳು ನಡುಗಿದಳು.
2.8.9
सुभगा किल कौसल्या यस्याः पुत्रोऽभिषेक्ष्यते।
यौवराज्येन महता श्वः पुष्येण द्विजोत्तमैः ॥ २.८.९ ॥
ಕೌಸಲ್ಯೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ; ಅವಳ ಮಗನು ನಾಳೆ ಪುಷ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಮಹಾ ಯುವರಾಜ ಪದವಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕಿಸಲ್ಪಡಲಿದ್ದಾನೆ.
2.8.10
प्राप्तां वसुमतीं प्रीतिं प्रतीतां हतविद्विषम्।
उपस्थास्यसि कौसल्यां दासीवत् त्वं कृताञ्जलिः ॥ २.८.१० ॥
ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಸಂತೋಷದಿಂದ, ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದ ಕೌಸಲ್ಯೆಯನ್ನು ನೀನು ಕೈಮುಗಿದು ದಾಸಿಯಂತೆ ಸೇವಿಸುವೆ.
2.8.11
एवं च त्वं सहास्माभिस्तस्याः प्रेष्या भविष्यसि।
पुत्रश्च तव रामस्य प्रेष्यत्वं हि गमिष्यति ॥ २.८.११ ॥
ಹೀಗೆ ನೀನೂ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಅವಳ ದಾಸಿಯಾಗುವೆ; ನಿನ್ನ ಮಗನೂ ರಾಮನ ಸೇವಕನಾಗುವನು.
2.8.12
हृष्टाः खलु भविष्यन्ति रामस्य परमाः स्त्रियः।
अप्रहृष्टा भविष्यन्ति स्नुषास्ते भरतक्षये ॥ २.८.१२ ॥
ರಾಮನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತ್ರೀಯರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಂತೋಷಪಡುವರು; ಆದರೆ ಭರತನ ಅಧಃಪತನದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸೊಸೆಯರು ಸಂತೋಷಪಡರು.
2.8.13
तां दृष्ट्वा परमप्रीतां ब्रुवन्तीं मन्थरां ततः।
रामस्यैव गुणान् देवी कैकेयी प्रशशंस ह ॥ २.८.१३ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಂಥರೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಗ ದೇವಿ ಕೈಕೇಯಿ ರಾಮನ ಗುಣಗಳನ್ನೇ ಹೊಗಳಿದಳು.
2.8.14
धमर्ज्ञो गुणवान् दान्तः कृतज्ञः सत्यवान् शुचिः।
रामो राजसुतो ज्येष्ठो यौवराज्यमतोऽर्हति ॥ २.८.१४ ॥
ಧರ್ಮ ತಿಳಿದವನು, ಗುಣವಂತ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹಿ, ಕೃತಜ್ಞ, ಸತ್ಯವಂತ, ಶುಚಿ, ರಾಜಪುತ್ರ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ರಾಮನು ಆದ್ದರಿಂದ ಯುವರಾಜ ಪದವಿಗೆ ಅರ್ಹ.
2.8.15
भ्रातॄन् भृत्यांश्च दीर्घायुः पितृवत् पालयिष्यति।
संतप्यसे कथं कुब्जे श्रुत्वा रामाभिषेचनम् ॥ २.८.१५ ॥
ದೀರ್ಘಾಯುಷಿ ರಾಮನು ಸಹೋದರರನ್ನು ಮತ್ತು ಸೇವಕರನ್ನು ತಂದೆಯಂತೆ ಪಾಲಿಸುವನು. ಓ ಕುಬ್ಜೆ, ರಾಮನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಕೇಳಿ ನೀನೇಕೆ ಸಂತಪ್ತಳಾಗಿರುವೆ?
2.8.16
भरतश्चापि रामस्य ध्रुवं वर्षशतात् परम्।
पितृपैतामहं राज्यमवाप्स्यति नरर्षभः ॥ २.८.१६ ॥
ಭರತನೂ ರಾಮನ ನಂತರ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಂದೆ-ತಾತರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು; ಅವನು ನರಶ್ರೇಷ್ಠ.
2.8.17
सा त्वमभ्युदये प्राप्ते दह्यमानेव मन्थरे।
भविष्यति च कल्याणे किमिदं परितप्यसे ॥ २.८.१७ ॥
ಮಂಥರೆ, ಏಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ ನೀನು ಉರಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಏಕಿರುವೆ? ಇದು ಶುಭವಾಗಲಿದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಸಂತಪಿಸುತ್ತೀಯೆ?
2.8.18
यथा वै भरतो मान्यस्तथा भूयोऽपि राघवः।
कौसल्यातोऽतिरिक्तं च मम शुश्रूषते बहु ॥ २.८.१८ ॥
ಭರತನು ನನಗೆ ಹೇಗೆ ಮಾನ್ಯನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ರಾಘವನೂ; ಕೌಸಲ್ಯೆಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಮನು ನನಗೆ ಬಹಳ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
2.8.19
राज्यं यदि हि रामस्य भरतस्यापि तत् तदा।
मन्यते हि यथाऽऽत्मानं यथा भ्रातॄंस्तु राघवः ॥ २.८.१९ ॥
ರಾಮನ ರಾಜ್ಯವಾದರೆ, ಅದು ಭರತನದೂ ಆಗಿದೆ. ರಾಘವನು ತನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೋ ಹಾಗೆಯೇ ಸಹೋದರರನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
2.8.20
कैकेय्या वचनं श्रुत्वा मन्थरा भृशदुःखिता।
दीर्घमुष्णं विनिःश्वस्य कैकेयीमिदमब्रवीत् ॥ २.८.२० ॥
ಕೈಕೇಯಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಂಥರೆ ಬಹಳ ದುಃಖಿತಳಾಗಿ, ದೀರ್ಘವೂ ಬಿಸಿಯೂ ಆದ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟು ಕೈಕೇಯಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
2.8.21
अनर्थदर्शिनी मौर्ख्यान्नात्मानमवबुध्यसे।
शोकव्यसनविस्तीर्णे मज्जन्ती दुःखसागरे ॥ २.८.२१ ॥
ಅನರ್ಥವನ್ನು ಕಾಣುವವಳೇ! ಮೂರ್ಖತನದಿಂದ ನಿನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೀನು ಅರಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ; ಶೋಕ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ದುಃಖಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.
2.8.22
भविता राघवो राजा राघवस्य च यः सुतः।
राजवंशात्तु भरतः कैकेयि परिहास्यते ॥ २.८.२२ ॥
ರಾಘವನು ರಾಜನಾಗುವನು; ರಾಘವನ ಮಗನೇ ಮುಂದಿನ ರಾಜನಾಗುವನು. ಕೈಕೇಯಿ, ರಾಜವಂಶದಿಂದ ಭರತನು ಹೊರಗಿಡಲ್ಪಡುವನು.
2.8.23
नहि राज्ञः सुताः सर्वे राज्ये तिष्ठन्ति भामिनि।
स्थाप्यमानेषु सर्वेषु सुमहाननयो भवेत् ॥ २.८.२३ ॥
ಓ ಸುಂದರಿ! ರಾಜನ ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳೂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೆ ಮಹಾ ಅನರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
2.8.24
तस्माज्ज्येष्ठे हि कैकेयि राज्यतन्त्राणि पार्थिवाः।
स्थापयन्त्यनवद्याङ्गि गुणवत्स्वितरेष्वपि ॥ २.८.२४ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ಕೈಕೇಯಿ! ನಿರ್ದೋಷ ಅಂಗಗಳುಳ್ಳವಳೇ! ರಾಜರು ರಾಜ್ಯದ ಭಾರವನ್ನು ಹಿರಿಯ ಮಗನ ಮೇಲೆ ಇಡುತ್ತಾರೆ; ಇತರರಲ್ಲಿ ಗುಣವಂತರಿಗೂ ಅದನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
2.8.25
असावत्यन्तनिर्भग्नस्तव पुत्रो भविष्यति।
अनाथवत् सुखेभ्यश्च राजवंशाच्च वत्सले ॥ २.८.२५ ॥
ವತ್ಸಲೆಯೇ, ನಿನ್ನ ಮಗ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಭಾಗ್ಯನಾಗಿ, ಅನಾಥನಂತೆ ಸುಖಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ರಾಜವಂಶದಿಂದ ವಂಚಿತನಾಗುವನು.
2.8.26
साहं त्वदर्थे सम्प्राप्ता त्वं तु मां नावबुद्ध्यसे।
सपत्निवृद्धौ या मे त्वं प्रदेयं दातुमर्हसि ॥ २.८.२६ ॥
ನಿನ್ನ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೆ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸವತಿಯ ಏಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಕೊಡಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು ನೀನು ಕೊಡಬೇಕು.
2.8.27
ध्रुवं तु भरतं रामः प्राप्य राज्यमकण्टकम्।
देशान्तरं नाययिता लोकान्तरमथापि वा ॥ २.८.२७ ॥
ಖಂಡಿತವಾಗಿ ರಾಮನು ನಿಷ್ಕಂಟಕ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಭರತನನ್ನು ಬೇರೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವನು, ಅಥವಾ ಪರಲೋಕಕ್ಕೇ ಕಳುಹಿಸುವನು.
2.8.28
बाल एव तु मातुल्यं भरतो नायितस्त्वया।
संनिकर्षाच्च सौहार्दं जायते स्थावरेष्विव ॥ २.८.२८ ॥
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ನೀನು ಭರತನನ್ನು ಮಾವನ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಿಲ್ಲ; ಸಾಮೀಪ್ಯದಿಂದಲೇ ಸ್ನೇಹ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಸ್ಥಿರ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ.
2.8.29
भरतानुवशात् सोऽपि शत्रुघ्नस्तत्समं गतः।
लक्ष्मणो हि यथा रामं तथायं भरतं गतः ॥ २.८.२९ ॥
ಭರತನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರಿಂದ ಶತ್ರುಘ್ನನೂ ಅವನಂತೆಯೇ ಆಗಿದ್ದಾನೆ; ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ರಾಮನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದಂತೆ, ಇವನು ಭರತನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
2.8.30
श्रूयते हि द्रुमः कश्चिच्छेत्तव्यो वनजीवनैः।
संनिकर्षादिषीकाभिर्मोचितः परमाद् भयात् ॥ २.८.३० ॥
ಒಂದು ಮರವನ್ನು ಕಾಡಿನವರು ಕಡಿಯಬೇಕಿತ್ತೆಂದು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಹುಲ್ಲುಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಅದು ದೊಡ್ಡ ಭಯದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿತು.
2.8.31
गोप्ता हि रामं सौमित्रिर्लक्ष्मणं चापि राघवः।
अश्विनोरिव सौभ्रात्रं तयोर्लोकेषु विश्रुतम् ॥ २.८.३१ ॥
ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಸೌಮಿತ್ರಿ ರಾಮನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವನು; ರಾಘವನೂ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವನು. ಅಶ್ವಿನಿ ದೇವತೆಗಳಂತೆ ಅವರ ಸೋದರ ಪ್ರೇಮ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
2.8.32
तस्मान्न लक्ष्मणे रामः पापं किंचित् करिष्यति।
रामस्तु भरते पापं कुर्यादेव न संशयः ॥ २.८.३२ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಯಾವ ಕೆಡುಕನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ರಾಮನು ಭರತನಿಗೆ ಕೆಡುಕನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು — ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
2.8.33
तस्माद् राजगृहादेव वनं गच्छतु राघवः।
एतद्धि रोचते मह्यं भृशं चापि हितं तव ॥ २.८.३३ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಘವನು ರಾಜಭವನದಿಂದಲೇ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿ. ಇದೇ ನನಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯವಾದುದು; ನಿನಗೂ ಇದು ಬಹಳ ಹಿತಕರ.
2.8.34
एवं ते ज्ञातिपक्षस्य श्रेयश्चैव भविष्यति।
यदि चेद् भरतो धर्मात् पित्र्यं राज्यमवाप्स्यति ॥ २.८.३४ ॥
ಈ ರೀತಿ ನಿನ್ನ ಬಂಧುಪಕ್ಷಕ್ಕೂ ಒಳಿತಾಗುವುದು; ಭರತನು ಧರ್ಮದಿಂದ ತಂದೆಯ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದರೆ.
2.8.35
स ते सुखोचितो बालो रामस्य सहजो रिपुः।
समृद्धार्थस्य नष्टार्थो जीविष्यति कथं वशे ॥ २.८.३५ ॥
ಸುಖಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿದ ನಿನ್ನ ಮಗು — ರಾಮನ ಸಹಜ ಶತ್ರು — ಸಮೃದ್ಧನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ, ಉದ್ದೇಶ ನಾಶವಾಗಿ, ಹೇಗೆ ಬದುಕುವನು?
2.8.36
अभिद्रुतमिवारण्ये सिंहेन गजयूथपम्।
प्रच्छाद्यमानं रामेण भरतं त्रातुमर्हसि ॥ २.८.३६ ॥
ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹದಿಂದ ಬೆನ್ನಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡಿನ ನಾಯಕನಂತೆ, ರಾಮನಿಂದ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಭರತನನ್ನು ನೀನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
2.8.37
दर्पान्निराकृता पूर्वं त्वया सौभाग्यवत्तया।
राममाता सपत्नी ते कथं वैरं न यापयेत् ॥ २.८.३७ ॥
ಹಿಂದೆ ನೀನು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ, ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ರಾಮನ ತಾಯಿ, ನಿನ್ನ ಸವತಿ, ವೈರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಸದೆ ಇರುತ್ತಾಳೆ?
2.8.38
यदा च रामः पृथिवीमवाप्स्यते
प्रभूतरत्नाकरशैलसंयुताम्।
तदा गमिष्यस्यशुभं पराभवं
सहैव दीना भरतेन भामिनि ॥ २.८.३८ ॥
ರತ್ನಗಳ ಗಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಾಮನು ಪಡೆದಾಗ, ಓ ಭಾಮಿನೀ, ನೀನು ಭರತನೊಂದಿಗೆ ದೀನಳಾಗಿ ಅಶುಭ ಪರಾಭವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವೆ.
2.8.39
यदा हि रामः पृथिवीमवाप्स्यते
ध्रुवं प्रणष्टो भरतो भविष्यति।
अतो हि संचिन्तय राज्यमात्मजे
परस्य चैवास्य विवासकारणम् ॥ २.८.३९ ॥
ರಾಮನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ಭರತನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುವನು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಮಗನಿಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಯೋಚಿಸು; ಈ ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ವನವಾಸದ ಕಾರಣವನ್ನೂ ಯೋಚಿಸು.