ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.105.1
अथ चेत्पौरुषं किंचित्क्षत्रियात्मनि पश्यसि ।
ब्रवीम्यहं तु ते नीतिं राज्यस्य प्रतिपत्तये ॥ १२.१०५.१ ॥
ನಿನ್ನ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಪೌರುಷವನ್ನು ನೀನು ಕಂಡರೆ, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ನೀತಿಯನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
12.105.2
तां चच्छक्ष्यस्यनुष्ठातुं कर्म चैव करिष्यसि ।
शृणु सर्वमशेषेण यत्ते वक्ष्यामि तत्त्वतः ॥ १२.१०५.२ ॥
ಆ ನೀತಿಯನ್ನು ನೀನು ಪಾಲಿಸಲು ಶಕ್ತನಾಗಿ ಆ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಬಲ್ಲೆಯಾದರೆ, ನಿನಗೆ ತತ್ತ್ವತಃ ಹೇಳುವುದನ್ನೆಲ್ಲ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳು.
12.105.3
आचरिष्यसि चेत्कर्म महतोऽर्थानवाप्स्यसि ।
राज्यं वा राज्यमन्त्रं वा महतीं वा पुनः श्रियम्।
यद्येतद्रोचते राजन्पुनर्ब्रूहि ब्रवीमि ते ॥ १२.१०५.३ ॥
ನೀನು ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ ದೊಡ್ಡ ಫಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ — ರಾಜ್ಯವನ್ನು, ರಾಜ್ಯ ಮಂತ್ರವನ್ನು, ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸಹ. ಓ ರಾಜನೇ, ಇದು ನಿನಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾದರೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳು; ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
12.105.4
ब्रवीतु भगवान्नीतिमभिपन्नोऽस्म्यधीहि भो ।
अमोघ एव मेऽद्यास्तु त्वया सह समागमः ॥ १२.१०५.४ ॥
ಭಗವಂತರು ನೀತಿಯನ್ನು ಹೇಳಲಿ; ನಾನು ಶರಣಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ, ಓ ಪ್ರಭು, ನನಗೆ ಬೋಧಿಸಿ. ಇಂದು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗಿನ ನನ್ನ ಸಮಾಗಮ ಫಲವತ್ತಾಗಲಿ.
12.105.5
हित्वा मानं च दम्भं च क्रोधं हर्ष भयं तथा ।
प्रत्यमित्राणि सेवस्व प्रणिपत्य कृताञ्जलिः।
तमुत्तमेन शौचेन कर्मणा चावधारय ॥ १२.१०५.५ ॥
ಮಾನ, ದಂಭ, ಕ್ರೋಧ, ಹರ್ಷ, ಭಯ — ಇವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕೈಮುಗಿದು ವಂದಿಸಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸು; ಉತ್ತಮ ಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಕರ್ಮದಿಂದ ಅವನನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸು.
12.105.6
दातुमर्हति ते वित्तं वैदेहः सत्यविक्रमः ।
प्रमाणं सर्वभूतेषु प्रग्रहं च गमिष्यसि ॥ १२.१०५.६ ॥
ಸತ್ಯ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ವೈದೇಹನು ನಿನಗೆ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನೀಡಲು ಅರ್ಹನು; ನೀನು ಸರ್ವಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನೂ ಪಡೆಯುವೆ.
12.105.7
ततः सहायान्सोत्साहाँल्लप्स्यसेऽव्यसनाञ्शुचीन् ।
वर्तमानः स्वशास्त्रे वै संयतात्मा जितेन्द्रियः।
अभ्युद्धरति चात्मानं प्रसादयति च प्रजाः ॥ १२.१०५.७ ॥
ನಂತರ ನೀವು ಉತ್ಸಾಹಭರಿತರಾದ, ದುರ್ವ್ಯಸನರಹಿತರಾದ, ಶುದ್ಧ ಸಹಾಯಕರನ್ನು ಪಡೆಯುವಿರಿ. ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರ ನಡೆದು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು ತನ್ನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸಂತೃಪ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.105.8
तेनैव त्वं धृतिमता श्रीमता चापि सत्कृतः ।
प्रमाणं सर्वभूतेषु गत्वा च ग्रहणं महत् ॥ १२.१०५.८ ॥
ಆ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಮಂತನಿಂದ ನೀವೂ ಸತ್ಕರಿಸಲ್ಪಡುವಿರಿ. ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ನೀವು ಪ್ರಮಾಣವಾಗುವಿರಿ; ಮಹಾ ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನೂ ಪಡೆಯುವಿರಿ.
12.105.9
ततः सुहृद्बलं लब्ध्वा मन्त्रयित्वा सुमन्त्रितम् ।
सान्त्वेन भेदयित्वाऽरीन्बिल्वं बिल्वेन शातय।
परैर्वा संविदं कृत्वा बलमप्यस्य घातय ॥ १२.१०५.९ ॥
ನಂತರ ಮಿತ್ರರ ಬಲವನ್ನು ಪಡೆದು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಿ, ಸಾಮದಿಂದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಒಡೆದು, ಬಿಲ್ವವನ್ನು ಬಿಲ್ವದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸು. ಅಥವಾ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವನ ಬಲವನ್ನೂ ನಾಶಗೊಳಿಸು.
12.105.10
अलभ्या ये शुभा भावाः स्त्रियश्चाच्छादनानि च ।
शय्यासनानि यानानि महार्हाणि गृहाणि च ॥ १२.१०५.१० ॥
ದುರ್ಲಭವಾದ ಶುಭ ವಸ್ತುಗಳು, ಸ್ತ್ರೀಯರು, ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಹಾಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಆಸನಗಳು, ವಾಹನಗಳು, ಬಹುಮೂಲ್ಯ ಮನೆಗಳು.
12.105.11
पक्षिणो मृगजातानि रसगन्धाः फलानि च ।
तेष्वेव सज्जयेथास्त्वं यथा नश्येत्स्वयं परः ॥ १२.१०५.११ ॥
ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಮೃಗ ಜಾತಿಗಳು, ರಸ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಕೂಡ. ಇವುಗಳಲ್ಲೇ ಅವನನ್ನು ಆಸಕ್ತಗೊಳಿಸು; ಆಗ ಶತ್ರು ತಾನಾಗಿಯೇ ನಾಶವಾಗುವನು.
12.105.12
यद्येवं प्रतिषेद्धव्यो यद्युपेक्षणमर्हति ।
सदैव राजशार्दूल विदुषा हितमिच्छता।
न जातु विवृतः कार्यः शत्रुः सुनयमिच्छता ॥ १२.१०५.१२ ॥
ಹಾಗಾದರೆ ಅವನನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕು; ಉಪೇಕ್ಷೆಗೆ ಅರ್ಹನಾಗಿದ್ದರೂ, ಓ ರಾಜಶಾರ್ದೂಲ, ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವ ವಿದ್ವಾಂಸನು ಸದಾ ಸುನೀತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನಾಗಿ ಶತ್ರುವನ್ನು ಎಂದೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬಾರದು.
12.105.13
वसस्व पुरमामित्रं विषये मित्रसंमतः ।
भजस्व श्वेतकाकीयैर्मित्रधर्ममनथैकैः ॥ १२.१०५.१३ ॥
ಶತ್ರುವಿನ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರನೆಂದು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ವಾಸಿಸು; ಶ್ವೇತಕಾಕೀಯ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ, ಅನರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ ಮಿತ್ರಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸು.
12.105.14
आरम्भांश्चास्य महतो दुष्करान्संप्रयोजय ।
नदीबन्धविभेदांश्च बलवद्भिर्विरुध्यताम् ॥ १२.१०५.१४ ॥
ಅವನ ದೊಡ್ಡ, ಕಷ್ಟಕರ ಆರಂಭಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಿ; ನದೀ ಬಂಧಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಒಡೆತಗಳನ್ನೂ ಬಲಶಾಲಿಗಳು ವಿರೋಧಿಸಲಿ.
12.105.15
उद्यानानि महार्हाणि शयनान्यासनानि च ।
प्रीतिभोगमुखेनैव कोशमस्य विरोचय ॥ १२.१०५.१५ ॥
ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಹಾಸಿಗೆಗಳು, ಆಸನಗಳು; ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಭೋಗದ ದಾರಿಯಿಂದಲೇ ಅವನ ಕೋಶವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸು.
12.105.16
यज्ञदाने प्रशंसास्मै ब्राह्मणाननुवर्तय ।
ते त्वा प्रियं करिष्यन्ति तच्छेत्स्यन्ति वृका इव ॥ १२.१०५.१६ ॥
ಯಜ್ಞದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಹೊಗಳು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಇವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡು. ಅವರು ನಿನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡುವರು; ತೋಳಗಳಂತೆ ಅವನನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವರು.
12.105.17
असंशयं पुण्यशीलाः प्राप्नोति परमां गतिम् ।
त्रिविष्टपे पुण्यतमं स्थानं प्राप्नोति शाश्वतम् ॥ १२.१०५.१७ ॥
ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ, ಪುಣ್ಯಶೀಲನು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಮಯ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.105.18
कोशक्षये त्वमित्राणां वशं कौसल्य गच्छति ।
उभयत्र प्रयुक्तस्य धर्मे चाधर्म एव च ॥ १२.१०५.१८ ॥
ಓ ಕೌಶಲ್ಯನೇ, ಕೋಶ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದರೆ ರಾಜನು ಶತ್ರುಗಳ ವಶಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುತ್ತಾನೆ. ಧರ್ಮದಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಧರ್ಮದಲ್ಲಾಗಲಿ ತೊಡಗಿದವನಿಗೆ ಇದೇ ಆಗುತ್ತದೆ.
12.105.19
फलार्थमूलमुच्छिद्यात्तेन नन्दन्ति शत्रवः ।
न चास्मै मानुषं कर्म दैवप्रस्योपवर्णय ॥ १२.१०५.१९ ॥
ಫಲಕ್ಕಾಗಿ ಬೇರನ್ನೇ ಕಿತ್ತುಹಾಕಬಾರದು; ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಶತ್ರುಗಳು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೆ. ದೈವವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದವನಿಗೆ ಮಾನುಷ ಕರ್ಮವನ್ನು ವಿವರಿಸು.
12.105.20
असंशयं दैवपरः क्षिप्रमेव विनश्यति ।
याजयैनं विश्वजिता सर्वस्वेन वियुज्यताम् ॥ १२.१०५.२० ॥
ದೈವವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದವನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಬೇಗನೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇವನಿಂದ ವಿಶ್ವಜಿತ್ ಯಾಗ ಮಾಡಿಸು; ಇವನು ತನ್ನ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಿ.
12.105.21
ततो गच्छत्यसिद्धार्थः पीडयानो महाजनम् ।
त्यागधर्मविदं पुण्यं कंचिदस्योपवर्णय ॥ १२.१०५.२१ ॥
ನಂತರ ಉದ್ದೇಶ ಸಿದ್ಧಿಸದವನು ಮಹಾಜನರನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ತ್ಯಾಗಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದ ಯಾವುದೋ ಪುಣ್ಯವಂತನನ್ನು ಇವನಿಗೆ ವರ್ಣಿಸು.
12.105.22
अपि त्यागं बुभूषेत कच्चिद्गच्छेदनामयम् ।
सिद्धेनौषधियोगेन सर्वशत्रुविनाशिना।
गजानश्वान्मनुष्यांश्च कृतकैरुपघातय ॥ १२.१०५.२२ ॥
ಬಹುಶಃ ಅವನು ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಬಯಸಬಹುದು, ಬಹುಶಃ ರೋಗರಹಿತನಾಗಿ ಹೋಗಬಹುದು. ಸರ್ವಶತ್ರುನಾಶಕ ಸಿದ್ಧ ಔಷಧಿಯೋಗದಿಂದ ಕೃತಕ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸು.
12.105.23
एते चान्ये च बहवो दम्भयोगाः सुचिन्तिताः ।
शक्या विपहता कर्तुं न क्लीबेन नृपात्मज ॥ १२.१०५.२३ ॥
ಇವು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಮೋಸದ ಉಪಾಯಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಓ ರಾಜಕುಮಾರ, ಇವನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ, ಆದರೆ ಹೇಡಿಗೆ ಅಲ್ಲ.