উপনিষদ · Chāndogya 1.13

Chāndogya 1.13.1

अयं वाव लोको हाउकारः वायुर्हाइकारश्चन्द्रमा कार आत्मेहकारोऽग्निरीकारः ॥ १.१३.१ ॥

এই লোকই নিশ্চয় 'হাউ' অক্ষর; বায়ু 'হাই' অক্ষর; চন্দ্র 'কা' অক্ষর; আত্মা 'ইহ' অক্ষর; অগ্নি 'ঈ' অক্ষর।

आदित्य ऊकारो निहव एकारो विश्वे देवा औहोयिकारः प्रजापतिर्हिङ्कारः प्राणः स्वरोऽन्नं या वाग्विराट् ॥ १.१३.२ ॥

আদিত্য 'ঊ' অক্ষর; 'নিহব' 'এ' অক্ষর; বিশ্বদেবগণ 'ঔহোয়ি' অক্ষর; প্রজাপতি 'হিং' অক্ষর; প্রাণ স্বর; অন্ন এবং যে বাক্ বিরাট্।

अनिरुक्तस्त्रयोदशः स्तोभः सञ्चरो हुङ्कारः ॥ १.१३.३ ॥

অনিরুক্ত, ত্রয়োদশ স্তোভ, সঞ্চর, এবং 'হুং' অক্ষর।

दुग्धेऽस्मै वाग्दोहं यो वाचो दोहोऽन्नवानन्नादो भवति य एतामेवꣳ साम्नामुपनिषदं वेदोपनिषदं वेदेति ॥ १.१३.४ ॥

বাকের এই দোহন যে জানে, তার জন্য বাক্ দুধ দেয়; বাকের দুধ যা, সে অন্নবান ও অন্নাদ হয় — যে সামের এই উপনিষদ জানে, সে 'আমি উপনিষদ জানি' বলে।