Mahābhārata · Adhyāya 1.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.57.1
ये सर्पाः सर्पसत्रेऽस्मिन्पतिता हव्यवाहने ।
तेषां नामानि सर्वेषां श्रोतुमिच्छामि सूतज ॥ १.५७.१ ॥
I wish to hear the names of all the serpents that fell into the fire, the oblation-bearer, in this serpent sacrifice, O son of Sūta.
1.57.2
सहस्राणि बहून्यस्मिन्प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
न शक्यं परिसंख्यातुं बहुत्वाद्द्विजसत्तम ॥ १.५७.२ ॥
There are thousands, many, hundreds of thousands and tens of millions of them; because of their multitude they cannot be fully counted, best of the twice-born.
1.57.3
यथास्मृति तु नामानि पन्नगानां निबोध मे ।
उच्यमानानि मुख्यानां हुतानां जातवेदसि ॥ १.५७.३ ॥
Listen to the names of the serpents as I remember them; the names of the chief ones offered into the fire are now being recited.
1.57.4
वासुकेः कुलजातांस्तु प्राधान्येन निबोध मे ।
नीलरक्तान्सितान्घोरान्महाकायान्विषोल्बणान् ॥ १.५७.४ ॥
Hear from me, chiefly, those born of Vāsuki's family: dark, red and white, terrible, huge-bodied and fiercely venomous.
1.57.5
अवशान्मातृवाग्दण्डपीडितान्कृपणान्हूतान् ।
कोटिशो मानसः पूर्णः शलः पालो हलीमकः ॥ १.५७.५ ॥
Helpless, afflicted by the rod of their mother's word, wretched, summoned by the crore: Mānasa, Pūrṇa, Śala, Pāla, Halīmaka.
1.57.6
पिच्छलः कौणपश्चक्रः कालवेगः प्रकालनः ।
हिरण्यबाहुः शरणः कक्षकः कालदन्तकः ॥ १.५७.६ ॥
Piccala, Kauṇapa, Cakra, Kālavega, Prakālana, Hiraṇyabāhu, Śaraṇa, Kakṣaka, Kāladantaka.
1.57.7
एते वासुकिजा नागाः प्रविष्टा हव्यवाहने ।
अन्ये च बहवो विप्र तथा वै कुलसंभवाः।
प्रदीप्ताग्नौ हुताःसर्वे घोररूपा महाबलाः ॥ १.५७.७ ॥
These serpents born of Vāsuki, and many others, O Brahmin, likewise born of various families, all terrible in form and very mighty, were offered and entered the blazing fire.
1.57.8
तक्षकस्य कुले जातान्प्रवक्ष्यामि निबोध तान् ।
पुच्छाण्डको मण्डलकः पिण्डसेक्ता रभेणकः ॥ १.५७.८ ॥
I will tell of those born in the family of Takṣaka; listen: Pucchāṇḍaka, Maṇḍalaka, Piṇḍasektā, Rabheṇaka.
1.57.9
उच्छिखः शरभो भङ्गो बिल्वतेजा विरोहणः ।
शिली शलकरो मूकः सुकुमारः प्रवेपनः ॥ १.५७.९ ॥
Uccikha, Śarabha, Bhaṅga, Bilvatejā, Virohaṇa, Śilī, Śalakara, Mūka, Sukumāra and Pravepana.
1.57.10
मुद्गरः शिशुरोमा च सुरोमा च महाहनुः ।
एते तक्षकजा नागाः प्रविष्टा हव्यवाहनम् ॥ १.५७.१० ॥
Mudgara, Śiśuromā, Suromā and Mahāhanu; these serpents born of Takṣaka entered the fire.
1.57.11
पारावतः पारियात्रः पाण्डरो हरिणः कृशः ।
विहङ्गः शरभो मोदः प्रमोदः संहतापनः ॥ १.५७.११ ॥
Pārāvata, Pāriyātra, Pāṇḍara, Hariṇa, Kṛśa, Vihaṅga, Śarabha, Moda, Pramoda and Saṃhatāpana.
1.57.12
ऐरावतकुलादेते प्रविष्टा हव्यवाहनम् ।
कौरव्यकुलजान्नागाञ्शृणु मे त्वं द्विजोत्तम ॥ १.५७.१२ ॥
These, born of the family of Airāvata, entered the fire. Now listen to me, O best of Brahmins, about the serpents born of the Kauravya family.
1.57.13
एरकः कुण्डलो वेणी वेणीस्कन्धः कुमारकः ।
बाहुकः शृङ्गबेरश्च धूर्तकः प्रातरातकौ ॥ १.५७.१३ ॥
Eraka, Kuṇḍala, Veṇī, Veṇīskandha, Kumāraka, Bāhuka, Śṛṅgabera, Dhūrtaka, Prātar and Ātaka.
1.57.14
कौरव्यकुलजास्त्वेते प्रविष्टा हव्यवाहनम् ।
धृतराष्ट्रकुले जाताञ्शृणु नागान्यथातथम् ॥ १.५७.१४ ॥
These, born in the Kaurava lineage, entered the fire, the bearer of oblations. Now hear, exactly as it was, of the serpents born in the family of Dhṛtarāṣṭra.
1.57.15
कीर्त्यमानान्मया ब्रह्मन्वातवेगान्विषोल्बणान् ।
शङ्कुकर्णः पिठरकः कुठारमुखसेचकौ ॥ १.५७.१५ ॥
O brahmin, of those I am recounting, swift as the wind and terrible with venom: Śaṅkukarṇa, Piṭharaka, Kuṭhāramukha and Secaka.
1.57.16
पूर्णाङ्गदः पूर्णमुखः प्रहासः शकुनिर्दरिः ।
अमाहठः कामठकः सुषेणो मानसोऽव्ययः ॥ १.५७.१६ ॥
Pūrṇāṅgada, Pūrṇamukha, Prahāsa, Śakuni, Dari, Amāhaṭha, Kāmaṭhaka, Suṣeṇa, Mānasa and Avyaya.
1.57.17
अष्टावक्रः कोमलकः श्वसनो मौनवेपगः ।
भैरवो मुण्डवेदाङ्गः पिशङ्गश्चोदपारकः।
ऋषभो वेगवान्नागः पिण्डारकमहाहनू ॥ १.५७.१७ ॥
Aṣṭāvakra, Komalaka, Śvasana, Maunavepaga, Bhairava, Muṇḍavedāṅga, Piśaṅga and Udapāraka; Ṛṣabha, the swift serpent, Piṇḍāraka and Mahāhanu.
1.57.18
रक्ताङ्गः सर्वसारङ्गः समृद्धपटवासकौ ।
वराहको वीरणकः सुचित्रश्चित्रवेगिकः ॥ १.५७.१८ ॥
Raktāṅga, Sarvasāraṅga, Samṛddha and Paṭavāsaka; Varāhaka, Vīraṇaka, Sucitra and Citravegika.
1.57.19
पराशरस्तरुणको मणिः स्कन्धस्तथाऽऽरुणिः ।
इति नागा मया ब्रह्मन्कीर्तिताः कीर्तिवर्धनाः ॥ १.५७.१९ ॥
Parāśara, Taruṇaka, Maṇi, Skandha and Āruṇi — thus, O Brāhmaṇa, I have named these serpents, who increase fame.
1.57.20
प्राधान्येन बहुत्वात्तु न सर्वे परिकीर्तिताः ।
एतेषां प्रसवो यश्च प्रसवस्य च सन्ततिः ॥ १.५७.२० ॥
Chiefly, and because of their number, not all of them have been named; nor have their offspring and the lineage of that offspring been told.
1.57.21
न शक्यं परिसंख्यातुं ये दीप्तं पावकं गताः ।
द्विशीर्षाः पञ्चशीर्षाश्च सप्तशीर्षास्तथाऽपरे।
दशशीर्षाः शतशीर्षास्तथान्ये बहुशीर्षकाः ॥ १.५७.२१ ॥
Those who went into the blazing fire cannot be counted: the two-headed, the five-headed, the seven-headed, and others with ten heads, a hundred heads, and many heads.
1.57.22
कालानलविषा घोरा हुताः शतसहस्रशः ।
महाकाया महावेगाः शैलशृङ्गसमुच्छ्रयाः ॥ १.५७.२२ ॥
Terrible, with poison like the fire of time, offered in hundreds of thousands; great-bodied, swift, as tall as mountain peaks.
1.57.23
योजनायामविस्तारा द्वियोजनसमायताः ।
कामरूपाः कामबला दीप्तानलविषोल्बणाः ॥ १.५७.२३ ॥
A yojana long and wide, extending two yojanas; able to take any form, of willful strength, dreadful with poison like blazing fire.
1.57.24
दग्धास्तत्र महासत्रे ब्रह्मदण्डनिपाडिताः ॥ १.५७.२४ ॥
There, at that great sacrifice, struck down by the brahmin's staff, they were burnt.