ਉਪਨਿਸ਼ਦ · Chāndogya 7.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 7.4.1
सङ्कल्पो वाव मनसो भूयान्यदा वै सङ्कल्पयतेऽथ मनस्यत्यथ वाचमीरयति तामु नाम्नीरयति नाम्नि मन्त्रा एकं भवन्ति मन्त्रेषु कर्माणि ॥ ७.४.१ ॥
ਸੰਕਲਪ ਮਨ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੰਕਲਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਵਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਵਾਣੀ ਨੂੰ ਨਾਮ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰ ਇੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਹਨ।
Chāndogya 7.4.2
तानि ह वा एतानि सङ्कल्पैकायनानि सङ्कल्पात्मकानि सङ्कल्पे प्रतिष्ठितानि समकॢपतां द्यावापृथिवी समकल्पेतां वायुश्चाकाशं च समकल्पन्तापश्च तेजश्च तेषाँ सङ्कॢप्त्यै वर्षँ सङ्कल्पते वर्षस्य सङ्कॢप्त्या अन्नँ सङ्कल्पतेऽन्नस्य सङ्कॢप्त्यै प्राणाः सङ्कल्पन्ते प्राणानाँ सङ्कॢप्त्यै मन्त्राः सङ्कल्पन्ते मन्त्राणाँ सङ्कॢप्त्यै कर्माणि सङ्कल्पन्ते कर्मणां सङ्कॢप्त्यै लोकः सङ्कल्पते लोकस्य सङ्कॢप्त्यै सर्वँ सङ्कल्पते स एष सङ्कल्पः सङ्कल्पमुपास्स्वेति ॥ ७.४.२ ॥
ਇਹ ਸਭ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਹੀ ਇਕੋ ਆਸਰਾ ਬਣਾ ਕੇ, ਸੰਕਲਪਾਤਮਕ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਦਿਆਵਾਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਨੇ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤਾ; ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੇ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤਾ; ਜਲ ਅਤੇ ਤੇਜ ਨੇ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਕਲਪ-ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਵਰਖਾ ਸੰਕਲਪ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਵਰਖਾ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਅੰਨ ਸੰਕਲਪ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅੰਨ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਣ ਸੰਕਲਪ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਮੰਤਰ ਸੰਕਲਪ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਕਰਮ ਸੰਕਲਪ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਲੋਕ ਸੰਕਲਪ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਲੋਕ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਕਲਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਸੰਕਲਪ ਹੈ। ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।
Chāndogya 7.4.3
स यः सङ्कल्पं ब्रह्मेत्युपास्ते सङ्कॢप्तान्वै स लोकान्ध्रुवान्ध्रुवः प्रतिष्ठितान् प्रतिष्ठितोऽव्यथमानानव्यथमानोऽभिसिध्यति यावत्सङ्कल्पस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यः सङ्कल्पं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवः सङ्कल्पाद्भूय इति सङ्कल्पाद्वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान्ब्रवीत्विति ॥ ७.४.३ ॥
ਜੋ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਮੰਨ ਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਥਿਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਸਥਿਰ ਹੋ ਕੇ, ਅਡੋਲ ਹੋ ਕੇ, ਅਡੋਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਗਤੀ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਹੈ, ਉੱਥੋਂ ਤੱਕ ਉਸਦਾ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਮੰਨ ਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—(ਸ਼ਿਸ਼ਯ): ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਕੀ ਸੰਕਲਪ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੁਝ ਹੈ? (ਗੁਰੂ): ਸੰਕਲਪ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ। (ਸ਼ਿਸ਼ਯ): ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸਣ।