Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਅਥਰਵਵੇਦ · ਸੂਕਤ 9.12

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

9.12.1

प्रजापतिश्च परमेष्ठी च शृङ्गे इन्द्रः शिरो अग्निर्ललाटं यमः कृकाटम् ॥ ९.१२.१ ॥

ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਸਿੰਗ; ਇੰਦਰ ਸਿਰ, ਅਗਨੀ ਮੱਥਾ, ਯਮ ਖੋਪੜੀ।

9.12.2

सोमो राजा मस्तिष्को द्यौरुत्तरहनुः पृथिव्यधरहनुः ॥ ९.१२.२ ॥

ਰਾਜਾ ਸੋਮ ਦਿਮਾਗ; ਦਿਆਉ ਉਪਰਲਾ ਜਬੜਾ, ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਹੇਠਲਾ ਜਬੜਾ।

9.12.3

विद्युज्जिह्वा मरुतो दन्ता रेवतीर्ग्रीवाः कृत्तिका स्कन्धा घर्मो वहः ॥ ९.१२.३ ॥

ਬਿਜਲੀ ਜੀਭ; ਮਰੁਤ ਦੰਦ; ਰੇਵਤੀਆਂ ਗਰਦਨਾਂ; ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਮੋਢੇ; ਘਰਮ ਵਾਹਕ।

9.12.4

विश्वं वायुः स्वर्गो लोकः कृष्णद्रं विधरणी निवेष्यः ॥ ९.१२.४ ॥

ਸਭ, ਵਾਯੂ, ਸਵਰਗ, ਲੋਕ; ਕਾਲੀ ਕੂਖ, ਆਧਾਰ, ਨਿਵਾਸ।

9.12.5

श्येनः क्रोडोऽन्तरिक्षं पाजस्यं बृहस्पतिः ककुद्बृहतीः कीकसाः ॥ ९.१२.५ ॥

ਬਾਜ਼ ਛਾਤੀ; ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਪਾਜਸਯ; ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ ਕੁੱਬ; ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਪਸਲੀਆਂ।

9.12.6

देवानां पत्नीः पृष्टय उपसदः पर्शवः ॥ ९.१२.६ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਪਹਿਲੂ; ਉਪਸਦ ਅਤੇ ਪਰਸ਼ੂ (ਪਸਲੀਆਂ)।

9.12.7

मित्रश्च वरुणश्चांसौ त्वष्टा चार्यमा च दोषणी महादेवो बाहू ॥ ९.१२.७ ॥

ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਉਸਦੇ ਮੋਢੇ ਹਨ; ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ ਅਤੇ ਅਰਯਮਾ ਉਸਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ; ਮਹਾਦੇਵ ਉਸਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਹਨ।

9.12.8

इन्द्राणी भसद्वायुः पुच्छं पवमानो बालाः ॥ ९.१२.८ ॥

ਇੰਦ੍ਰਾਣੀ ਉਸਦਾ ਕਮਰ ਵਾਲਾ ਭਾਗ ਹੈ; ਵਾਯੂ ਉਸਦੀ ਪੂਛ ਹੈ; ਪਵਮਾਨ ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਹਨ।

9.12.9

ब्रह्म च क्षत्रं च श्रोणी बलमूरू ॥ ९.१२.९ ॥

ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਕਸ਼ਤ੍ਰ ਉਸਦੇ ਦੋ ਕੁੱਲ੍ਹੇ ਹਨ; ਬਲ ਉਸਦੀਆਂ ਦੋ ਪੱਟਾਂ ਹਨ।

9.12.10

धाता च सविता चाष्ठीवन्तौ जङ्घा गन्धर्वा अप्सरसः कुष्ठिका अदितिः शफाः ॥ ९.१२.१० ॥

ਧਾਤਾ ਅਤੇ ਸਵਿਤਾ ਉਸਦੇ ਦੋ ਗੋਡੇ ਹਨ; ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਉਸਦੀਆਂ ਦੋ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਹਨ; ਕੁਸ਼ਠਿਕਾ ਅਤੇ ਅਦਿਤੀ ਉਸਦੇ ਖੁਰ ਹਨ।

9.12.11

चेतो हृदयं यकृन् मेधा व्रतं पुरीतत् ॥ ९.१२.११ ॥

ਚੇਤਨਾ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਹੈ; ਜਿਗਰ ਉਸਦੀ ਬੁੱਧੀ ਹੈ; ਵਰਤ ਅਤੇ ਪੁਰੀਤਤ ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਹਨ।

9.12.12

क्षुत्कुक्षिरिरा वनिष्ठुः पर्वताः प्लाशयः ॥ ९.१२.१२ ॥

ਭੁੱਖ ਉਸਦੀ ਕੁੱਖ ਹੈ; ਇਰਾ (ਅੰਨ) ਉਸਦਾ ਵਨਿਸ਼ਠੂ ਹੈ; ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਤਿੱਲੀ ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਹਨ।

9.12.13

क्रोधो वृक्कौ मन्युराण्डौ प्रजा शेपः ॥ ९.१२.१३ ॥

ਕ੍ਰੋਧ ਉਸ ਦੇ ਗੁਰਦੇ ਹਨ, ਮਨਿਊ ਉਸ ਦੇ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਹਨ, ਪ੍ਰਜਾ ਉਸ ਦਾ ਲਿੰਗ ਹੈ।

9.12.14

नदी सूत्री वर्षस्य पतय स्तना स्तनयित्नुरूधः ॥ ९.१२.१४ ॥

ਨਦੀ ਉਸ ਦੀ ਨਾੜੀ ਹੈ, ਵਰਖਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਉਸ ਦੇ ਥਣ ਹਨ, ਗਰਜ ਉਸ ਦਾ ਥਣ-ਥੈਲਾ ਹੈ।

9.12.15

विश्वव्यचाश्चर्मौषधयो लोमानि नक्षत्राणि रूपम् ॥ ९.१२.१५ ॥

ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਚਾ ਉਸ ਦੀ ਚਮੜੀ ਹੈ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਰੋਮ ਹਨ, ਨਛੱਤਰ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹਨ।

9.12.16

देवजना गुदा मनुष्या आन्त्राण्यत्रा उदरम् ॥ ९.१२.१६ ॥

ਦੇਵਜਨ ਉਸ ਦੀ ਗੁਦਾ ਹਨ, ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਂਦਰਾਂ ਹਨ, ਅਤ੍ਰ ਉਸ ਦਾ ਪੇਟ ਹਨ।

9.12.17

रक्षांसि लोहितमितरजना ऊबध्यम् ॥ ९.१२.१७ ॥

ਰਾਖਸ਼ ਉਸ ਦਾ ਲਹੂ ਹਨ, ਹੋਰ ਲੋਕ ਉਸ ਦਾ ਊਬਧ੍ਯ ਹਨ।

9.12.18

अभ्रं पीबो मज्जा निधनम् ॥ ९.१२.१८ ॥

ਬੱਦਲ ਉਸ ਦੀ ਚਰਬੀ ਹੈ, ਮਜ਼ਾ ਉਸ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੈ।

9.12.19

अग्निरासीन उत्थितोऽश्विना ॥ ९.१२.१९ ॥

ਬੈਠਾ ਅਗਨੀ, ਉੱਠੇ ਹੋਏ ਅਸ਼ਵਿਨੀ।

9.12.20

इन्द्रः प्राङ्तिष्ठन् दक्षिणा तिष्ठन् यमः ॥ ९.१२.२० ॥

ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਖੜ੍ਹਾ ਇੰਦਰ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਖੜ੍ਹਾ ਯਮ।

9.12.21

प्रत्यङ्तिष्ठन् धातोदङ्तिष्ठन्त्सविता ॥ ९.१२.२१ ॥

ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਖੜ੍ਹਾ ਧਾਤਾ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਖੜ੍ਹਾ ਸਵਿਤਾ।

9.12.22

तृणानि प्राप्तः सोमो राजा ॥ ९.१२.२२ ॥

ਘਾਹ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੋਮ ਰਾਜਾ।

9.12.23

मित्र ईक्षमाण आवृत्त आनन्दः ॥ ९.१२.२३ ॥

ਵੇਖਦਾ ਮਿੱਤਰ, ਮੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਆਨੰਦ।

9.12.24

युज्यमानो वैश्वदेवो युक्तः प्रजापतिर्विमुक्तः सर्वम् ॥ ९.१२.२४ ॥

ਜੁੜਦਾ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ, ਜੁੜਿਆ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਮੁਕਤ ਸਭ।

9.12.25

एतद्वै विश्वरूपं सर्वरूपं गोरूपम् ॥ ९.१२.२५ ॥

ਇਹੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ, ਸਰਵਰੂਪ, ਗੋਰੂਪ ਹੈ।

9.12.26

उपैनं विश्वरूपाः सर्वरूपाः पशवस्तिष्ठन्ति य एवं वेद ॥ ९.१२.२६ ॥

ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਕੋਲ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ, ਸਰਵਰੂਪ ਪਸ਼ੂ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।