ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 2.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.8.1
मन्थरा त्वभ्यसूय्यैनामुत्सृज्याभरणं हि तत्।
उवाचेदं ततो वाक्यं कोपदुःखसमन्विता ॥ २.८.१ ॥
ਮੰਥਰਾ ਈਰਖਾ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਗਹਿਣਾ ਉਤਾਰ ਕੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
2.8.2
हर्षं किमर्थमस्थाने कृतवत्यसि बालिशे।
शोकसागरमध्यस्थं नात्मानमवबुध्यसे ॥ २.८.२ ॥
ਹੇ ਮੂਰਖ, ਬੇਮੌਕੇ ਤੂੰ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਸ਼ੋਕ ਦੇ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੀ।
2.8.3
मनसा प्रसहामि त्वां देवि दुःखार्दिता सती।
यच्छोचितव्ये हृष्टासि प्राप्य त्वं व्यसनं महत् ॥ २.८.३ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਹਿੰਦੀ ਹਾਂ; ਜਿਸ ਗੱਲ ਤੇ ਸੋਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੈਂ, ਵੱਡੀ ਬਿਪਤਾ ਪਾ ਕੇ ਵੀ।
2.8.4
शोचामि दुर्मतित्वं ते का हि प्राज्ञा प्रहर्षयेत्।
अरेः सपत्नीपुत्रस्य वृद्धिं मृत्योरिवागताम् ॥ २.८.४ ॥
ਤੇਰੀ ਇਸ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਲਈ ਮੈਂ ਸੋਗ ਕਰਦੀ ਹਾਂ; ਕਿਹੜੀ ਸਿਆਣੀ ਔਰਤ ਵੈਰੀ ਸੌਂਕਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਨਾਲ, ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਆਈ ਉਸ ਤਰੱਕੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਗੀ?
2.8.5
भरतादेव रामस्य राज्यसाधारणाद् भयम्।
तद् विचिन्त्य विषण्णास्मि भयं भीताद्धि जायते ॥ २.८.५ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤ ਨਾਲ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਕਾਰਨ ਹੀ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਮੈਂ ਉਦਾਸ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਡਰ ਡਰੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਮਦਾ ਹੈ।
2.8.6
लक्ष्मणो हि महाबाहू रामं सर्वात्मना गतः।
शत्रुघ्नश्चापि भरतं काकुत्स्थं लक्ष्मणो यथा ॥ २.८.६ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਰਾਮ ਦੇ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਅਧੀਨ ਹੈ; ਸ਼ਤਰੂਘਨ ਵੀ ਭਰਤ ਨਾਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨਾਲ।
2.8.7
प्रत्यासन्नक्रमेणापि भरतस्यैव भामिनि।
राज्यक्रमो विसृष्टस्तु तयोस्तावद्यवीयसोः ॥ २.८.७ ॥
ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਨੇੜਤਾ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀ ਰਾਜ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਭਰਤ ਦਾ ਹੀ ਸੀ; ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਛੋਟਿਆਂ ਲਈ ਉਹ ਕ੍ਰਮ ਇਸ ਵੇਲੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
2.8.8
विदुषः क्षत्रचारित्रे प्राज्ञस्य प्राप्तकारिणः।
भयात् प्रवेपे रामस्य चिन्तयन्ती तवात्मजम् ॥ २.८.८ ॥
ਖੱਤਰੀ ਆਚਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਢੁਕਵੇਂ ਸਮੇਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੀ ਉਹ ਕੰਬ ਉੱਠੀ।
2.8.9
सुभगा किल कौसल्या यस्याः पुत्रोऽभिषेक्ष्यते।
यौवराज्येन महता श्वः पुष्येण द्विजोत्तमैः ॥ २.८.९ ॥
ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਸੱਚਮੁੱਚ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੱਲ੍ਹ ਪੁਸ਼ਯ ਨਛੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਹਾਨ ਯੁਵਰਾਜ ਪਦਵੀ ਉੱਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
2.8.10
प्राप्तां वसुमतीं प्रीतिं प्रतीतां हतविद्विषम्।
उपस्थास्यसि कौसल्यां दासीवत् त्वं कृताञ्जलिः ॥ २.८.१० ॥
ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇ ਵਿੱਚ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਦੀ ਤੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਦਾਸੀ ਵਾਂਗ ਸੇਵਾ ਕਰੇਂਗੀ।
2.8.11
एवं च त्वं सहास्माभिस्तस्याः प्रेष्या भविष्यसि।
पुत्रश्च तव रामस्य प्रेष्यत्वं हि गमिष्यति ॥ २.८.११ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਵੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਦਾਸੀ ਬਣੇਂਗੀ, ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਰਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗਾ।
2.8.12
हृष्टाः खलु भविष्यन्ति रामस्य परमाः स्त्रियः।
अप्रहृष्टा भविष्यन्ति स्नुषास्ते भरतक्षये ॥ २.८.१२ ॥
ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਸਤਰੀਆਂ ਯਕੀਨਨ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੀਆਂ; ਪਰ ਭਰਤ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀਆਂ ਨੂੰਹਾਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।
2.8.13
तां दृष्ट्वा परमप्रीतां ब्रुवन्तीं मन्थरां ततः।
रामस्यैव गुणान् देवी कैकेयी प्रशशंस ह ॥ २.८.१३ ॥
ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਈ ਬੋਲਦੀ ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਤਦ ਦੇਵੀ ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਹੀ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ।
2.8.14
धमर्ज्ञो गुणवान् दान्तः कृतज्ञः सत्यवान् शुचिः।
रामो राजसुतो ज्येष्ठो यौवराज्यमतोऽर्हति ॥ २.८.१४ ॥
ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਗੁਣਵਾਨ, ਸੰਜਮੀ, ਕ੍ਰਿਤਗਿਆ, ਸੱਚਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਜੇਠਾ ਰਾਮ ਇਸ ਲਈ ਯੁਵਰਾਜ ਪਦ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।
2.8.15
भ्रातॄन् भृत्यांश्च दीर्घायुः पितृवत् पालयिष्यति।
संतप्यसे कथं कुब्जे श्रुत्वा रामाभिषेचनम् ॥ २.८.१५ ॥
ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਪਾਲਣਾ ਕਰੇਗਾ। ਹੇ ਕੁਬੜੀਏ, ਰਾਮ ਦਾ ਰਾਜਤਿਲਕ ਸੁਣ ਕੇ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੈਂ?
2.8.16
भरतश्चापि रामस्य ध्रुवं वर्षशतात् परम्।
पितृपैतामहं राज्यमवाप्स्यति नरर्षभः ॥ २.८.१६ ॥
ਭਰਤ ਵੀ ਰਾਮ ਤੋਂ ਸੌ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜ਼ਰੂਰ ਪਿਤਾ-ਦਾਦਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ; ਉਹ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
2.8.17
सा त्वमभ्युदये प्राप्ते दह्यमानेव मन्थरे।
भविष्यति च कल्याणे किमिदं परितप्यसे ॥ २.८.१७ ॥
ਹੇ ਮੰਥਰਾ, ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਆਉਣ ਵੇਲੇ ਤੂੰ ਸੜਦੀ ਵਾਂਗ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਇਹ ਤਾਂ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇਗਾ; ਤੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੈਂ?
2.8.18
यथा वै भरतो मान्यस्तथा भूयोऽपि राघवः।
कौसल्यातोऽतिरिक्तं च मम शुश्रूषते बहु ॥ २.८.१८ ॥
ਜਿਵੇਂ ਭਰਤ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮਾਨਯੋਗ ਹੈ, ਓਵੇਂ ਹੀ ਰਾਘਵ ਵੀ; ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਰਾਮ ਮੇਰੀ ਬਹੁਤ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
2.8.19
राज्यं यदि हि रामस्य भरतस्यापि तत् तदा।
मन्यते हि यथाऽऽत्मानं यथा भ्रातॄंस्तु राघवः ॥ २.८.१९ ॥
ਜੇ ਰਾਜ ਰਾਮ ਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਭਰਤ ਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਰਾਘਵ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਾਂਗ ਹੀ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
2.8.20
कैकेय्या वचनं श्रुत्वा मन्थरा भृशदुःखिता।
दीर्घमुष्णं विनिःश्वस्य कैकेयीमिदमब्रवीत् ॥ २.८.२० ॥
ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮੰਥਰਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਈ। ਲੰਮਾ ਤੇ ਗਰਮ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲੀ।
2.8.21
अनर्थदर्शिनी मौर्ख्यान्नात्मानमवबुध्यसे।
शोकव्यसनविस्तीर्णे मज्जन्ती दुःखसागरे ॥ २.८.२१ ॥
ਹੇ ਅਨਰਥ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀਏ! ਮੂਰਖਤਾ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੀ; ਸੋਗ ਤੇ ਵਿਪਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਦੁੱਖ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਡੁੱਬਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ।
2.8.22
भविता राघवो राजा राघवस्य च यः सुतः।
राजवंशात्तु भरतः कैकेयि परिहास्यते ॥ २.८.२२ ॥
ਰਾਘਵ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਰਾਘਵ ਦਾ ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ ਉਹੀ ਅਗਲਾ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੈਕੇਈ, ਰਾਜਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਭਰਤ ਬਾਹਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
2.8.23
नहि राज्ञः सुताः सर्वे राज्ये तिष्ठन्ति भामिनि।
स्थाप्यमानेषु सर्वेषु सुमहाननयो भवेत् ॥ २.८.२३ ॥
ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ! ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦੇ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਥਾਪਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਅਨਰਥ ਹੋਵੇਗਾ।
2.8.24
तस्माज्ज्येष्ठे हि कैकेयि राज्यतन्त्राणि पार्थिवाः।
स्थापयन्त्यनवद्याङ्गि गुणवत्स्वितरेष्वपि ॥ २.८.२४ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਕੈਕੇਈ! ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀਏ! ਰਾਜੇ ਰਾਜ ਦਾ ਭਾਰ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਣਵਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
2.8.25
असावत्यन्तनिर्भग्नस्तव पुत्रो भविष्यति।
अनाथवत् सुखेभ्यश्च राजवंशाच्च वत्सले ॥ २.८.२५ ॥
ਹੇ ਵਤਸਲੇ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤਿਅੰਤ ਭਾਗਹੀਣ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਨਾਥ ਵਾਂਗ ਸੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
2.8.26
साहं त्वदर्थे सम्प्राप्ता त्वं तु मां नावबुद्ध्यसे।
सपत्निवृद्धौ या मे त्वं प्रदेयं दातुमर्हसि ॥ २.८.२६ ॥
ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਨਹੀਂ। ਸੌਂਕਣ ਦੀ ਉੱਨਤੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2.8.27
ध्रुवं तु भरतं रामः प्राप्य राज्यमकण्टकम्।
देशान्तरं नाययिता लोकान्तरमथापि वा ॥ २.८.२७ ॥
ਯਕੀਨਨ ਰਾਮ ਨਿਰਵਿਘਨ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਭੇਜ ਦੇਵੇਗਾ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਪਰਲੋਕ ਭੇਜ ਦੇਵੇਗਾ।
2.8.28
बाल एव तु मातुल्यं भरतो नायितस्त्वया।
संनिकर्षाच्च सौहार्दं जायते स्थावरेष्विव ॥ २.८.२८ ॥
ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤੂੰ ਭਰਤ ਨੂੰ ਮਾਮੇ ਦੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ; ਨੇੜਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸਨੇਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਥਿਰ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
2.8.29
भरतानुवशात् सोऽपि शत्रुघ्नस्तत्समं गतः।
लक्ष्मणो हि यथा रामं तथायं भरतं गतः ॥ २.८.२९ ॥
ਭਰਤ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਵੀ ਉਸੇ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਰਾਮ ਦਾ ਅਨੁਯਾਈ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਭਰਤ ਦਾ ਅਨੁਯਾਈ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
2.8.30
श्रूयते हि द्रुमः कश्चिच्छेत्तव्यो वनजीवनैः।
संनिकर्षादिषीकाभिर्मोचितः परमाद् भयात् ॥ २.८.३० ॥
ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਰੁੱਖ ਜੰਗਲੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੱਟਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ; ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਹ ਵੱਡੇ ਡਰ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਗਿਆ।
2.8.31
गोप्ता हि रामं सौमित्रिर्लक्ष्मणं चापि राघवः।
अश्विनोरिव सौभ्रात्रं तयोर्लोकेषु विश्रुतम् ॥ २.८.३१ ॥
ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ, ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਵੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ। ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਭਰਾਤਰੀ ਪਿਆਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
2.8.32
तस्मान्न लक्ष्मणे रामः पापं किंचित् करिष्यति।
रामस्तु भरते पापं कुर्यादेव न संशयः ॥ २.८.३२ ॥
ਇਸ ਲਈ ਰਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਪਰ ਰਾਮ ਭਰਤ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
2.8.33
तस्माद् राजगृहादेव वनं गच्छतु राघवः।
एतद्धि रोचते मह्यं भृशं चापि हितं तव ॥ २.८.३३ ॥
ਇਸ ਲਈ ਰਾਘਵ ਰਾਜ-ਮਹਿਲ ਤੋਂ ਹੀ ਬਨ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਣ। ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹੈ।
2.8.34
एवं ते ज्ञातिपक्षस्य श्रेयश्चैव भविष्यति।
यदि चेद् भरतो धर्मात् पित्र्यं राज्यमवाप्स्यति ॥ २.८.३४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਦਾ ਵੀ ਭਲਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੇ ਭਰਤ ਧਰਮ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਦਾ ਰਾਜ ਪਾ ਲਵੇ।
2.8.35
स ते सुखोचितो बालो रामस्य सहजो रिपुः।
समृद्धार्थस्य नष्टार्थो जीविष्यति कथं वशे ॥ २.८.३५ ॥
ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਪਲਿਆ ਤੇਰਾ ਬਾਲਕ — ਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਦਾ ਵੈਰੀ — ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਮਨੋਰਥ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਕਿਵੇਂ ਜੀਵੇਗਾ?
2.8.36
अभिद्रुतमिवारण्ये सिंहेन गजयूथपम्।
प्रच्छाद्यमानं रामेण भरतं त्रातुमर्हसि ॥ २.८.३६ ॥
ਬਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਦੁਆਰਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਜੂਥ-ਪਤੀ ਵਾਂਗ, ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਦਬਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਭਰਤ ਦੀ ਤੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
2.8.37
दर्पान्निराकृता पूर्वं त्वया सौभाग्यवत्तया।
राममाता सपत्नी ते कथं वैरं न यापयेत् ॥ २.८.३७ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ, ਸੁਹਾਗਵੰਤੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਜਿਸਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਤੇਰੀ ਸੌਂਕਣ, ਵੈਰ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਪਾਲੇਗੀ?
2.8.38
यदा च रामः पृथिवीमवाप्स्यते
प्रभूतरत्नाकरशैलसंयुताम्।
तदा गमिष्यस्यशुभं पराभवं
सहैव दीना भरतेन भामिनि ॥ २.८.३८ ॥
ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇਹ ਧਰਤੀ ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ, ਤਦ ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਤੂੰ ਭਰਤ ਸਮੇਤ ਦੀਨ ਹੋ ਕੇ ਅਸ਼ੁਭ ਹਾਰ ਨੂੰ ਪਾਏਂਗੀ।
2.8.39
यदा हि रामः पृथिवीमवाप्स्यते
ध्रुवं प्रणष्टो भरतो भविष्यति।
अतो हि संचिन्तय राज्यमात्मजे
परस्य चैवास्य विवासकारणम् ॥ २.८.३९ ॥
ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ, ਤਦ ਭਰਤ ਜ਼ਰੂਰ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਏਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਰਾਜ ਬਾਰੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ; ਅਤੇ ਇਸ ਦੂਜੇ ਦੇ ਬਨਵਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸੋਚ।