Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 1.35

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.35.1

भुजङ्गमानां शापस्य मात्रा चैव सुतेन च ।
विनतायास्त्वया प्रोक्तं कारणं सूतनन्दन ॥ १.३५.१ ॥

हे सूतनंदना, सर्पांच्या शापाचे कारण मातेने व पुत्राने विनतेविषयी तू सांगितले आहेस.

1.35.2

वरप्रदानं भर्त्रा च कद्रूविनतयोस्तथा ।
नामनी चैव ते प्रोक्ते पक्षिणोर्वैनतेययोः ॥ १.३५.२ ॥

पतीने कद्रू व विनतेला दिलेला वर आणि वैनतेय दोन पक्ष्यांची नावे तू सांगितली आहेत.

1.35.3

पन्नगानां तु नामानि न कीतर्यसि सूतज ।
प्राधान्येनापि नामानि श्रोतुमिच्छामहे वयम् ॥ १.३५.३ ॥

हे सूतपुत्रा, तू सर्पांची नावे सांगत नाहीस; प्रधान नावे तरी ऐकण्याची आमची इच्छा आहे.

1.35.4

बहुत्वान्नामधेयानि पन्नगानां तपोधन ।
न कीर्तयिष्ये सर्वेषां प्राधान्येन तु मे शृणु ॥ १.३५.४ ॥

हे तपोधना, सर्पांची नावे पुष्कळ असल्याने मी सर्व सांगणार नाही; प्रधान नावे माझ्याकडून ऐका.

1.35.5

शेषः प्रथमतो जातो वासुकिस्तदनन्तरम् ।
ऐरावतस्तक्षकश्च कर्कोटकधनञ्जयौ ॥ १.३५.५ ॥

प्रथम शेष जन्मला, त्यानंतर वासुकी; नंतर ऐरावत, तक्षक, कर्कोटक आणि धनंजय.

1.35.6

कालियो मणिनागश्च नागश्चापूरणस्तथा ।
नागस्तथा पिञ्जरक एलापत्रोऽथ वामनः ॥ १.३५.६ ॥

कालिय, मणिनाग, आपूरण नाग, पिंजरक, मग एलापत्र आणि वामन.

1.35.7

नीलानीलौ तथा नागौ कल्माषशबलौ तथा ।
आर्यकश्चोग्रकश्चैव नागः कलशपोतकः ॥ १.३५.७ ॥

नील आणि अनील हे नाग, तसेच कल्माष आणि शबल, आर्यक आणि उग्रक, आणि नाग कलशपोतक.

1.35.8

सुमनाख्यो दधिमुखस्तथा विमलपिण्डकः ।
आप्तः कोटरकश्चैव शङ्खो वालिशिखस्तथा ॥ १.३५.८ ॥

सुमन नावाचा, दधिमुख, तसेच विमलपिंडक, आप्त, कोटरक, शंख आणि वालिशिख.

1.35.9

निष्टानको हेमगुहो नहुषः पिङ्गलस्तथा ।
बाह्यकर्णो हस्तिपदस्तथा मुद्गरपिण्डकः ॥ १.३५.९ ॥

निष्टानक, हेमगुह, नहुष, पिंगल, तसेच बाह्यकर्ण, हस्तिपद आणि मुद्गरपिंडक.

1.35.10

कम्बलाश्वतरौ चापि नागः कालीयकस्तथा ।
वृत्तसंवर्तकौ नागौ द्वौ च पद्माविति श्रुतौ ॥ १.३५.१० ॥

कंबल आणि अश्वतर, नाग कालीयक, वृत्त आणि संवर्तक हे दोन नाग, आणि दोन पद्म, असे ऐकले आहे.

1.35.11

नागः शङ्खमुखश्चैव तथा कूष्माण्डकोऽपरः ।
क्षेमकश्च तथा नागो नागः पिण्डारकस्तथा ॥ १.३५.११ ॥

शंखमुख नाग, तसेच दुसरा कूष्मांडक, क्षेमक नाग, आणि नाग पिंडारक.

1.35.12

करवीरः पुष्पदंष्ट्रो बिल्वको बिल्वपाण्डुरः ।
मूषकादः शङ्खशिराः पूर्णभद्रो हरिद्रकः ॥ १.३५.१२ ॥

करवीर, पुष्पदंष्ट्र, बिल्वक, बिल्वपांडुर, मूषकाद, शंखशिरा, पूर्णभद्र आणि हरिद्रक.

1.35.13

अपराजितो ज्योतिकश्च पन्नगः श्रीवहस्तथा ।
कौरव्यो धृतराष्ट्रश्च शङ्खपिण्डश्च वीर्यवान् ॥ १.३५.१३ ॥

अपराजित, ज्योतिक आणि पन्नग, तसेच श्रीवह; कौरव्य धृतराष्ट्र आणि वीर्यवान शंखपिंड.

1.35.14

विरजाश्च सुबाहुश्च शालिपिण्डश्च वीर्यवान् ।
हस्तिपिण्डः पिठरकः सुमुखः कौणपाशनः ॥ १.३५.१४ ॥

विरजा आणि सुबाहु, वीर्यवान शालिपिंड, हस्तिपिंड, पिठरक, सुमुख आणि कौणपाशन.

1.35.15

कुठऱः कुञ्जरश्चैव तथा नागः प्रभाकरः ।
कुमुदः कुमुदाक्षश्च तित्तिरिर्हलिकस्तथा ॥ १.३५.१५ ॥

कुठर, कुंजर, नाग प्रभाकर; कुमुद आणि कुमुदाक्ष, तित्तिरि व हलिक.

1.35.16

कर्दमश्च महानागो नागश्च बहुमूलकः ।
कर्कराकर्करौ नागौ कुण्डोदरमहोदरौ ॥ १.३५.१६ ॥

कर्दम, महानाग, नाग बहुमूलक; कर्कर व अकर्कर नाग, कुण्डोदर व महोदर.

1.35.17

एते प्राधान्यतो नागाः कीर्तिता द्विजसत्तम ।
बहुत्वान्नामधेयानामितरे नानुकीर्तिताः ॥ १.३५.१७ ॥

हे द्विजसत्तमा, हे नाग प्रामुख्याने सांगितले; नावांच्या बहुलतेमुळे इतरांचा पुन्हा उल्लेख केला नाही.

1.35.18

एतेषां प्रसवो यश्च प्रसवस्य च संततिः ।
असङ्ख्येयेति मत्त्वा तान्न ब्रवीमि तपोधन ॥ १.३५.१८ ॥

यांची संतती आणि त्या संततीची परंपरा असंख्य आहे असे मानून, हे तपोधना, मी त्यांचे वर्णन करीत नाही.

1.35.19

बहूनीह सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
अशक्यान्येव सङ्ख्यातुं पन्नगानां तपोधन ॥ १.३५.१९ ॥

येथे सर्प अनेक हजार, प्रयुत आणि अर्बुद आहेत; हे तपोधना, त्यांची मोजणी करणे अशक्य आहे.