మహాభారతం · అధ్యాయం 12.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.105.1
अथ चेत्पौरुषं किंचित्क्षत्रियात्मनि पश्यसि ।
ब्रवीम्यहं तु ते नीतिं राज्यस्य प्रतिपत्तये ॥ १२.१०५.१ ॥
నీలో క్షత్రియ స్వభావంలో ఏదైనా పౌరుషం కనిపిస్తే, రాజ్యాన్ని తిరిగి పొందడానికి నీతిని నీకు చెబుతాను.
12.105.2
तां चच्छक्ष्यस्यनुष्ठातुं कर्म चैव करिष्यसि ।
शृणु सर्वमशेषेण यत्ते वक्ष्यामि तत्त्वतः ॥ १२.१०५.२ ॥
ఆ నీతిని నీవు పాటించగలిగి, ఆ కర్మను చేయగలిగితే, నీకు తత్త్వంగా చెప్పబోయేదంతా పూర్తిగా విను.
12.105.3
आचरिष्यसि चेत्कर्म महतोऽर्थानवाप्स्यसि ।
राज्यं वा राज्यमन्त्रं वा महतीं वा पुनः श्रियम्।
यद्येतद्रोचते राजन्पुनर्ब्रूहि ब्रवीमि ते ॥ १२.१०५.३ ॥
నీవు ఈ కర్మను ఆచరిస్తే గొప్ప ఫలితాలు పొందుతావు — రాజ్యం, రాజ్య మంత్రాంగం, లేదా మరింత గొప్ప సంపదను కూడా. ఓ రాజా, ఇది నీకు నచ్చితే మళ్లీ చెప్పు; నేను నీకు చెబుతాను.
12.105.4
ब्रवीतु भगवान्नीतिमभिपन्नोऽस्म्यधीहि भो ।
अमोघ एव मेऽद्यास्तु त्वया सह समागमः ॥ १२.१०५.४ ॥
భగవంతుడు నీతిని చెప్పుగాక; నేను శరణుపొందినవాడను, ఓ స్వామీ, నాకు బోధించండి. ఈ రోజు మీతో నా సమాగమం ఫలవంతమవుగాక.
12.105.5
हित्वा मानं च दम्भं च क्रोधं हर्ष भयं तथा ।
प्रत्यमित्राणि सेवस्व प्रणिपत्य कृताञ्जलिः।
तमुत्तमेन शौचेन कर्मणा चावधारय ॥ १२.१०५.५ ॥
అహంకారం, దంభం, కోపం, హర్షం, భయం — ఇవి విడిచి, చేతులు జోడించి వంగి శత్రువులను సేవించు; ఉత్తమ శౌచం, ఉత్తమ కర్మ ద్వారా అతన్ని నిశ్చయించుకో.
12.105.6
दातुमर्हति ते वित्तं वैदेहः सत्यविक्रमः ।
प्रमाणं सर्वभूतेषु प्रग्रहं च गमिष्यसि ॥ १२.१०५.६ ॥
సత్యపరాక్రముడైన వైదేహుడు నీకు ధనం ఇవ్వదగినవాడు; నీవు సర్వప్రాణులలో ప్రమాణంగా నిలుస్తావు, వారి అనుగ్రహాన్ని కూడా పొందుతావు.
12.105.7
ततः सहायान्सोत्साहाँल्लप्स्यसेऽव्यसनाञ्शुचीन् ।
वर्तमानः स्वशास्त्रे वै संयतात्मा जितेन्द्रियः।
अभ्युद्धरति चात्मानं प्रसादयति च प्रजाः ॥ १२.१०५.७ ॥
అప్పుడు మీరు ఉత్సాహవంతులైన, దుర్వ్యసనాలు లేని, పవిత్రులైన సహాయకులను పొందుతారు. మీ స్వశాస్త్రానుసారం నడుచుకుంటూ, మనస్సును నిగ్రహించి, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు తనను తాను ఉద్ధరించుకుంటాడు, ప్రజలను సంతోషపెడతాడు.
12.105.8
तेनैव त्वं धृतिमता श्रीमता चापि सत्कृतः ।
प्रमाणं सर्वभूतेषु गत्वा च ग्रहणं महत् ॥ १२.१०५.८ ॥
ఆ ధైర్యవంతుడు, శ్రీమంతుడు చేత మీరు కూడా గౌరవింపబడతారు. సర్వ ప్రాణులకు మీరు ప్రమాణమవుతారు, గొప్ప ఆమోదాన్ని పొందుతారు.
12.105.9
ततः सुहृद्बलं लब्ध्वा मन्त्रयित्वा सुमन्त्रितम् ।
सान्त्वेन भेदयित्वाऽरीन्बिल्वं बिल्वेन शातय।
परैर्वा संविदं कृत्वा बलमप्यस्य घातय ॥ १२.१०५.९ ॥
అప్పుడు మిత్రుల బలాన్ని పొంది, బాగా ఆలోచించి, సామోపాయంతో శత్రువులలో భేదం కలిగించి, బిల్వను బిల్వతో నరకుము. లేదా ఇతరులతో ఒప్పందం చేసుకొని అతని బలాన్ని కూడా నాశనం చేయి.
12.105.10
अलभ्या ये शुभा भावाः स्त्रियश्चाच्छादनानि च ।
शय्यासनानि यानानि महार्हाणि गृहाणि च ॥ १२.१०५.१० ॥
అరుదైన శుభవస్తువులు, స్త్రీలు, వస్త్రాలు, పడకలు, ఆసనాలు, వాహనాలు, అమూల్యమైన గృహాలు కూడా.
12.105.11
पक्षिणो मृगजातानि रसगन्धाः फलानि च ।
तेष्वेव सज्जयेथास्त्वं यथा नश्येत्स्वयं परः ॥ १२.१०५.११ ॥
పక్షులు, మృగజాతులు, రసగంధాలు, పండ్లు కూడా. వీటిలోనే అతడిని అనురక్తుడిని చేయి; తద్వారా శత్రువు తనంతట తానే నశించును.
12.105.12
यद्येवं प्रतिषेद्धव्यो यद्युपेक्षणमर्हति ।
सदैव राजशार्दूल विदुषा हितमिच्छता।
न जातु विवृतः कार्यः शत्रुः सुनयमिच्छता ॥ १२.१०५.१२ ॥
అలా అయితే అతడిని ఎదిరించాలి; ఉపేక్షించదగినవాడైనా, ఓ రాజశార్దూలా, హితాన్ని కోరే విద్వాంసుడు సునీతిని కోరేవాడిగా శత్రువును ఎప్పుడూ బహిర్గతం చేయకూడదు.
12.105.13
वसस्व पुरमामित्रं विषये मित्रसंमतः ।
भजस्व श्वेतकाकीयैर्मित्रधर्ममनथैकैः ॥ १२.१०५.१३ ॥
శత్రువుల పురంలో మిత్రునిగా గౌరవించబడుతూ నివసించు; శ్వేతకాకీయ ఉపాయాలతో, అనర్థం లేకుండా మిత్రధర్మాన్ని పాటించు.
12.105.14
आरम्भांश्चास्य महतो दुष्करान्संप्रयोजय ।
नदीबन्धविभेदांश्च बलवद्भिर्विरुध्यताम् ॥ १२.१०५.१४ ॥
అతని పెద్ద, కష్టమైన ఆరంభాలను ప్రారంభింపజేయి; నదీబంధాలను, వాటి భేదనాలను బలవంతులు ఎదిరించనివ్వు.
12.105.15
उद्यानानि महार्हाणि शयनान्यासनानि च ।
प्रीतिभोगमुखेनैव कोशमस्य विरोचय ॥ १२.१०५.१५ ॥
అమూల్యమైన ఉద్యానవనాలు, శయ్యలు, ఆసనాలు; ప్రీతి భోగాల ద్వారానే అతని కోశాన్ని ప్రకాశింపజేయి.
12.105.16
यज्ञदाने प्रशंसास्मै ब्राह्मणाननुवर्तय ।
ते त्वा प्रियं करिष्यन्ति तच्छेत्स्यन्ति वृका इव ॥ १२.१०५.१६ ॥
యజ్ఞదానాలలో అతని కీర్తిని కొనియాడు; బ్రాహ్మణులను అతనిని అనుసరించేలా చేయి. వారు నీకు ప్రియమైనది చేస్తారు; వారు తోడేళ్లవలె అతనిని ఛేదిస్తారు.
12.105.17
असंशयं पुण्यशीलाः प्राप्नोति परमां गतिम् ।
त्रिविष्टपे पुण्यतमं स्थानं प्राप्नोति शाश्वतम् ॥ १२.१०५.१७ ॥
సందేహం లేకుండా, పుణ్యశీలుడు పరమ గతిని పొందుతాడు; త్రివిష్టపంలో అత్యంత పుణ్యమైన శాశ్వత స్థానాన్ని పొందుతాడు.
12.105.18
कोशक्षये त्वमित्राणां वशं कौसल्य गच्छति ।
उभयत्र प्रयुक्तस्य धर्मे चाधर्म एव च ॥ १२.१०५.१८ ॥
ఓ కౌశల్యా, ఖజానా క్షీణిస్తే రాజు శత్రువుల అధీనంలోకి వెళ్తాడు. ధర్మంలోనైనా అధర్మంలోనైనా నిమగ్నుడైనవానికి రెండు సందర్భాల్లోనూ ఇదే జరుగుతుంది.
12.105.19
फलार्थमूलमुच्छिद्यात्तेन नन्दन्ति शत्रवः ।
न चास्मै मानुषं कर्म दैवप्रस्योपवर्णय ॥ १२.१०५.१९ ॥
ఫలం కోసం వేరునే పెకలించకూడదు; అలా చేస్తే శత్రువులు ఆనందిస్తారు. దైవంపై ఆధారపడేవానికి మానవ కర్మ గురించి వివరించు.
12.105.20
असंशयं दैवपरः क्षिप्रमेव विनश्यति ।
याजयैनं विश्वजिता सर्वस्वेन वियुज्यताम् ॥ १२.१०५.२० ॥
దైవంపై ఆధారపడేవాడు నిస్సందేహంగా త్వరలోనే నశిస్తాడు. ఇతనితో విశ్వజిత్ యాగం చేయించు; తన సర్వస్వాన్ని వదులుకోనివ్వు.
12.105.21
ततो गच्छत्यसिद्धार्थः पीडयानो महाजनम् ।
त्यागधर्मविदं पुण्यं कंचिदस्योपवर्णय ॥ १२.१०५.२१ ॥
అప్పుడు కార్యం నెరవేరనివాడు గొప్పవారిని బాధిస్తూ వెళ్తాడు. త్యాగధర్మం తెలిసిన ఒక పుణ్యాత్ముడిని ఇతనికి వివరించు.
12.105.22
अपि त्यागं बुभूषेत कच्चिद्गच्छेदनामयम् ।
सिद्धेनौषधियोगेन सर्वशत्रुविनाशिना।
गजानश्वान्मनुष्यांश्च कृतकैरुपघातय ॥ १२.१०५.२२ ॥
బహుశా అతడు త్యాగాన్ని కోరుకోవచ్చు, బహుశా రోగరహితంగా వెళ్ళవచ్చు. సర్వశత్రునాశకమైన సిద్ధ ఔషధ యోగంతో, కృత్రిమ మార్గాల ద్వారా ఏనుగులను, గుర్రాలను, మనుషులను నశింపజేయి.
12.105.23
एते चान्ये च बहवो दम्भयोगाः सुचिन्तिताः ।
शक्या विपहता कर्तुं न क्लीबेन नृपात्मज ॥ १२.१०५.२३ ॥
ఇవీ, ఇంకా అనేక మోసపూరిత ఉపాయాలూ బాగా ఆలోచించబడినవి; ఓ రాజకుమారా, వీటిని చేయవచ్చు, కానీ పిరికివాడు చేయలేడు.