Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 11.21

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

11.21.1

आवन्त्यं भीमसेनेन भक्षयन्ति निपातितम् ।
गृध्रगोमायवः शूरं दूरबन्धुमबन्धुवत् ॥ ११.२१.१ ॥

ਭੀਮਸੇਨ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਆਵੰਤ੍ਯ ਨੂੰ ਗਿੱਧ ਅਤੇ ਗਿੱਦੜ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੂਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਸੂਰਬੀਰ ਬੰਧੂਹੀਣ ਵਾਂਗ ਪਿਆ ਹੈ।

11.21.2

तं पश्य कदनं कृत्वा शूरणां मधुसूदन ।
शयानं वीरशयने रुधिरेण समुक्षितम् ॥ ११.२१.२ ॥

ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਸੂਰਬੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਤਲੇਆਮ ਕਰਕੇ ਵੀਰਸ਼ੱਯਾ ਉੱਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜਾ ਪਿਆ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ।

11.21.3

तं सृगालाश्च कङ्काश्च क्रव्यादाश्च पृथग्विधाः ।
तेनतेन विकर्षन्ति पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ ११.२१.३ ॥

ਗਿੱਦੜ, ਕਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਖਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਾਲ ਦਾ ਫੇਰ ਵੇਖ।

11.21.4

शयानं वीरशयने शूरमाक्रन्दकारिणम् ।
आवन्त्यमभितो नार्यो रुदत्यः पर्युपासते ॥ ११.२१.४ ॥

ਵੀਰਸ਼ੱਯਾ ਉੱਤੇ ਪਏ ਉਸ ਸੂਰਬੀਰ ਆਵੰਤ੍ਯ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੋਂਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਬੈਠੀਆਂ ਹਨ।

11.21.5

प्रातिपेयं महेष्वासं हत भीमेन बाह्लिकम् ।
प्रसुप्तमिव शार्दूलं पश्य कृष्णमनस्विनम् ॥ ११.२१.५ ॥

ਭੀਮ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਉਸ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਪ੍ਰਾਤਿਪੇਯ ਬਾਹਲੀਕ ਨੂੰ ਵੇਖ। ਸੁੱਤੇ ਬਾਘ ਵਾਂਗ ਪਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਕਾਲੇ ਮਨ ਵਾਲਾ।

11.21.6

अतीव मुखवर्णोऽस्य निहतस्यापि शोभते ।
सोमस्यवाभिपूर्णस्य पौर्णमास्यां समुद्यतः ॥ ११.२१.६ ॥

ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਮੁਖ ਦਾ ਰੰਗ ਬਹੁਤ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਿਆ ਪੂਰਾ ਚੰਦ।

11.21.7

पुत्रशोकाभितप्तेन प्रतिज्ञां चाभिरक्षता ।
पाकशासनिना सङ्ख्ये वार्धक्षत्रिर्निपातितः ॥ ११.२१.७ ॥

ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਤਪੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨੀ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿੱਧਕਸ਼ਤ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।

11.21.8

एकादशचमूर्भित्त्वा रक्ष्यमाणं महात्मभिः ।
सत्यं चिकीर्षता पश्य हतमेनं जयद्रथम् ॥ ११.२१.८ ॥

ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੇ ਇਸ ਜਯਦ੍ਰਥ ਨੂੰ, ਗਿਆਰਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਸੱਚ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਨੇ ਮਾਰਿਆ — ਵੇਖ।

11.21.9

सिन्धुसौवीरभर्तारं दर्पपूर्णं मनस्विनम् ।
भक्षयन्ति शिवा गृध्रा जनार्दन जयद्रथम् ॥ ११.२१.९ ॥

ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ! ਸਿੰਧ-ਸੌਵੀਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਨਸਵੀ ਜਯਦ੍ਰਥ ਨੂੰ ਗਿੱਦੜ ਅਤੇ ਗਿੱਧ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ।

11.21.10

संरक्ष्यमाणं भार्याभिरनुरक्ताभिरच्युत ।
भीषयन्त्यो विकर्षन्ति गहनं निम्नमन्तिकात् ॥ ११.२१.१० ॥

ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ! ਪ੍ਰੇਮੀ ਪਤਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਡਰਾਉਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਉਹ ਨੇੜੇ ਦੀ ਸੰਘਣੀ ਨੀਵੀਂ ਥਾਂ ਵੱਲ ਘਸੀਟ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

11.21.11

तमेताः पर्युपासन्ते वीक्षमाणा महाभुजम् ।
सिन्धुसौवीरकाम्भोजगान्धारयवनस्त्रियः ॥ ११.२१.११ ॥

ਮਹਾਬਾਹੂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀਆਂ, ਸਿੰਧ, ਸੌਵੀਰ, ਕੰਬੋਜ, ਗੰਧਾਰ ਅਤੇ ਯਵਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠੀਆਂ ਹਨ।

11.21.12

यदा कृष्णामुपादाय प्राद्रवत्केकयैः सह ।
तदैव वध्यः पाण्डूनां जनार्दन जयद्रथः ॥ ११.२१.१२ ॥

ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ! ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਕੇਕਯਾਂ ਨਾਲ ਭੱਜਿਆ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਹੀ ਜਯਦ੍ਰਥ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਵੱਢੇ ਜਾਣ ਯੋਗ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

11.21.13

दुःशलां मानयद्भिस्तु तदा मुक्तो जयद्रथः ।
कथमद्य न तां कृष्ण मानयन्ति स्म ते पुनः ॥ ११.२१.१३ ॥

ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜਦੋਂ ਜਯਦ੍ਰਥ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਹਸ਼ਲਾ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਉਹ ਉਸਦਾ ਮੁੜ ਸਨਮਾਨ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ?

11.21.14

सैन्धवं मे सुता बाला प्रस्खलन्तीव दुःखिता ।
प्रमापयन्ती चात्मानमाक्रोशन्तीव पाण्डवान् ॥ ११.२१.१४ ॥

ਸਿੰਧੂਰਾਜ ਲਈ ਮੇਰੀ ਇਹ ਛੋਟੀ ਧੀ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਲੜਖੜਾ ਰਹੀ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਕੋਸਦੀ ਹੋਈ।

11.21.15

किन्नु दुःखतरं कृष्ण परं मम भविष्यति ।
यत्सुता विधवा बाला स्नुषाश्च निहतेश्वराः ॥ ११.२१.१५ ॥

ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਮੇਰੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਛੋਟੀਆਂ ਨੂੰਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਗਈਆਂ।

11.21.16

हाहा धिग्धुःशलां पश्य वीतशोकभयामिव ।
भर्तुः शिर अपश्यन्तीं धावमानामितस्ततः ॥ ११.२१.१६ ॥

ਹਾਏ, ਧਿੱਕਾਰ! ਦੁਹਸ਼ਲਾ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੋਕ ਤੇ ਭੈ ਤੋਂ ਰਹਿਤ; ਪਤੀ ਦਾ ਸਿਰ ਨਾ ਵੇਖਦੀ ਹੋਈ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਦੌੜਦੀ।

11.21.17

वारयामास यः सर्वान्पाण्डवान्पुत्रगृद्धिनः ।
स हत्वा विपुलाः सेनाः स्वयं मृत्युवशं गतः ॥ ११.२१.१७ ॥

ਪੁੱਤਰ-ਮੋਹ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿਸਨੇ ਰੋਕਿਆ ਸੀ, ਉਹੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੈਨਾਵਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪ ਮੌਤ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਗਿਆ।

11.21.18

तं मत्तमिव मातङ्गं वीरं परमदुर्जयम् ।
परिवार्य रुदन्त्येताः स्त्रियश्चन्द्रोपमाननाः ॥ ११.२१.१८ ॥

ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਉਸ ਪਰਮ ਦੁਰਜਯ ਵੀਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਚੰਦਰਮੁਖੀ ਇਹ ਇਸਤਰੀਆਂ ਰੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।