ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.125

13.125.1

क्षत्रियाश्चैव शूद्राश्च मन्त्रहीनाश्च ये द्विजाः ।
कपिलामुपजीवन्ति कथमेतत्पितर्भवेत् ॥ १३.१२५.१ ॥

ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯ, ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਹੀਨ ਜੋ ਦ੍ਵਿਜ, ਉਹ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵਿਕਾ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

क्षत्रियाश्चैव शूद्राश्च मन्त्रहीनाश्च ये द्विजाः ।
कपिलामुपजीवन्ति तेषां वक्ष्यामि निर्णयम् ॥ १३.१२५.२ ॥

ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯ, ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਹੀਨ ਦ੍ਵਿਜ ਜੋ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵਿਕਾ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਨਿਰਣਾ ਦੱਸਾਂਗਾ।

कपिलास्तूत्तमा लोके गोषु चैवोत्तमा मताः ।
तासां दाता लभेत्स्वर्गं विधिना यश्च सेवते ॥ १३.१२५.३ ॥

ਕਪਿਲਾ ਗਾਵਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

स्पृशेत कपिलां यस्तु दण्डेन चरणेन वा ।
स तेन स्पर्शमात्रेण नरकायोपपद्यते ॥ १३.१२५.४ ॥

ਜੋ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਨੂੰ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਪੈਰ ਨਾਲ ਛੂੰਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸੇ ਛੋਹ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।

मन्त्रेण युञ्ज्यात्कपिलां मन्त्रेणैव प्रमुञ्चते ।
मन्त्रिहीनं तु यो युञ्जात्कृमियोनौ प्रसूयते ॥ १३.१२५.५ ॥

ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਹੀ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਨੂੰ ਜੋਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਹੀ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਹੀਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਜੋਤਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੀੜੇ ਦੀ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

प्रहाराहतमर्माङ्गा दुःखेन च जडीकृता ।
पदानि यावद्गच्छेत तावल्लोकान्कृमिर्भवेत् ॥ १३.१२५.६ ॥

ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਰਮ ਅਤੇ ਅੰਗ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਜੜ੍ਹ ਹੋਈ ਗਾਂ ਜਿੰਨੇ ਕਦਮ ਤੁਰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ (ਜੋ ਮਾਰਦਾ ਹੈ) ਕੀੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

यावन्तो बिन्दवस्तस्याः शोणितस्य क्षितिं गताः ।
तावद्वर्षसहस्राणि नरकं प्रतिपद्यते ॥ १३.१२५.७ ॥

ਉਸ ਦੇ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਜਿਤਨੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਤਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਉਹ ਨਰਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

मन्त्रेण युञ्ज्यात्कपिलां मन्त्रेण विनियोजयेत् ।
मन्त्रहीनैरनुयुतो मञ्जयेत्तमसि प्रभो ॥ १३.१२५.८ ॥

ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਕਪਿਲਾ ਨੂੰ ਜੋੜੇ, ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰੇ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੰਤਰਹੀਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮਨੁੱਖ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ।

कपिलां येऽपि जीवन्ति बुद्धिमोहान्विता नराः ।
तेऽपि वर्षसहस्राणि पतन्ति नरके नृप ॥ १३.१२५.९ ॥

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਕਪਿਲਾ ਉੱਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ।

अथ न्यायेन ये विप्राः कपिलामुपयुञ्जते ।
तस्मिंल्लोके प्रमोदन्ते लोकाश्चैषामनामयाः ॥ १३.१२५.१० ॥

ਪਰ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਕਪਿਲਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਰੋਗਰਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

विधिना ये न कुर्वन्ति शूद्रास्तानुपधारय ॥ १३.१२५.११ ॥

ਜੋ ਸ਼ੂਦਰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੋ।