ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.105.1
अथ चेत्पौरुषं किंचित्क्षत्रियात्मनि पश्यसि ।
ब्रवीम्यहं तु ते नीतिं राज्यस्य प्रतिपत्तये ॥ १२.१०५.१ ॥
ଯଦି ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ସ୍ୱଭାବରେ କିଛି ପୌରୁଷ ଦେଖୁଛ, ତେବେ ରାଜ୍ୟ ପୁନଃ ପାଇବାର ନୀତି ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।
12.105.2
तां चच्छक्ष्यस्यनुष्ठातुं कर्म चैव करिष्यसि ।
शृणु सर्वमशेषेण यत्ते वक्ष्यामि तत्त्वतः ॥ १२.१०५.२ ॥
ଯଦି ତୁମେ ସେହି ନୀତି ପାଳନ କରିପାରିବ ଓ ସେ କର୍ମ କରିବ, ତେବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ତତ୍ତ୍ୱତଃ ଯାହା କହିବି ସବୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଣ।
12.105.3
आचरिष्यसि चेत्कर्म महतोऽर्थानवाप्स्यसि ।
राज्यं वा राज्यमन्त्रं वा महतीं वा पुनः श्रियम्।
यद्येतद्रोचते राजन्पुनर्ब्रूहि ब्रवीमि ते ॥ १२.१०५.३ ॥
ଯଦି ତୁମେ ଏହି କର୍ମ ଆଚରଣ କର, ତେବେ ମହତ୍ ଫଳ ପାଇବ — ରାଜ୍ୟ, ରାଜ୍ୟମନ୍ତ୍ର, କିମ୍ବା ଆହୁରି ମହତ୍ ସମୃଦ୍ଧି। ହେ ରାଜନ, ଏହା ଯଦି ତୁମକୁ ରୁଚେ ତେବେ ପୁନଃ କୁହ; ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।
12.105.4
ब्रवीतु भगवान्नीतिमभिपन्नोऽस्म्यधीहि भो ।
अमोघ एव मेऽद्यास्तु त्वया सह समागमः ॥ १२.१०५.४ ॥
ଭଗବାନ ନୀତି କହନ୍ତୁ; ମୁଁ ଶରଣାଗତ, ହେ ପ୍ରଭୋ, ମୋତେ ଶିଖାନ୍ତୁ। ଆଜି ଆପଣଙ୍କ ସହ ମୋର ଏହି ସାକ୍ଷାତ ନିଷ୍ଫଳ ନ ହେଉ।
12.105.5
हित्वा मानं च दम्भं च क्रोधं हर्ष भयं तथा ।
प्रत्यमित्राणि सेवस्व प्रणिपत्य कृताञ्जलिः।
तमुत्तमेन शौचेन कर्मणा चावधारय ॥ १२.१०५.५ ॥
ଅହଂକାର, ଦମ୍ଭ, କ୍ରୋଧ, ହର୍ଷ ଓ ଭୟ ତ୍ୟାଗ କରି, କରଯୋଡ଼ି ପ୍ରଣାମ କରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ସେବା କର; ଉତ୍ତମ ଶୌଚ ଓ କର୍ମରେ ତାହାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କର।
12.105.6
दातुमर्हति ते वित्तं वैदेहः सत्यविक्रमः ।
प्रमाणं सर्वभूतेषु प्रग्रहं च गमिष्यसि ॥ १२.१०५.६ ॥
ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ବୈଦେହ (ଜନକ) ତୁମକୁ ଧନ ଦେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ; ତୁମେ ସର୍ବଭୂତ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମାଣ ହେବ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ମଧ୍ୟ ପାଇବ।
12.105.7
ततः सहायान्सोत्साहाँल्लप्स्यसेऽव्यसनाञ्शुचीन् ।
वर्तमानः स्वशास्त्रे वै संयतात्मा जितेन्द्रियः।
अभ्युद्धरति चात्मानं प्रसादयति च प्रजाः ॥ १२.१०५.७ ॥
ତା'ପରେ ଆପଣ ଉତ୍ସାହୀ, ବ୍ୟସନରହିତ, ଶୁଦ୍ଧ ସହାୟକମାନଙ୍କୁ ପାଇବେ। ନିଜ ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ଆଚରଣ କରି, ସଂଯତାତ୍ମା ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ହୋଇ ସେ ନିଜକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ ଏବଂ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ।
12.105.8
तेनैव त्वं धृतिमता श्रीमता चापि सत्कृतः ।
प्रमाणं सर्वभूतेषु गत्वा च ग्रहणं महत् ॥ १२.१०५.८ ॥
ସେହି ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ ଓ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦ୍ୱାରା ଆପଣ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ ହେବେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣ ପ୍ରମାଣ ହେବେ ଏବଂ ମହାନ ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇବେ।
12.105.9
ततः सुहृद्बलं लब्ध्वा मन्त्रयित्वा सुमन्त्रितम् ।
सान्त्वेन भेदयित्वाऽरीन्बिल्वं बिल्वेन शातय।
परैर्वा संविदं कृत्वा बलमप्यस्य घातय ॥ १२.१०५.९ ॥
ତା'ପରେ ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ବଳ ପାଇ, ଭଲଭାବେ ମନ୍ତ୍ରଣା କରି, ସାମନୀତିରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭେଦ ପକାଇ, ବିଲ୍ବକୁ ବିଲ୍ବରେ କାଟ। ଅଥବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କରି ତାର ବଳକୁ ମଧ୍ୟ ବିନଷ୍ଟ କର।
12.105.10
अलभ्या ये शुभा भावाः स्त्रियश्चाच्छादनानि च ।
शय्यासनानि यानानि महार्हाणि गृहाणि च ॥ १२.१०५.१० ॥
ଯେଉଁ ଦୁର୍ଲଭ ଶୁଭ ପଦାର୍ଥ, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ବସ୍ତ୍ର, ଶଯ୍ୟା ଓ ଆସନ, ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ ଯାନ ଓ ଗୃହ।
12.105.11
पक्षिणो मृगजातानि रसगन्धाः फलानि च ।
तेष्वेव सज्जयेथास्त्वं यथा नश्येत्स्वयं परः ॥ १२.१०५.११ ॥
ପକ୍ଷୀ, ମୃଗଜାତି, ରସ ଓ ଗନ୍ଧ, ଏବଂ ଫଳ ମଧ୍ୟ। ଏଥିରେ ହିଁ ତାକୁ ଆସକ୍ତ କର, ଯେପରି ଶତ୍ରୁ ନିଜେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
12.105.12
यद्येवं प्रतिषेद्धव्यो यद्युपेक्षणमर्हति ।
सदैव राजशार्दूल विदुषा हितमिच्छता।
न जातु विवृतः कार्यः शत्रुः सुनयमिच्छता ॥ १२.१०५.१२ ॥
ତେବେ ତାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା ଉଚିତ; ଉପେକ୍ଷାର ଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ରାଜଶାର୍ଦୂଳ, ହିତ ଇଚ୍ଛୁକ ବିଦ୍ୱାନ ସୁନୀତି ଇଚ୍ଛା କରି ଶତ୍ରୁକୁ କଦାପି ଖୋଲା ଛାଡ଼ିବେ ନାହିଁ।
12.105.13
वसस्व पुरमामित्रं विषये मित्रसंमतः ।
भजस्व श्वेतकाकीयैर्मित्रधर्ममनथैकैः ॥ १२.१०५.१३ ॥
ଶତ୍ରୁର ନଗରରେ ମିତ୍ରରୂପେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ବାସ କର; ଶ୍ୱେତକାକୀୟ ଉପାୟରେ, ଅନର୍ଥ ବିନା ମିତ୍ରଧର୍ମ ଆଚରଣ କର।
12.105.14
आरम्भांश्चास्य महतो दुष्करान्संप्रयोजय ।
नदीबन्धविभेदांश्च बलवद्भिर्विरुध्यताम् ॥ १२.१०५.१४ ॥
ତା'ର ମହତ୍ ଓ ଦୁଷ୍କର ଆରମ୍ଭଗୁଡ଼ିକ ଆରମ୍ଭ କରାଅ; ନଦୀ-ବନ୍ଧ ଓ ସେଗୁଡ଼ିକର ଭଙ୍ଗ ବଳବାନମାନେ ବିରୋଧ କରନ୍ତୁ।
12.105.15
उद्यानानि महार्हाणि शयनान्यासनानि च ।
प्रीतिभोगमुखेनैव कोशमस्य विरोचय ॥ १२.१०५.१५ ॥
ମହାର୍ଘ ଉଦ୍ୟାନ, ଶଯ୍ୟା ଓ ଆସନ; ପ୍ରୀତି ଓ ଭୋଗର ପଥରେ ହିଁ ତା'ର କୋଷକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କର।
12.105.16
यज्ञदाने प्रशंसास्मै ब्राह्मणाननुवर्तय ।
ते त्वा प्रियं करिष्यन्ति तच्छेत्स्यन्ति वृका इव ॥ १२.१०५.१६ ॥
ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନରେ ତା'ର ପ୍ରଶଂସା କର; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ତା'ର ଅନୁସରଣ କରାଅ। ସେମାନେ ତୁମର ପ୍ରିୟ କରିବେ, ଏବଂ ବାଘରେ ପରି ତାକୁ ଛେଦନ କରିବେ।
12.105.17
असंशयं पुण्यशीलाः प्राप्नोति परमां गतिम् ।
त्रिविष्टपे पुण्यतमं स्थानं प्राप्नोति शाश्वतम् ॥ १२.१०५.१७ ॥
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତି ପରମ ଗତି ଲାଭ କରନ୍ତି; ତ୍ରିବିଷ୍ଟପରେ ସେ ସର୍ବାଧିକ ପୁଣ୍ୟମୟ ଶାଶ୍ୱତ ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
12.105.18
कोशक्षये त्वमित्राणां वशं कौसल्य गच्छति ।
उभयत्र प्रयुक्तस्य धर्मे चाधर्म एव च ॥ १२.१०५.१८ ॥
ହେ କୌଶଲ୍ୟ, କୋଷ କ୍ଷୟ ହେଲେ ରାଜା ଶତ୍ରୁଙ୍କ ବଶରେ ଯାଏ। ଧର୍ମ କିମ୍ବା ଅଧର୍ମରେ ନିୟୋଜିତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉଭୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଏହା ହିଁ ଘଟେ।
12.105.19
फलार्थमूलमुच्छिद्यात्तेन नन्दन्ति शत्रवः ।
न चास्मै मानुषं कर्म दैवप्रस्योपवर्णय ॥ १२.१०५.१९ ॥
ଫଳ ପାଇଁ ମୂଳ ହିଁ ଉଚ୍ଛେଦ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ଶତ୍ରୁମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି। ଦୈବ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଲୋକଙ୍କୁ ମାନୁଷିକ କର୍ମ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
12.105.20
असंशयं दैवपरः क्षिप्रमेव विनश्यति ।
याजयैनं विश्वजिता सर्वस्वेन वियुज्यताम् ॥ १२.१०५.२० ॥
ଦୈବ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଲୋକ ନିଶ୍ଚିତ ଶୀଘ୍ର ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଏହାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱଜିତ୍ ଯଜ୍ଞ କରାଅ; ସେ ନିଜର ସର୍ବସ୍ୱ ତ୍ୟାଗ କରୁ।
12.105.21
ततो गच्छत्यसिद्धार्थः पीडयानो महाजनम् ।
त्यागधर्मविदं पुण्यं कंचिदस्योपवर्णय ॥ १२.१०५.२१ ॥
ତା'ପରେ ଯାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୋଇ ନାହିଁ, ସେ ମହାଜନମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଇ ଚାଲିଯାଏ। ତ୍ୟାଗଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା କୌଣସି ପୁଣ୍ୟବାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏହାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
12.105.22
अपि त्यागं बुभूषेत कच्चिद्गच्छेदनामयम् ।
सिद्धेनौषधियोगेन सर्वशत्रुविनाशिना।
गजानश्वान्मनुष्यांश्च कृतकैरुपघातय ॥ १२.१०५.२२ ॥
ହୁଏତ ସେ ତ୍ୟାଗ ଇଚ୍ଛା କରିବ, ହୁଏତ ରୋଗମୁକ୍ତ ହୋଇ ଯିବ। ସର୍ବଶତ୍ରୁନାଶକ ସିଦ୍ଧ ଔଷଧି ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା କୃତ୍ରିମ ଉପାୟରେ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ବିନଷ୍ଟ କରାଅ।
12.105.23
एते चान्ये च बहवो दम्भयोगाः सुचिन्तिताः ।
शक्या विपहता कर्तुं न क्लीबेन नृपात्मज ॥ १२.१०५.२३ ॥
ଏହି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ପ୍ରତାରଣାମୂଳକ ଉପାୟ ଭଲ ଭାବେ ବିଚାରିତ; ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ଏଗୁଡ଼ିକ କରିବା ସମ୍ଭବ, କିନ୍ତୁ କାପୁରୁଷ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ।