महाभारत · अध्याय 11.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.21.1
आवन्त्यं भीमसेनेन भक्षयन्ति निपातितम् ।
गृध्रगोमायवः शूरं दूरबन्धुमबन्धुवत् ॥ ११.२१.१ ॥
भीमसेनाने पाडलेल्या आवन्त्याला गिधाडे आणि कोल्ही खात आहेत. दूरचे नातेवाईक असूनही तो शूर बांधवहीनासारखा पडला आहे.
11.21.2
तं पश्य कदनं कृत्वा शूरणां मधुसूदन ।
शयानं वीरशयने रुधिरेण समुक्षितम् ॥ ११.२१.२ ॥
हे मधुसूदना, शूरांमध्ये संहार करून वीरशय्येवर रक्ताने माखलेला तो पड़लेला पाहा.
11.21.3
तं सृगालाश्च कङ्काश्च क्रव्यादाश्च पृथग्विधाः ।
तेनतेन विकर्षन्ति पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ ११.२१.३ ॥
कोल्हे, कावळे आणि विविध मांसभक्षक त्याला एकेक करून ओढत आहेत. कालाचा फेरा पाहा.
11.21.4
शयानं वीरशयने शूरमाक्रन्दकारिणम् ।
आवन्त्यमभितो नार्यो रुदत्यः पर्युपासते ॥ ११.२१.४ ॥
वीरशय्येवर पडलेल्या त्या शूर आवन्त्याभोवती रडत स्त्रिया बसल्या आहेत.
11.21.5
प्रातिपेयं महेष्वासं हत भीमेन बाह्लिकम् ।
प्रसुप्तमिव शार्दूलं पश्य कृष्णमनस्विनम् ॥ ११.२१.५ ॥
भीमाने ठार मारलेल्या त्या महाधनुर्धर प्रातिपेय बाह्लिकाला पाहा. झोपलेल्या वाघासारखा तो पडला आहे, त्या काळ्या मनाच्या वीराला.
11.21.6
अतीव मुखवर्णोऽस्य निहतस्यापि शोभते ।
सोमस्यवाभिपूर्णस्य पौर्णमास्यां समुद्यतः ॥ ११.२१.६ ॥
मारला गेल्यानंतरही त्याच्या मुखाचा वर्ण अत्यंत शोभत आहे, जणू पौर्णिमेला उगवलेला पूर्ण चंद्र.
11.21.7
पुत्रशोकाभितप्तेन प्रतिज्ञां चाभिरक्षता ।
पाकशासनिना सङ्ख्ये वार्धक्षत्रिर्निपातितः ॥ ११.२१.७ ॥
पुत्रशोकाने तप्त झालेल्या आणि आपली प्रतिज्ञा राखणाऱ्या पाकशासनीने (अर्जुनाने) युद्धात वृद्धक्षत्राच्या पुत्राला पाडले.
11.21.8
एकादशचमूर्भित्त्वा रक्ष्यमाणं महात्मभिः ।
सत्यं चिकीर्षता पश्य हतमेनं जयद्रथम् ॥ ११.२१.८ ॥
महात्म्यांनी रक्षिलेल्या या जयद्रथाला, अकरा सेना भेदून, सत्य पूर्ण करू इच्छिणाऱ्याने मारले — पाहा.
11.21.9
सिन्धुसौवीरभर्तारं दर्पपूर्णं मनस्विनम् ।
भक्षयन्ति शिवा गृध्रा जनार्दन जयद्रथम् ॥ ११.२१.९ ॥
हे जनार्दना! सिंधू-सौवीरांचा स्वामी, गर्वाने भरलेला मनस्वी जयद्रथ, त्याला कोल्हे व गिधाडे खात आहेत.
11.21.10
संरक्ष्यमाणं भार्याभिरनुरक्ताभिरच्युत ।
भीषयन्त्यो विकर्षन्ति गहनं निम्नमन्तिकात् ॥ ११.२१.१० ॥
हे अच्युता! अनुरक्त पत्नींनी रक्षिलेल्या त्याला, भीती दाखवत त्या जवळच्या घनदाट सखल जागेकडे ओढून नेत आहेत.
11.21.11
तमेताः पर्युपासन्ते वीक्षमाणा महाभुजम् ।
सिन्धुसौवीरकाम्भोजगान्धारयवनस्त्रियः ॥ ११.२१.११ ॥
त्या महाबाहूकडे पाहत सिंधू, सौवीर, कांबोज, गांधार व यवन देशांतील स्त्रिया त्याच्याभोवती बसल्या आहेत.
11.21.12
यदा कृष्णामुपादाय प्राद्रवत्केकयैः सह ।
तदैव वध्यः पाण्डूनां जनार्दन जयद्रथः ॥ ११.२१.१२ ॥
हे जनार्दना! त्याने कृष्णेला (द्रौपदीला) पकडून केकयांसह पलायन केले, त्याच क्षणी जयद्रथ पांडवांकडून वधास पात्र झाला.
11.21.13
दुःशलां मानयद्भिस्तु तदा मुक्तो जयद्रथः ।
कथमद्य न तां कृष्ण मानयन्ति स्म ते पुनः ॥ ११.२१.१३ ॥
हे कृष्णा, जेव्हा जयद्रथ मुक्त झाला तेव्हा त्यांनी दुःशलेचा सन्मान केला होता. आज ते तिचा पुन्हा सन्मान का करत नाहीत?
11.21.14
सैन्धवं मे सुता बाला प्रस्खलन्तीव दुःखिता ।
प्रमापयन्ती चात्मानमाक्रोशन्तीव पाण्डवान् ॥ ११.२१.१४ ॥
सिंधुराजासाठी माझी ही बालिका दुःखाने जणू अडखळत आहे; स्वतःचा नाश करत, जणू पांडवांची निंदा करत आहे.
11.21.15
किन्नु दुःखतरं कृष्ण परं मम भविष्यति ।
यत्सुता विधवा बाला स्नुषाश्च निहतेश्वराः ॥ ११.२१.१५ ॥
हे कृष्णा, यापेक्षा मोठे दुःख माझ्यासाठी आणखी कोणते असेल? माझ्या कन्या, बालविधवा सुना, ज्यांचे पती मारले गेले, त्या विधवा झाल्या.
11.21.16
हाहा धिग्धुःशलां पश्य वीतशोकभयामिव ।
भर्तुः शिर अपश्यन्तीं धावमानामितस्ततः ॥ ११.२१.१६ ॥
अरेरे, धिक्कार असो! दुःशलेला पाहा, जणू शोक-भयमुक्त; पतीचे मस्तक न दिसल्याने इकडे-तिकडे धावत आहे.
11.21.17
वारयामास यः सर्वान्पाण्डवान्पुत्रगृद्धिनः ।
स हत्वा विपुलाः सेनाः स्वयं मृत्युवशं गतः ॥ ११.२१.१७ ॥
पुत्रप्रेमाने आंधळ्या झालेल्या सर्व पांडवांना जो रोखत होता, तोच प्रचंड सेना मारून स्वतः मृत्यूच्या स्वाधीन झाला.
11.21.18
तं मत्तमिव मातङ्गं वीरं परमदुर्जयम् ।
परिवार्य रुदन्त्येताः स्त्रियश्चन्द्रोपमाननाः ॥ ११.२१.१८ ॥
मत्त हत्तीसारख्या त्या परमदुर्जय वीराला वेढून चंद्रमुखी या स्त्रिया रडत आहेत.