Vedyatra वेदयात्रा
खोजें

ऋग्वेद · सूक्त 7.78

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

अर्थ सहित पढ़ें

7.78.1

प्रति॑ के॒तवः॑ प्रथ॒मा अ॑दृश्रन्नू॒र्ध्वा अ॑स्या अ॒ञ्जयो॒ वि श्र॑यन्ते ।
उषो॑ अ॒र्वाचा॑ बृह॒ता रथे॑न॒ ज्योति॑ष्मता वा॒मम॒स्मभ्यं॑ वक्षि ॥

प्रथम किरणें दिखाई दीं, उनकी ऊँची ज्योतियाँ फैल गईं। हे उषा, इस विस्तृत, प्रकाशमान रथ से हमारे लिए धन ले आओ।

7.78.2

प्रति॑ षीम॒ग्निर्ज॑रते॒ समि॑द्धः॒ प्रति॒ विप्रा॑सो म॒तिभि॑र्गृ॒णन्तः॑ ।
उ॒षा या॑ति॒ ज्योति॑षा॒ बाध॑माना॒ विश्वा॒ तमां॑सि दुरि॒ताप॑ दे॒वी ॥

प्रज्वलित अग्नि उसकी ओर जागती है; स्तुति करते हुए ज्ञानी ऋषि अपने विचारों से उसकी ओर बढ़ते हैं। ज्योति से अंधकार हटाती हुई देवी उषा आती है, सारे अंधकार और पाप दूर करते हुए।

7.78.3

ए॒ता उ॒ त्याः प्रत्य॑दृश्रन्पु॒रस्ता॒ज्ज्योति॒र्यच्छ॑न्तीरु॒षसो॑ विभा॒तीः ।
अजी॑जन॒न्त्सूर्यं॑ य॒ज्ञम॒ग्निम॑पा॒चीनं॒ तमो॑ अगा॒दजु॑ष्टम् ॥

ये ही वे उषाएँ हैं जो पूर्व दिशा में प्रकट हुईं, प्रकाश फैलाती हुईं, चमकती हुईं। उन्होंने सूर्य, यज्ञ और अग्नि को उत्पन्न किया, और अप्रिय अंधकार पीछे हटकर चला गया।

7.78.4

अचे॑ति दि॒वो दु॑हि॒ता म॒घोनी॒ विश्वे॑ पश्यन्त्यु॒षसं॑ विभा॒तीम् ।
आस्था॒द्रथं॑ स्व॒धया॑ यु॒ज्यमा॑न॒मा यमश्वा॑सः सु॒युजो॒ वह॑न्ति ॥

स्वर्ग की पुत्री, दानशीला उषा प्रकट हुई है; सब लोग प्रकाशमान उषा को देखते हैं। अपनी ही शक्ति से जुते हुए रथ पर वह खड़ी होती है, जिसे सुजुड़े अश्व ले आते हैं।

7.78.5

प्रति॑ त्वा॒द्य सु॒मन॑सो बुधन्ता॒स्माका॑सो म॒घवा॑नो व॒यं च॑ ।
ति॒ल्वि॒ला॒यध्व॑मुषसो विभा॒तीर्यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥

आज सुप्रसन्न मन वाले हम, और दानी हम यजमान तुम्हें जागृत करते हैं। हे प्रकाशमान उषाओ, जागो और ध्यान दो; तुम कल्याणकारी आशीषों से सदा हमारी रक्षा करो।