Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

अथर्ववेद · सूक्त 8.4

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

8.4.1

इन्द्रासोमा तपतं रक्ष उब्जतं न्यर्पयतं वृषणा तमोवृधः ।
परा शृणीतमचितो न्योषतं हतं नुदेथां नि शिशीतमत्त्रिणः ॥ ८.४.१ ॥

हे इंद्रा आणि सोमा, राक्षसाला तापवा, दाबा, खाली फेका. वृषभांसारखे बलवान तुम्ही दोघे, अंधारात वाढणाऱ्या अचेतांना फोडा व जाळा; मारलेल्यांना दूर करा, भक्षकांना धार लावा.

8.4.2

इन्द्रासोमा समघशंसमभ्यघं तपुर्ययस्तु चरुरग्निमामिव ।
ब्रह्मद्विषे क्रव्यादे घोरचक्षसे द्वेषो धत्तमनवायं किमीदिने ॥ ८.४.२ ॥

हे इंद्रा आणि सोमा, वाईट चिंतणाऱ्या दुष्टाला अग्नीत भाजलेल्या चरूसारखे तापवा. ब्रह्माचा द्वेष करणाऱ्या, मांसभक्षक, भयंकर डोळ्यांच्या किमीदीला सुटका न होणारा द्वेष द्या.

8.4.3

इन्द्रासोमा दुष्कृतो वव्रे अन्तरनारम्भणे तमसि प्र विध्यतम् ।
यतो नैषां पुनरेकश्चनोदयत्तद्वामस्तु सहसे मन्युमच्छवः ॥ ८.४.३ ॥

हे इंद्रा आणि सोमा, दुष्कर्मी लोक आरंभ नसलेल्या अंधारात लपले आहेत; त्यांना नीट भेदा, त्यांच्यातील एकही पुन्हा उठू नये. तो क्रोध तुम्हा दोघांच्या बलासाठी असो.

8.4.4

इन्द्रासोमा वर्तयतं दिवो वधं सं पृथिव्या अघशंसाय तर्हणम् ।
उत्तक्षतं स्वर्यं१ पर्वतेभ्यो येन रक्षो वावृधानं निजूर्वथः ॥ ८.४.४ ॥

हे इंद्रा आणि सोमा, स्वर्गातून वज्र फिरवा; पृथ्वीवरून वाईट बोलणाऱ्यासाठी नाश आणा. पर्वतांपासून सूर्याकडे वळलेले आयुध घडवा, ज्याने वाढणाऱ्या राक्षसाला तुम्ही दोघे वश करा.

8.4.5

इन्द्रासोमा वर्तयतं दिवस्पर्यग्नितप्तेभिर्युवमश्महन्मभिः ।
तपुर्वधेभिरजरेभिरत्त्रिणो नि पर्शाने विध्यतं यन्तु निस्वरम् ॥ ८.४.५ ॥

हे इंद्रा आणि सोमा, आकाशाभोवती अग्नीत तापवलेली दगड फेकणारी आयुधे फिरवा. तापवणाऱ्या, न झिजणाऱ्या आयुधांनी भक्षकांच्या बरगड्यांत खाली वार करा; ते आवाज न करता निघून जावोत.

8.4.6

इन्द्रासोमा परि वां भूतु विश्वत इयं मतिः कक्ष्याश्वेव वाजिना ।
यां वां होत्रां परिहिनोमि मेधयेमा ब्रह्माणि नृपती इव जिन्वतम् ॥ ८.४.६ ॥

हे इंद्रा व सोमा, हा विचार सर्व बाजूंनी तुम्हाला वेढो; रथाच्या दोन वेगवान घोड्यांसारखा. मेधेने मी तुम्हाला पाठवणारा हा होत्र, ही ब्रह्मवचने दोन राजांप्रमाणे तुम्ही प्रेरित करा.

8.4.7

प्रति स्मरेथां तुजयद्भिरेवैर्हतं द्रुहो रक्षसो भङ्गुरावतः ।
इन्द्रासोमा दुष्कृते मा सुगं भूद्यो मा कदा चिदभिदासति द्रुहुः ॥ ८.४.७ ॥

हे इंद्रा व सोमा, द्रोही आणि वाकड्या राक्षसांचे स्मरण करून तुमच्या प्रहारांनी त्यांना ठार करा. दुष्कर्म्याला मार्ग सुलभ न होवो; माझी हानी करू इच्छिणारा कोणताही द्रोही.

8.4.8

यो मा पाकेन मनसा चरन्तमभिचष्टे अनृतेभिर्वचोभिः ।
आप इव काशिना सम्गृभीता असन्न् अस्त्वसतः इन्द्र वक्ता ॥ ८.४.८ ॥

साध्या मनाने फिरणाऱ्या मला जो खोट्या शब्दांनी निंदतो, तो जाळ्यात अडकलेल्या पाण्याप्रमाणे बद्ध होवो. हे इंद्रा, असत्यवादीचा वक्ता तोच होवो.

8.4.9

ये पाकशंसं विहरन्त एवैर्ये वा भद्रं दूषयन्ति स्वधाभिः ।
अहये वा तान् प्रददातु सोम आ वा दधातु निर्ऋतेरुपष्ठे ॥ ८.४.९ ॥

जे साध्या माणसाच्या प्रशंसकाला भरकटवतात, आणि आपल्या बळाने शुभाला दूषित करतात — त्यांना सोम सर्पाच्या स्वाधीन करो, किंवा निर्ऋतीच्या मांडीवर ठेवो.

8.4.10

यो नो रसं दिप्सति पित्वो अग्ने अश्वानां गवां यस्तनूनाम् ।
रिपु स्तेन स्तेयकृद्दभ्रमेतु नि ष हीयतां तन्वा तना च ॥ ८.४.१० ॥

हे अग्ने, जो आमचा अन्नरस हरण करू इच्छितो, जो घोडे, गायी व शरीरांचा शत्रू आहे, चोर, चोरी करणारा — तो लहान होऊन पडो; तो शरीरात व वंशात क्षीण होवो.

8.4.11

परः सो अस्तु तन्वा तना च तिस्रः पृथिवीरधो अस्तु विश्वाः ।
प्रति शुष्यतु यशो अस्य देवा यो मा दिवा दिप्सति यश्च नक्तम् ॥ ८.४.११ ॥

तो आपल्या शरीराने व संततीने दूर होवो; तीन पृथ्वींच्या खाली असो. हे देवांनो, जो दिवसा आणि रात्री मला हानी करू इच्छितो, त्याची कीर्ती सुकून जावो.

8.4.12

सुविज्ञानं चिकितुषे जनाय सच्चासच्च वचसी पस्पृधाते ।
तस्योर्यत्सत्यं यतरदृजीयस्तदित्सोमोऽवति हन्त्यासत् ॥ ८.४.१२ ॥

सत्य आणि असत्य ही दोन वचने विचारी माणसाला स्पष्ट आहेत; ती एकमेकांशी स्पर्धा करतात. त्यांपैकी जे सत्य आणि अधिक सरळ आहे, तेच सोम राखतो; आणि असत्याचा तो नाश करतो.

8.4.13

न वा उ सोमो वृजिनं हिनोति न क्षत्रियं मिथुया धारयन्तम् ।
हन्ति रक्षो हन्त्यासद्वदन्तमुभाविन्द्रस्य प्रसितौ शयाते ॥ ८.४.१३ ॥

सोम पापी माणसाला पाठवत नाही, आणि खोट्या रीतीने सत्ता धारण करणाऱ्या क्षत्रियालाही पाठवत नाही. तो राक्षसाला मारतो, खोटे बोलणाऱ्यालाही मारतो; दोघेही इंद्राच्या जाळ्यात पडलेले असतात.

8.4.14

यदि वाहमनृतदेवो अस्मि मोघं वा देवामप्यूहे अग्ने ।
किमस्मभ्यं जातवेदो हृणीषे द्रोघवाचस्ते निर्ऋथं सचन्ताम् ॥ ८.४.१४ ॥

मी जर खोट्या देवतेचा उपासक असेन, किंवा व्यर्थ देवाला हाक मारत असेन, तर हे अग्ने, हे जातवेदा, तू आमच्यावर का रागावतोस? द्रोह बोलणारे नाशाशी जोडलेले राहोत.

8.4.15

अद्या मुरीय यदि यातुधानो अस्मि यदि वायुस्ततप पुरुषस्य ।
अधा स वीरैर्दशभिर्वि यूया यो मा मोघं यातुधानेत्याह ॥ ८.४.१५ ॥

मी यातुधान असेन तर आज मी मरावे, किंवा वायूने एखाद्या माणसाला तापवले असेल तर. मग जो व्यर्थ मला यातुधान म्हणतो, तो दहा वीरांसह वेगळा होवो.

8.4.16

यो मायातुं यातुधानेत्याह यो वा रक्षाः शिचिरस्मीत्याह ।
इन्द्रस्तं हन्तु महता वधेन विश्वस्य जन्तोरधमस्पदीष्ट ॥ ८.४.१६ ॥

'मी यातुधान आहे' असे म्हणणारा, किंवा 'मी राक्षस शिचिर आहे' असे म्हणणारा मायावी, त्याला इंद्राने महान वधाने मारावे; सर्व प्राण्यांमध्ये तो अधम होऊन पडो.

8.4.17

प्र या जिगाति खर्गलेव नक्तमप द्रुहुस्तन्वं१ गूहमाना ।
वव्रमनन्तमव सा पदीष्ट ग्रावाणो घ्नन्तु रक्षस उपब्दैः ॥ ८.४.१७ ॥

रात्री खर्गला पक्ष्यासारखी आपले शरीर लपवून पुढे जाणारी ती द्रोही आहे; अनंत वव्राप्रमाणे ती खाली पडो; दळणारे दगड आवाजासह राक्षसीला आघात करोत.

8.4.18

वि तिष्ठध्वं मरुतो विक्ष्विच्छत गृभायत रक्षसः सं पिनष्टन् ।
वयो ये भूत्वा पतयन्ति नक्तभिर्ये वा रिपो दधिरे देवे अध्वरे ॥ ८.४.१८ ॥

हे मरुतांनो, वेगळे उभे राहा, लोकांमध्ये शोधा, राक्षसांना धरून एकत्र चिरडा; जे पक्षी होऊन रात्री उडतात, जे देवाच्या यज्ञात अपराध करतात त्यांना.

8.4.19

प्र वर्तय दिवोऽश्मानमिन्द्र सोमशितं मघवन्त्सं शिशाधि ।
प्राक्तो अपाक्तो अधरादुदक्तोऽभि जहि रक्षसः पर्वतेन ॥ ८.४.१९ ॥

हे इंद्रा, स्वर्गातून सोमाने धारदार केलेला दगड फेक; हे मघवन्, तो एकत्र धारदार कर; पूर्व, पश्चिम, खाली व उत्तरेकडून राक्षसांवर पर्वताने प्रहार कर.

8.4.20

एत उ त्ये पतयन्ति श्वयातव इन्द्रं दिप्सन्ति दिप्सवोऽदाभ्यम् ।
शिशीते शक्रः पिशुनेभ्यो वधं नुनं सृजदशनिं यातुमद्भ्यः ॥ ८.४.२० ॥

हे ते श्वयातु राक्षस उडत येत आहेत; अजेय इंद्राला हानी करू इच्छितात; शक्र चुगल्यांसाठी आपले वध-शस्त्र धारदार करतो; निश्चितच मायावींवर वज्र सोडतो.

8.4.21

इन्द्रो यातूनामभवत्पराशरो हविर्मथीनामभ्याविवासताम् ।
अभीदु शक्रः परशुर्यथा वनं पात्रेव भिन्दन्त्सत एतु रक्षसः ॥ ८.४.२१ ॥

इंद्र यातूंचा पराभव करणारा झाला; हविर्मंथन करणाऱ्यांवर हल्ला करू इच्छिणाऱ्यांविरुद्ध तो शक्तिमान इंद्र कुऱ्हाडीप्रमाणे वन, भांड्याप्रमाणे राक्षस फोडत पुढे येवो.

8.4.22

उलूकयातुं शुशुलूकयातुं जहि श्वयातुमुत कोकयातुम् ।
सुपर्णयातुमुत गृध्रयातुं दृषदेव प्र मृण रक्ष इन्द्र ॥ ८.४.२२ ॥

घुबडाचा यातू, शुशुलूकाचा यातू नष्ट कर; कुत्र्याचा यातू आणि कोकाचा यातू; गरुडाचा यातू आणि गिधाडाचा यातू. हे इंद्रा, दगडासारखे राक्षसाला चिरडून टाक.

8.4.23

मा नो रक्षो अभि नड्यातुमावदपोच्छन्तु मिथुना ये किमीदिनः ।
पृथिवी नः पार्थिवात्पात्वंहसोऽन्तरिक्षं दिव्यात्पात्वस्मान् ॥ ८.४.२३ ॥

राक्षस नड्यातूसह आमच्याकडे येऊ नये; काहीतरी शोधणारे ते जोडे पळवून लावले जावोत. पृथ्वी पार्थिवापासून आणि पापापासून आमचे रक्षण करो; अंतरिक्ष दिव्यापासून आमचे रक्षण करो.

8.4.24

इन्द्र जहि पुमांसं यातुधानमुत स्त्रियं मायया शाशदानाम् ।
विग्रीवासो मूरदेवा ऋदन्तु मा ते दृशन्त्सूर्यमुच्चरन्तम् ॥ ८.४.२४ ॥

हे इंद्रा, पुरुष यातुधानाला आणि मायेने डोलणाऱ्या स्त्रीलाही ठार कर. मान वाकडी झालेले मूढ देव नष्ट होवोत; ते तुझा उगवणारा सूर्य पाहू नयेत.

8.4.25

प्रति चक्ष्व वि चक्ष्वेन्द्रश्च सोम जागृतम् ।
रक्षोभ्यो वधमस्यतमशनिं यातुमद्भ्यः ॥ ८.४.२५ ॥

समोर पाहा, विशेषतः पाहा; हे इंद्रा आणि सोमा, जागे राहा. राक्षसांवर आणि यातुमानांवर वध फेका; अशनी सोडा.