మహాభారతం · అధ్యాయం 1.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.57.1
ये सर्पाः सर्पसत्रेऽस्मिन्पतिता हव्यवाहने ।
तेषां नामानि सर्वेषां श्रोतुमिच्छामि सूतज ॥ १.५७.१ ॥
ఈ సర్పసత్రంలో హవ్యవాహనునిలో (అగ్నిలో) పడిన సర్పాలన్నిటి పేర్లు వినాలనుకుంటున్నాను, సూతపుత్రా.
1.57.2
सहस्राणि बहून्यस्मिन्प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
न शक्यं परिसंख्यातुं बहुत्वाद्द्विजसत्तम ॥ १.५७.२ ॥
వీటిలో వేలు, అనేకం, లక్షలు, కోట్లు ఉన్నాయి; వాటి బహుళత్వం వల్ల పూర్తిగా లెక్కించడం సాధ్యం కాదు, ద్విజోత్తమా.
1.57.3
यथास्मृति तु नामानि पन्नगानां निबोध मे ।
उच्यमानानि मुख्यानां हुतानां जातवेदसि ॥ १.५७.३ ॥
జ్ఞాపకం ఉన్నట్లుగా సర్పాల పేర్లు నా నుండి వినుము; అగ్నిలో హోమం చేయబడిన ప్రధానమైనవారి పేర్లు చెప్పబడుతున్నాయి.
1.57.4
वासुकेः कुलजातांस्तु प्राधान्येन निबोध मे ।
नीलरक्तान्सितान्घोरान्महाकायान्विषोल्बणान् ॥ १.५७.४ ॥
ప్రధానంగా వాసుకి కులంలో జన్మించినవారిని నా నుండి వినుము; నీలం, ఎరుపు, తెలుపు వర్ణాలు, భయంకరులు, మహాకాయులు, అతి విషపూరితులు.
1.57.5
अवशान्मातृवाग्दण्डपीडितान्कृपणान्हूतान् ।
कोटिशो मानसः पूर्णः शलः पालो हलीमकः ॥ १.५७.५ ॥
తల్లి మాట అనే దండంతో బాధింపబడిన, నిస్సహాయులు, దీనులు, కోట్లకొలది ఆహ్వానించబడిన — మానసుడు, పూర్ణుడు, శలుడు, పాలుడు, హలీమకుడు.
1.57.6
पिच्छलः कौणपश्चक्रः कालवेगः प्रकालनः ।
हिरण्यबाहुः शरणः कक्षकः कालदन्तकः ॥ १.५७.६ ॥
పిచ్ఛలుడు, కౌణపుడు, చక్రుడు, కాలవేగుడు, ప్రకాలనుడు, హిరణ్యబాహుడు, శరణుడు, కక్షకుడు, కాలదంతకుడు.
1.57.7
एते वासुकिजा नागाः प्रविष्टा हव्यवाहने ।
अन्ये च बहवो विप्र तथा वै कुलसंभवाः।
प्रदीप्ताग्नौ हुताःसर्वे घोररूपा महाबलाः ॥ १.५७.७ ॥
వాసుకి వంశంలో పుట్టిన ఈ నాగులు, ఇతర అనేకులు, ఓ విప్రా, అలాగే కులాల్లో జన్మించినవారు, అందరూ భయంకర రూపులు, మహాబలవంతులు, మండుతున్న అగ్నిలో ఆహుతులై ప్రవేశించారు.
1.57.8
तक्षकस्य कुले जातान्प्रवक्ष्यामि निबोध तान् ।
पुच्छाण्डको मण्डलकः पिण्डसेक्ता रभेणकः ॥ १.५७.८ ॥
తక్షకుని వంశంలో పుట్టినవారిని నేను చెబుతాను, వినుము: పుచ్ఛాండకుడు, మండలకుడు, పిండసేక్త, రభేణకుడు.
1.57.9
उच्छिखः शरभो भङ्गो बिल्वतेजा विरोहणः ।
शिली शलकरो मूकः सुकुमारः प्रवेपनः ॥ १.५७.९ ॥
ఉచ్ఛిఖుడు, శరభుడు, భంగుడు, బిల్వతేజుడు, విరోహణుడు, శిలి, శలకరుడు, మూకుడు, సుకుమారుడు, ప్రవేపనుడు.
1.57.10
मुद्गरः शिशुरोमा च सुरोमा च महाहनुः ।
एते तक्षकजा नागाः प्रविष्टा हव्यवाहनम् ॥ १.५७.१० ॥
ముద్గరుడు, శిశురోమా, సురోమా, మహాహనువు; ఈ తక్షకుని సంతతి నాగులు అగ్నిలో ప్రవేశించారు.
1.57.11
पारावतः पारियात्रः पाण्डरो हरिणः कृशः ।
विहङ्गः शरभो मोदः प्रमोदः संहतापनः ॥ १.५७.११ ॥
పారావతుడు, పారియాత్రుడు, పాండరుడు, హరిణుడు, కృశుడు, విహంగుడు, శరభుడు, మోదుడు, ప్రమోదుడు, సంహతాపనుడు.
1.57.12
ऐरावतकुलादेते प्रविष्टा हव्यवाहनम् ।
कौरव्यकुलजान्नागाञ्शृणु मे त्वं द्विजोत्तम ॥ १.५७.१२ ॥
ఐరావత వంశం నుండి వీరు అగ్నిలో ప్రవేశించారు. ఓ ద్విజోత్తమా, కౌరవ్య వంశంలో పుట్టిన నాగులను నా నుండి వినుము.
1.57.13
एरकः कुण्डलो वेणी वेणीस्कन्धः कुमारकः ।
बाहुकः शृङ्गबेरश्च धूर्तकः प्रातरातकौ ॥ १.५७.१३ ॥
ఏరకుడు, కుండలుడు, వేణి, వేణీస్కంధుడు, కుమారకుడు, బాహుకుడు, శృంగబేరుడు, ధూర్తకుడు, ప్రాతరుడు, ఆతకుడు.
1.57.14
कौरव्यकुलजास्त्वेते प्रविष्टा हव्यवाहनम् ।
धृतराष्ट्रकुले जाताञ्शृणु नागान्यथातथम् ॥ १.५७.१४ ॥
కౌరవ్య వంశంలో జన్మించిన వీరు హవ్యవాహనుడైన అగ్నిలో ప్రవేశించారు. ఇప్పుడు ధృతరాష్ట్ర కులంలో జన్మించిన నాగులను యథాతథంగా విను.
1.57.15
कीर्त्यमानान्मया ब्रह्मन्वातवेगान्विषोल्बणान् ।
शङ्कुकर्णः पिठरकः कुठारमुखसेचकौ ॥ १.५७.१५ ॥
బ్రాహ్మణుడా! నేను చెప్పుచున్న వీరు వాయువేగం గలవారు, విషంలో భయంకరులు — శంకుకర్ణుడు, పిఠరకుడు, కుఠారముఖుడు, సేచకుడు.
1.57.16
पूर्णाङ्गदः पूर्णमुखः प्रहासः शकुनिर्दरिः ।
अमाहठः कामठकः सुषेणो मानसोऽव्ययः ॥ १.५७.१६ ॥
పూర్ణాంగదుడు, పూర్ణముఖుడు, ప్రహాసుడు, శకుని, దరి, అమాహఠుడు, కామఠకుడు, సుషేణుడు, మానసుడు, అవ్యయుడు.
1.57.17
अष्टावक्रः कोमलकः श्वसनो मौनवेपगः ।
भैरवो मुण्डवेदाङ्गः पिशङ्गश्चोदपारकः।
ऋषभो वेगवान्नागः पिण्डारकमहाहनू ॥ १.५७.१७ ॥
అష్టావక్రుడు, కోమలకుడు, శ్వసనుడు, మౌనవేపగుడు, భైరవుడు, ముండవేదాంగుడు, పిశంగుడు, ఉదపారకుడు; ఋషభుడు, వేగవంతుడైన నాగుడు, పిండారకుడు, మహాహనువు.
1.57.18
रक्ताङ्गः सर्वसारङ्गः समृद्धपटवासकौ ।
वराहको वीरणकः सुचित्रश्चित्रवेगिकः ॥ १.५७.१८ ॥
రక్తాంగుడు, సర్వసారంగుడు, సమృద్ధుడు, పటవాసకుడు; వరాహకుడు, వీరణకుడు, సుచిత్రుడు, చిత్రవేగికుడు.
1.57.19
पराशरस्तरुणको मणिः स्कन्धस्तथाऽऽरुणिः ।
इति नागा मया ब्रह्मन्कीर्तिताः कीर्तिवर्धनाः ॥ १.५७.१९ ॥
పరాశరుడు, తరుణకుడు, మణి, స్కంధుడు, ఆరుణి — ఓ బ్రాహ్మణా, కీర్తిని పెంచే ఈ నాగులను ఇలా నేను పేర్కొన్నాను.
1.57.20
प्राधान्येन बहुत्वात्तु न सर्वे परिकीर्तिताः ।
एतेषां प्रसवो यश्च प्रसवस्य च सन्ततिः ॥ १.५७.२० ॥
ప్రధానంగా, సంఖ్య అధికం కావడంతో వీరందరినీ పేర్కొనలేదు; వీరి సంతానమూ ఆ సంతాన వంశమూ కూడా.
1.57.21
न शक्यं परिसंख्यातुं ये दीप्तं पावकं गताः ।
द्विशीर्षाः पञ्चशीर्षाश्च सप्तशीर्षास्तथाऽपरे।
दशशीर्षाः शतशीर्षास्तथान्ये बहुशीर्षकाः ॥ १.५७.२१ ॥
ప్రజ్వలించే అగ్నిలోకి వెళ్లిన వారిని లెక్కించడం సాధ్యం కాదు; రెండు తలలవారు, ఐదు తలలవారు, ఏడు తలలవారు, మరికొందరు పది తలలవారు, వంద తలలవారు, అనేక తలలవారు.
1.57.22
कालानलविषा घोरा हुताः शतसहस्रशः ।
महाकाया महावेगाः शैलशृङ्गसमुच्छ्रयाः ॥ १.५७.२२ ॥
కాలాగ్ని వంటి విషం కలిగిన, భయంకరమైన, లక్షల సంఖ్యలో హోమం చేయబడినవారు; పెద్ద శరీరులు, మహా వేగులు, పర్వత శిఖరాల వంటి ఎత్తువారు.
1.57.23
योजनायामविस्तारा द्वियोजनसमायताः ।
कामरूपाः कामबला दीप्तानलविषोल्बणाः ॥ १.५७.२३ ॥
ఒక యోజనం పొడవు, వెడల్పు కలవారు, రెండు యోజనాల విస్తీర్ణం కలవారు; కోరిన రూపం ధరించేవారు, కోరిన బలం కలవారు, మండే అగ్ని వంటి విషంతో భయంకరులు.
1.57.24
दग्धास्तत्र महासत्रे ब्रह्मदण्डनिपाडिताः ॥ १.५७.२४ ॥
అక్కడ ఆ మహాసత్రంలో బ్రహ్మదండంతో కూలి వారు దగ్ధమయ్యారు.