ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.57.1
ये सर्पाः सर्पसत्रेऽस्मिन्पतिता हव्यवाहने ।
तेषां नामानि सर्वेषां श्रोतुमिच्छामि सूतज ॥ १.५७.१ ॥
ଏହି ସର୍ପସତ୍ରରେ ହବ୍ୟବାହନ (ଅଗ୍ନି)ରେ ପଡ଼ିଥିବା ସମସ୍ତ ସର୍ପଙ୍କ ନାମ ଶୁଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ହେ ସୂତପୁତ୍ର।
1.57.2
सहस्राणि बहून्यस्मिन्प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
न शक्यं परिसंख्यातुं बहुत्वाद्द्विजसत्तम ॥ १.५७.२ ॥
ଏଥିରେ ହଜାର, ଅନେକ, ଲକ୍ଷ ଏବଂ କୋଟି ଅଛନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ବହୁଳତା ଯୋଗୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗଣନା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।
1.57.3
यथास्मृति तु नामानि पन्नगानां निबोध मे ।
उच्यमानानि मुख्यानां हुतानां जातवेदसि ॥ १.५७.३ ॥
ସ୍ମୃତି ଅନୁସାରେ ସର୍ପମାନଙ୍କ ନାମ ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ; ଅଗ୍ନିରେ ହୋମିତ ହୋଇଥିବା ପ୍ରମୁଖମାନଙ୍କ ନାମ କୁହାଯାଉଛି।
1.57.4
वासुकेः कुलजातांस्तु प्राधान्येन निबोध मे ।
नीलरक्तान्सितान्घोरान्महाकायान्विषोल्बणान् ॥ १.५७.४ ॥
ପ୍ରଧାନତଃ ବାସୁକିଙ୍କ କୁଳରେ ଜନ୍ମିତ ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ; ନୀଳ, ଲାଲ, ଧଳା, ଭୟଙ୍କର, ମହାକାୟ ଓ ଅତି ବିଷାକ୍ତ।
1.57.5
अवशान्मातृवाग्दण्डपीडितान्कृपणान्हूतान् ।
कोटिशो मानसः पूर्णः शलः पालो हलीमकः ॥ १.५७.५ ॥
ମାତାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ରୂପୀ ଦଣ୍ଡରେ ପୀଡ଼ିତ, ଅସହାୟ, ଦୀନ, କୋଟି କୋଟି ଆହୂତ — ମାନସ, ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶଳ, ପାଳ, ହଲୀମକ।
1.57.6
पिच्छलः कौणपश्चक्रः कालवेगः प्रकालनः ।
हिरण्यबाहुः शरणः कक्षकः कालदन्तकः ॥ १.५७.६ ॥
ପିଚ୍ଛଳ, କୌଣପ, ଚକ୍ର, କାଳବେଗ, ପ୍ରକାଳନ, ହିରଣ୍ୟବାହୁ, ଶରଣ, କକ୍ଷକ, କାଳଦନ୍ତକ।
1.57.7
एते वासुकिजा नागाः प्रविष्टा हव्यवाहने ।
अन्ये च बहवो विप्र तथा वै कुलसंभवाः।
प्रदीप्ताग्नौ हुताःसर्वे घोररूपा महाबलाः ॥ १.५७.७ ॥
ବାସୁକିଙ୍କ ବଂଶରେ ଜାତ ଏହି ନାଗଗଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବହୁତ, ହେ ବିପ୍ର, ସେହିପରି କୁଳରେ ଜାତ ସମସ୍ତେ, ଘୋର ରୂପୀ ଓ ମହାବଳୀ, ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତ ହୋଇ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
1.57.8
तक्षकस्य कुले जातान्प्रवक्ष्यामि निबोध तान् ।
पुच्छाण्डको मण्डलकः पिण्डसेक्ता रभेणकः ॥ १.५७.८ ॥
ତକ୍ଷକଙ୍କ କୁଳରେ ଜାତ ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ କହିବି, ଶୁଣ: ପୁଚ୍ଛାଣ୍ଡକ, ମଣ୍ଡଳକ, ପିଣ୍ଡସେକ୍ତା, ରଭେଣକ।
1.57.9
उच्छिखः शरभो भङ्गो बिल्वतेजा विरोहणः ।
शिली शलकरो मूकः सुकुमारः प्रवेपनः ॥ १.५७.९ ॥
ଉଚ୍ଛିଖ, ଶରଭ, ଭଙ୍ଗ, ବିଲ୍ବତେଜା, ବିରୋହଣ, ଶିଲୀ, ଶଳକର, ମୂକ, ସୁକୁମାର ଓ ପ୍ରବେପନ।
1.57.10
मुद्गरः शिशुरोमा च सुरोमा च महाहनुः ।
एते तक्षकजा नागाः प्रविष्टा हव्यवाहनम् ॥ १.५७.१० ॥
ମୁଦ୍ଗର, ଶିଶୁରୋମା, ସୁରୋମା ଓ ମହାହନୁ; ଏହି ତକ୍ଷକଜାତ ନାଗଗଣ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
1.57.11
पारावतः पारियात्रः पाण्डरो हरिणः कृशः ।
विहङ्गः शरभो मोदः प्रमोदः संहतापनः ॥ १.५७.११ ॥
ପାରାବତ, ପାରିଯାତ୍ର, ପାଣ୍ଡର, ହରିଣ, କୃଶ, ବିହଙ୍ଗ, ଶରଭ, ମୋଦ, ପ୍ରମୋଦ ଓ ସଂହତାପନ।
1.57.12
ऐरावतकुलादेते प्रविष्टा हव्यवाहनम् ।
कौरव्यकुलजान्नागाञ्शृणु मे त्वं द्विजोत्तम ॥ १.५७.१२ ॥
ଐରାବତଙ୍କ କୁଳରୁ ଏମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, କୌରବ୍ୟ କୁଳରେ ଜାତ ନାଗଗଣଙ୍କୁ ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ।
1.57.13
एरकः कुण्डलो वेणी वेणीस्कन्धः कुमारकः ।
बाहुकः शृङ्गबेरश्च धूर्तकः प्रातरातकौ ॥ १.५७.१३ ॥
ଏରକ, କୁଣ୍ଡଳ, ବେଣୀ, ବେଣୀସ୍କନ୍ଧ, କୁମାରକ, ବାହୁକ, ଶୃଙ୍ଗବେର, ଧୂର୍ତକ, ପ୍ରାତର ଓ ଆତକ।
1.57.14
कौरव्यकुलजास्त्वेते प्रविष्टा हव्यवाहनम् ।
धृतराष्ट्रकुले जाताञ्शृणु नागान्यथातथम् ॥ १.५७.१४ ॥
କୌରବ୍ୟ ବଂଶରେ ଜାତ ଏମାନେ ହବ୍ୟବାହନ (ଅଗ୍ନି)ରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କୁଳରେ ଜାତ ନାଗମାନଙ୍କୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ ଶୁଣ।
1.57.15
कीर्त्यमानान्मया ब्रह्मन्वातवेगान्विषोल्बणान् ।
शङ्कुकर्णः पिठरकः कुठारमुखसेचकौ ॥ १.५७.१५ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ! ମୋ ଦ୍ୱାରା କୀର୍ତ୍ତିତ, ବାୟୁ ପରି ବେଗବାନ ଓ ବିଷରେ ଭୟଙ୍କର ଏମାନେ — ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ, ପିଠରକ, କୁଠାରମୁଖ ଓ ସେଚକ।
1.57.16
पूर्णाङ्गदः पूर्णमुखः प्रहासः शकुनिर्दरिः ।
अमाहठः कामठकः सुषेणो मानसोऽव्ययः ॥ १.५७.१६ ॥
ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗଦ, ପୂର୍ଣ୍ଣମୁଖ, ପ୍ରହାସ, ଶକୁନି, ଦରି, ଅମାହଠ, କାମଠକ, ସୁଷେଣ, ମାନସ ଓ ଅବ୍ୟୟ।
1.57.17
अष्टावक्रः कोमलकः श्वसनो मौनवेपगः ।
भैरवो मुण्डवेदाङ्गः पिशङ्गश्चोदपारकः।
ऋषभो वेगवान्नागः पिण्डारकमहाहनू ॥ १.५७.१७ ॥
ଅଷ୍ଟାବକ୍ର, କୋମଳକ, ଶ୍ୱସନ, ମୌନବେପଗ, ଭୈରବ, ମୁଣ୍ଡବେଦାଙ୍ଗ, ପିଶଙ୍ଗ ଓ ଉଦପାରକ; ଋଷଭ, ବେଗବାନ ନାଗ, ପିଣ୍ଡାରକ ଓ ମହାହନୁ।
1.57.18
रक्ताङ्गः सर्वसारङ्गः समृद्धपटवासकौ ।
वराहको वीरणकः सुचित्रश्चित्रवेगिकः ॥ १.५७.१८ ॥
ରକ୍ତାଙ୍ଗ, ସର୍ବସାରଙ୍ଗ, ସମୃଦ୍ଧ ଓ ପଟବାସକ; ବରାହକ, ବୀରଣକ, ସୁଚିତ୍ର ଓ ଚିତ୍ରବେଗିକ।
1.57.19
पराशरस्तरुणको मणिः स्कन्धस्तथाऽऽरुणिः ।
इति नागा मया ब्रह्मन्कीर्तिताः कीर्तिवर्धनाः ॥ १.५७.१९ ॥
ପରାଶର, ତରୁଣକ, ମଣି, ସ୍କନ୍ଧ ଏବଂ ଆରୁଣି — ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, କୀର୍ତ୍ତି ବଢ଼ାଉଥିବା ଏହି ନାଗମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଏହିପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କଲି।
1.57.20
प्राधान्येन बहुत्वात्तु न सर्वे परिकीर्तिताः ।
एतेषां प्रसवो यश्च प्रसवस्य च सन्ततिः ॥ १.५७.२० ॥
ମୁଖ୍ୟତଃ, ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ଥିବାରୁ ଏମାନେ ସମସ୍ତେ କୀର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ ନାହାନ୍ତି; ଏମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଏବଂ ସେହି ସନ୍ତାନର ବଂଶପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟ।
1.57.21
न शक्यं परिसंख्यातुं ये दीप्तं पावकं गताः ।
द्विशीर्षाः पञ्चशीर्षाश्च सप्तशीर्षास्तथाऽपरे।
दशशीर्षाः शतशीर्षास्तथान्ये बहुशीर्षकाः ॥ १.५७.२१ ॥
ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ଗଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ଗଣନା କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଦୁଇ ମସ୍ତକ ବିଶିଷ୍ଟ, ପାଞ୍ଚ ମସ୍ତକ ବିଶିଷ୍ଟ, ସାତ ମସ୍ତକ ବିଶିଷ୍ଟ, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଦଶ ମସ୍ତକ, ଶହେ ମସ୍ତକ ଓ ବହୁ ମସ୍ତକ ବିଶିଷ୍ଟ।
1.57.22
कालानलविषा घोरा हुताः शतसहस्रशः ।
महाकाया महावेगाः शैलशृङ्गसमुच्छ्रयाः ॥ १.५७.२२ ॥
କାଳାଗ୍ନି ପରି ବିଷଯୁକ୍ତ, ଭୟଙ୍କର, ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ହୋମରେ ଆହୁତ ହୋଇଥିବା; ବିଶାଳ ଶରୀରୀ, ମହାବେଗୀ, ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ଉଚ୍ଚ।
1.57.23
योजनायामविस्तारा द्वियोजनसमायताः ।
कामरूपाः कामबला दीप्तानलविषोल्बणाः ॥ १.५७.२३ ॥
ଏକ ଯୋଜନ ଲମ୍ବ ଓ ପ୍ରସ୍ଥ, ଦୁଇ ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ; ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣକାରୀ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବଳଶାଳୀ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ବିଷରେ ଭୟଙ୍କର।
1.57.24
दग्धास्तत्र महासत्रे ब्रह्मदण्डनिपाडिताः ॥ १.५७.२४ ॥
ସେଠାରେ ସେହି ମହାସତ୍ରରେ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡରେ ପଡ଼ି ସେମାନେ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ।