ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.57.1
ये सर्पाः सर्पसत्रेऽस्मिन्पतिता हव्यवाहने ।
तेषां नामानि सर्वेषां श्रोतुमिच्छामि सूतज ॥ १.५७.१ ॥
ಈ ಸರ್ಪಸತ್ರದಲ್ಲಿ ಹವ್ಯವಾಹನ (ಅಗ್ನಿ)ದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಸರ್ಪಗಳೆಲ್ಲರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ, ಸೂತಪುತ್ರನೇ.
1.57.2
सहस्राणि बहून्यस्मिन्प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
न शक्यं परिसंख्यातुं बहुत्वाद्द्विजसत्तम ॥ १.५७.२ ॥
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು, ಅನೇಕ, ಲಕ್ಷಾಂತರ, ಕೋಟ್ಯಂತರ ಇವೆ; ಅವುಗಳ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಎಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
1.57.3
यथास्मृति तु नामानि पन्नगानां निबोध मे ।
उच्यमानानि मुख्यानां हुतानां जातवेदसि ॥ १.५७.३ ॥
ನೆನಪಿನಂತೆ ಸರ್ಪಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು; ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಮುಖರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
1.57.4
वासुकेः कुलजातांस्तु प्राधान्येन निबोध मे ।
नीलरक्तान्सितान्घोरान्महाकायान्विषोल्बणान् ॥ १.५७.४ ॥
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಾಸುಕಿಯ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು; ನೀಲಿ, ಕೆಂಪು, ಬಿಳಿ, ಘೋರ, ಮಹಾಕಾಯ, ಅತಿ ವಿಷಕಾರಿ ಸರ್ಪಗಳು.
1.57.5
अवशान्मातृवाग्दण्डपीडितान्कृपणान्हूतान् ।
कोटिशो मानसः पूर्णः शलः पालो हलीमकः ॥ १.५७.५ ॥
ತಾಯಿಯ ಮಾತೆಂಬ ದಂಡದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ, ಅಸಹಾಯಕರಾದ, ದೀನರಾದ, ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ — ಮಾನಸ, ಪೂರ್ಣ, ಶಲ, ಪಾಲ, ಹಲೀಮಕ.
1.57.6
पिच्छलः कौणपश्चक्रः कालवेगः प्रकालनः ।
हिरण्यबाहुः शरणः कक्षकः कालदन्तकः ॥ १.५७.६ ॥
ಪಿಚ್ಛಲ, ಕೌಣಪ, ಚಕ್ರ, ಕಾಲವೇಗ, ಪ್ರಕಾಲನ, ಹಿರಣ್ಯಬಾಹು, ಶರಣ, ಕಕ್ಷಕ, ಕಾಲದಂತಕ.
1.57.7
एते वासुकिजा नागाः प्रविष्टा हव्यवाहने ।
अन्ये च बहवो विप्र तथा वै कुलसंभवाः।
प्रदीप्ताग्नौ हुताःसर्वे घोररूपा महाबलाः ॥ १.५७.७ ॥
ವಾಸುಕಿಯ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಈ ನಾಗರು ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕರು, ಓ ವಿಪ್ರನೇ, ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರೆಲ್ಲರೂ ಘೋರರೂಪಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳು, ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಯಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
1.57.8
तक्षकस्य कुले जातान्प्रवक्ष्यामि निबोध तान् ।
पुच्छाण्डको मण्डलकः पिण्डसेक्ता रभेणकः ॥ १.५७.८ ॥
ತಕ್ಷಕನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು: ಪುಚ್ಛಾಂಡಕ, ಮಂಡಲಕ, ಪಿಂಡಸೇಕ್ತಾ, ರಭೇಣಕ.
1.57.9
उच्छिखः शरभो भङ्गो बिल्वतेजा विरोहणः ।
शिली शलकरो मूकः सुकुमारः प्रवेपनः ॥ १.५७.९ ॥
ಉಚ್ಛಿಖ, ಶರಭ, ಭಂಗ, ಬಿಲ್ವತೇಜ, ವಿರೋಹಣ, ಶಿಲಿ, ಶಲಕರ, ಮೂಕ, ಸುಕುಮಾರ, ಪ್ರವೇಪನ.
1.57.10
मुद्गरः शिशुरोमा च सुरोमा च महाहनुः ।
एते तक्षकजा नागाः प्रविष्टा हव्यवाहनम् ॥ १.५७.१० ॥
ಮುದ್ಗರ, ಶಿಶುರೋಮ, ಸುರೋಮ, ಮಹಾಹನು; ಈ ತಕ್ಷಕನಿಂದ ಜನಿಸಿದ ನಾಗರು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
1.57.11
पारावतः पारियात्रः पाण्डरो हरिणः कृशः ।
विहङ्गः शरभो मोदः प्रमोदः संहतापनः ॥ १.५७.११ ॥
ಪಾರಾವತ, ಪಾರಿಯಾತ್ರ, ಪಾಂಡರ, ಹರಿಣ, ಕೃಶ, ವಿಹಂಗ, ಶರಭ, ಮೋದ, ಪ್ರಮೋದ, ಸಂಹತಾಪನ.
1.57.12
ऐरावतकुलादेते प्रविष्टा हव्यवाहनम् ।
कौरव्यकुलजान्नागाञ्शृणु मे त्वं द्विजोत्तम ॥ १.५७.१२ ॥
ಐರಾವತ ಕುಲದಿಂದ ಈ ನಾಗರು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಕೌರವ್ಯ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ನಾಗರನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.
1.57.13
एरकः कुण्डलो वेणी वेणीस्कन्धः कुमारकः ।
बाहुकः शृङ्गबेरश्च धूर्तकः प्रातरातकौ ॥ १.५७.१३ ॥
ಏರಕ, ಕುಂಡಲ, ವೇಣಿ, ವೇಣೀಸ್ಕಂಧ, ಕುಮಾರಕ, ಬಾಹುಕ, ಶೃಂಗಬೇರ, ಧೂರ್ತಕ, ಪ್ರಾತರ ಮತ್ತು ಆತಕ.
1.57.14
कौरव्यकुलजास्त्वेते प्रविष्टा हव्यवाहनम् ।
धृतराष्ट्रकुले जाताञ्शृणु नागान्यथातथम् ॥ १.५७.१४ ॥
ಕೌರವ್ಯ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು ಹವ್ಯವಾಹನ (ಅಗ್ನಿ)ದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಈಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ನಾಗರನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೇಳು.
1.57.15
कीर्त्यमानान्मया ब्रह्मन्वातवेगान्विषोल्बणान् ।
शङ्कुकर्णः पिठरकः कुठारमुखसेचकौ ॥ १.५७.१५ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನ್! ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವ, ಗಾಳಿಯ ವೇಗದವರೂ ವಿಷದಿಂದ ಭಯಂಕರರೂ ಆದ ಇವರು — ಶಂಕುಕರ್ಣ, ಪಿಠರಕ, ಕುಠಾರಮುಖ ಮತ್ತು ಸೇಚಕ.
1.57.16
पूर्णाङ्गदः पूर्णमुखः प्रहासः शकुनिर्दरिः ।
अमाहठः कामठकः सुषेणो मानसोऽव्ययः ॥ १.५७.१६ ॥
ಪೂರ್ಣಾಂಗದ, ಪೂರ್ಣಮುಖ, ಪ್ರಹಾಸ, ಶಕುನಿ, ದರಿ, ಅಮಾಹಠ, ಕಾಮಠಕ, ಸುಷೇಣ, ಮಾನಸ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಯ.
1.57.17
अष्टावक्रः कोमलकः श्वसनो मौनवेपगः ।
भैरवो मुण्डवेदाङ्गः पिशङ्गश्चोदपारकः।
ऋषभो वेगवान्नागः पिण्डारकमहाहनू ॥ १.५७.१७ ॥
ಅಷ್ಟಾವಕ್ರ, ಕೋಮಲಕ, ಶ್ವಸನ, ಮೌನವೇಪಗ, ಭೈರವ, ಮುಂಡವೇದಾಂಗ, ಪಿಶಂಗ ಮತ್ತು ಉದಪಾರಕ; ಋಷಭ, ವೇಗವಂತ ನಾಗ, ಪಿಂಡಾರಕ ಮತ್ತು ಮಹಾಹನು.
1.57.18
रक्ताङ्गः सर्वसारङ्गः समृद्धपटवासकौ ।
वराहको वीरणकः सुचित्रश्चित्रवेगिकः ॥ १.५७.१८ ॥
ರಕ್ತಾಂಗ, ಸರ್ವಸಾರಂಗ, ಸಮೃದ್ಧ ಮತ್ತು ಪಟವಾಸಕ; ವರಾಹಕ, ವೀರಣಕ, ಸುಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರವೇಗಿಕ.
1.57.19
पराशरस्तरुणको मणिः स्कन्धस्तथाऽऽरुणिः ।
इति नागा मया ब्रह्मन्कीर्तिताः कीर्तिवर्धनाः ॥ १.५७.१९ ॥
ಪರಾಶರ, ತರುಣಕ, ಮಣಿ, ಸ್ಕಂಧ, ಆರುಣಿ — ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಈ ನಾಗಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.
1.57.20
प्राधान्येन बहुत्वात्तु न सर्वे परिकीर्तिताः ।
एतेषां प्रसवो यश्च प्रसवस्य च सन्ततिः ॥ १.५७.२० ॥
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಸಂಖ್ಯೆ ಅಧಿಕವಾದ್ದರಿಂದ ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಹೇಳಲಾಗಿಲ್ಲ; ಇವರ ಸಂತತಿಯೂ ಆ ಸಂತತಿಯ ವಂಶಪರಂಪರೆಯೂ.
1.57.21
न शक्यं परिसंख्यातुं ये दीप्तं पावकं गताः ।
द्विशीर्षाः पञ्चशीर्षाश्च सप्तशीर्षास्तथाऽपरे।
दशशीर्षाः शतशीर्षास्तथान्ये बहुशीर्षकाः ॥ १.५७.२१ ॥
ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಹೋದವರನ್ನು ಎಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಎರಡು ತಲೆಯವರು, ಐದು ತಲೆಯವರು, ಏಳು ತಲೆಯವರು, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಹತ್ತು ತಲೆಯವರು, ನೂರು ತಲೆಯವರು ಮತ್ತು ಬಹು ತಲೆಯವರು.
1.57.22
कालानलविषा घोरा हुताः शतसहस्रशः ।
महाकाया महावेगाः शैलशृङ्गसमुच्छ्रयाः ॥ १.५७.२२ ॥
ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತಹ ವಿಷದವರು, ಭಯಂಕರರು, ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಹೋಮಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿತರಾದವರು; ದೊಡ್ಡ ದೇಹದವರು, ಮಹಾ ವೇಗದವರು, ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದವರು.
1.57.23
योजनायामविस्तारा द्वियोजनसमायताः ।
कामरूपाः कामबला दीप्तानलविषोल्बणाः ॥ १.५७.२३ ॥
ಒಂದು ಯೋಜನ ಉದ್ದ ಅಗಲವಿದ್ದವರು, ಎರಡು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರದವರು; ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ರೂಪ ಧರಿಸುವವರು, ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ಬಲವುಳ್ಳವರು, ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯಂತಹ ವಿಷದಿಂದ ಭೀಕರರು.
1.57.24
दग्धास्तत्र महासत्रे ब्रह्मदण्डनिपाडिताः ॥ १.५७.२४ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾಸತ್ರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮದಂಡದಿಂದ ಬಿದ್ದು ಅವರು ಸುಟ್ಟುಹೋದರು.