अथर्ववेद · सूक्त 19.32

19.32.1

शतकाण्डो दुश्च्यवनः सहस्रपर्ण उत्तिरः ।
दर्भो य उग्र ओषधिस्तं ते बध्नाम्यायुषे ॥ १९.३२.१ ॥

शंभर गाठी असलेले, तोडण्यास कठीण, हजार पानांचे, पार नेणारे दर्भ; ते उग्र औषध आहे, ते मी तुझ्या दीर्घायुष्यासाठी बांधतो.

नास्य केशान् प्र वपन्ति नोरसि ताडमा घ्नते ।
यस्मा अछिन्नपर्णेन दर्भेन शर्म यच्छति ॥ १९.३२.२ ॥

याचे केस कोणी कापत नाही, छातीवर प्रहारही होत नाही; अछिन्न पानांचे दर्भ ज्याला आश्रय देते, त्याला.

दिवि ते तूलमोषधे पृथिव्यामसि निष्ठितः ।
त्वया सहस्रकाण्डेनायुः प्र वर्धयामहे ॥ १९.३२.३ ॥

हे औषधी, तुझे मूळ आकाशात आहे, तू पृथ्वीवर स्थिर आहेस; सहस्र गाठींच्या तुझ्याने आम्ही आयुष्य वाढवतो.

तिस्रो दिवो अत्यतृणत्तिस्र इमाः पृथिवीरुत ।
त्वयाहं दुर्हार्दो जिह्वां नि तृणद्मि वचांसि ॥ १९.३२.४ ॥

तीन द्युलोकांना त्याने भेदले, ही तीन पृथ्वीही; तुझ्याने मी दुष्ट मनाच्या लोकांची जीभ आणि त्यांची वचने दाबतो.

त्वमसि सहमानोऽहमस्मि सहस्वान् ।
उभौ सहस्वन्तौ भूत्वा सपत्नान् सहिषीवहि ॥ १९.३२.५ ॥

तू जिंकणारा आहेस, मी बलवान आहे; दोघेही विजयी होऊन शत्रूंना जिंकू या.

सहस्व नो अभिमातिं सहस्व पृतनायतः ।
सहस्व सर्वान् दुर्हार्दः सुहार्दो मे बहून् कृधि ॥ १९.३२.६ ॥

आमच्या शत्रुत्वाला जिंक, युद्ध इच्छिणाऱ्यांना जिंक; सर्व दुष्ट मनाच्या लोकांना जिंक, माझ्यासाठी अनेक सुहृद कर.

दर्भेण देवजातेन दिवि ष्टम्भेन शश्वदित् ।
तेनाहं शश्वतो जनामसनं सनवानि च ॥ १९.३२.७ ॥

देवजात दर्भाने, द्युलोकात स्थिर केलेल्या त्याने सदैव; त्याने मी पुष्कळ लोकांना मिळवीन आणि जिंकीन.

प्रियं मा दर्भ कृणु ब्रह्मराजन्याभ्यां शूद्राय चार्याय च ।
यस्मै च कामयामहे सर्वस्मै च विपश्यते ॥ १९.३२.८ ॥

हे दर्भा, ब्राह्मण आणि क्षत्रियांना, शूद्र आणि आर्याला माझ्यासाठी प्रिय कर; ज्याची आम्ही इच्छा करतो त्याला आणि सर्व द्रष्ट्याला.

यो जायमानः पृथिवीमदृंहद्यो अस्तभ्नादन्तरिक्षं दिवं च ।
यं बिभ्रतं ननु पाप्मा विवेद स नोऽयं दर्भो वरुणो दिवा कः ॥ १९.३२.९ ॥

जन्मताच पृथ्वीला दृढ करणारा, अंतरिक्ष आणि द्युलोक धारण करणारा; ज्याला धारण करणाऱ्याला पापाने खरोखर ओळखले — हा दर्भ आमच्यासाठी वरुण; दिवसा कोण?

सपत्नहा शतकाण्डः सहस्वान् ओषधीनां प्रथमः सं बभूव ।
स नोऽयं दर्भः परि पातु विश्वतस्तेन साक्षीय पृतनाः पृतन्यतः ॥ १९.३२.१० ॥

शत्रूंना मारणारा, शंभर काण्डे असलेला, विजयी — औषधींमध्ये हाच प्रथम झाला. तो हा दर्भ आम्हाला सर्व बाजूंनी रक्षो; त्याने आम्ही शत्रुसेनांना जिंकू.