अथर्ववेद · सूक्त 5.23

5.23.1

ओते मे द्यावापृथिवी ओता देवी सरस्वती ।
ओतौ म इन्द्रश्चाग्निश्च क्रिमिं जम्भयतामिति ॥ ५.२३.१ ॥

द्यावापृथिवी माझ्यात विणलेल्या आहेत, देवी सरस्वती विणलेली आहे; इंद्र आणि अग्नी देखील माझ्यात विणलेले आहेत — त्यांनी कृमीला चिरडून टाकावे.

अस्येन्द्र कुमारस्य क्रिमीन् धनपते जहि ।
हता विश्वा अरातय उग्रेण वचसा मम ॥ ५.२३.२ ॥

हे इंद्रा, हे धनपते, या कुमाराच्या कृमींना ठार कर; माझ्या उग्र वचनाने सर्व शत्रू मारले गेले.

यो अक्ष्यौ परिसर्पति यो नासे परिसर्पति ।
दतां यो मध्यं गच्छति तं क्रिमिं जम्भयामसि ॥ ५.२३.३ ॥

जो कृमी डोळ्यांभोवती रेंगाळतो, नाकाभोवती रेंगाळतो, दातांच्या मधोमध जातो, त्या कृमीला आम्ही चिरडतो.

सरूपौ द्वौ विरूपौ द्वौ कृष्णौ द्वौ रोहितौ द्वौ ।
बभ्रुश्च बभ्रुकर्णश्च गृध्रः कोकश्च ते हताः ॥ ५.२३.४ ॥

दोन समान रूपाचे, दोन भिन्न रूपाचे, दोन काळे, दोन लाल; बभ्रू आणि बभ्रुकर्ण, गृध्र आणि कोक — ते सर्व मारले गेले.

ये क्रिमयः शितिकक्षा ये कृष्णाः शितिबाहवः ।
ये के च विश्वरूपास्तान् क्रिमीन् जम्भयामसि ॥ ५.२३.५ ॥

पांढऱ्या कमरेचे जे कृमी, काळे आणि पांढऱ्या बाहूचे जे कृमी, जे कोणी विश्वरूपी कृमी — त्या कृमींना आम्ही चिरडतो.

उत्पुरस्तात्सूर्य एति विश्वदृष्टो अदृष्टहा ।
दृष्टांश्च घ्नन्न् अदृष्टांश्च सर्वांश्च प्रमृणन् क्रिमीन् ॥ ५.२३.६ ॥

पूर्वेकडून सूर्य उगवतो — सर्वांना दिसणारा, अदृश्याचा नाश करणारा. दृश्य आणि अदृश्य सर्वांना प्रहार करत, सर्व कृमींचा नाश करत.

येवाषासः कष्कषास एजत्काः शिपवित्नुकाः ।
दृष्टश्च हन्यतां क्रिमिरुतादृष्टश्च हन्यताम् ॥ ५.२३.७ ॥

येवाष, कष्कष आणि थरथरणारे शिपवित्नुक कृमी — दिसणारा कृमी मारला जावो, न दिसणारा कृमीही मारला जावो.

हतो येवाषः क्रिमीणां हतो नदनिमोत ।
सर्वान् नि मष्मषाकरं दृषदा खल्वामिव ॥ ५.२३.८ ॥

कृमींमधील येवाष मारला गेला; नदनिमही मारला गेला. सर्वांना चिरडून टाका — दगडाने खल्वा कुटावा तसे.

त्रिशीर्षाणं त्रिककुदं क्रिमिं सारङ्गमर्जुनम् ।
शृणाम्यस्य पृष्टीरपि वृश्चामि यच्छिरः ॥ ५.२३.९ ॥

तीन डोकी, तीन कुबडे असलेला, ठिपक्यांचा पांढरा कृमी — याची पाठ मी मोडतो, आणि ज्या डोक्याला मी छाटतो.

अत्रिवद्वः क्रिमयो हन्मि कण्ववज्जमदग्निवत् ।
अगस्त्यस्य ब्रह्मणा सं पिनष्म्यहं क्रिमीन् ॥ ५.२३.१० ॥

अत्रीप्रमाणे, हे कृमींनो, मी तुम्हांला मारतो; कण्वाप्रमाणे, जमदग्नीप्रमाणे. अगस्त्याच्या ब्रह्माने मी कृमींना पूर्णपणे चिरडतो.

हतो राजा क्रिमीणामुतैषां स्थपतिर्हतः ।
हतो हतमाता क्रिमिर्हतभ्राता हतस्वसा ॥ ५.२३.११ ॥

कृमींचा राजा मारला गेला, यांचा सेनापतीही मारला गेला. मारली गेलेली माता, कृमी मारला गेला; मारला गेलेला भाऊ, मारली गेलेली बहीण.

हतासो अस्य वेशसो हतासः परिवेशसः ।
अथो ये क्षुल्लका इव सर्वे ते क्रिमयो हताः ॥ ५.२३.१२ ॥

याचे वेशस मारले गेले, परिवेशस मारले गेले. आणि जे लहान कृमी आहेत, ते सर्व कृमी मारले गेले.

सर्वेषां च क्रिमीणां सर्वासां च क्रिमीनाम् ।
भिनद्म्यश्मना शिरो दहाम्यग्निना मुखम् ॥ ५.२३.१३ ॥

सर्व किड्यांचे आणि सर्व मादी किड्यांचे डोके मी दगडाने फोडतो; अग्नीने त्यांचे तोंड जाळतो.