มหาภารตะ · อัธยายะ 13.125

13.125.1

क्षत्रियाश्चैव शूद्राश्च मन्त्रहीनाश्च ये द्विजाः ।
कपिलामुपजीवन्ति कथमेतत्पितर्भवेत् ॥ १३.१२५.१ ॥

กษัตริย์ ศูทร และทวิชาติที่ไร้มนตร์ ผู้ดำรงชีพด้วยโคกปิลา เรื่องนี้จะเป็นไปได้อย่างไรสำหรับบรรพชน

क्षत्रियाश्चैव शूद्राश्च मन्त्रहीनाश्च ये द्विजाः ।
कपिलामुपजीवन्ति तेषां वक्ष्यामि निर्णयम् ॥ १३.१२५.२ ॥

ส่วนกษัตริย์ ศูทร และทวิชาติผู้ไร้มนตร์ที่ดำรงชีพด้วยโคกปิลา เราจะกล่าวคำวินิจฉัยเกี่ยวกับเหล่านั้น

कपिलास्तूत्तमा लोके गोषु चैवोत्तमा मताः ।
तासां दाता लभेत्स्वर्गं विधिना यश्च सेवते ॥ १३.१२५.३ ॥

โคกปิลาถือกันว่าประเสริฐที่สุดในโลกและเป็นยอดแห่งโคทั้งปวง ผู้ใดให้ทานโคเหล่านั้นตามวิธีหรือปรนนิบัติ ย่อมได้สวรรค์

स्पृशेत कपिलां यस्तु दण्डेन चरणेन वा ।
स तेन स्पर्शमात्रेण नरकायोपपद्यते ॥ १३.१२५.४ ॥

ผู้ใดแตะต้องโคกปิลาด้วยไม้เท้าหรือด้วยเท้า ผู้นั้นย่อมถึงนรกด้วยการสัมผัสเพียงเท่านั้น

मन्त्रेण युञ्ज्यात्कपिलां मन्त्रेणैव प्रमुञ्चते ।
मन्त्रिहीनं तु यो युञ्जात्कृमियोनौ प्रसूयते ॥ १३.१२५.५ ॥

พึงผูกโคกปิลาด้วยมนตร์และปล่อยด้วยมนตร์ ผู้ใดผูกโคโดยปราศจากมนตร์ ย่อมเกิดในครรภ์แห่งหนอน

प्रहाराहतमर्माङ्गा दुःखेन च जडीकृता ।
पदानि यावद्गच्छेत तावल्लोकान्कृमिर्भवेत् ॥ १३.१२५.६ ॥

โคที่อวัยวะสำคัญและแขนขาถูกการตีจนบอบช้ำ และถูกความทุกข์ทำให้มึนงง เท่าจำนวนก้าวที่มันเดินไป ผู้ที่ตีมันก็จะเป็นหนอนเท่าจำนวนโลกนั้น

यावन्तो बिन्दवस्तस्याः शोणितस्य क्षितिं गताः ।
तावद्वर्षसहस्राणि नरकं प्रतिपद्यते ॥ १३.१२५.७ ॥

เท่าจำนวนหยดเลือดของมันที่หล่นลงสู่พื้นดิน ผู้นั้นก็จะตกนรกเป็นเวลาเท่าจำนวนพันปีนั้น

मन्त्रेण युञ्ज्यात्कपिलां मन्त्रेण विनियोजयेत् ।
मन्त्रहीनैरनुयुतो मञ्जयेत्तमसि प्रभो ॥ १३.१२५.८ ॥

พึงผูกโคกปิลาด้วยมนตร์และใช้งานด้วยมนตร์ โอ้เจ้าผู้เป็นใหญ่ ผู้ที่ถูกผู้ปราศจากมนตร์ร่วมด้วยจะจมลงสู่ความมืด

कपिलां येऽपि जीवन्ति बुद्धिमोहान्विता नराः ।
तेऽपि वर्षसहस्राणि पतन्ति नरके नृप ॥ १३.१२५.९ ॥

แม้ผู้คนที่ดำรงชีพด้วยโคกปิลาทั้งที่จิตใจหลงผิด โอ้กษัตริย์ เหล่านั้นก็จะตกนรกเป็นเวลาหลายพันปีเช่นกัน

अथ न्यायेन ये विप्राः कपिलामुपयुञ्जते ।
तस्मिंल्लोके प्रमोदन्ते लोकाश्चैषामनामयाः ॥ १३.१२५.१० ॥

ส่วนพราหมณ์ผู้ใช้โคกปิลาอย่างชอบธรรม ย่อมปีติยินดีในโลกนั้น และโลกของเขาเหล่านั้นปราศจากโรคภัย

विधिना ये न कुर्वन्ति शूद्रास्तानुपधारय ॥ १३.१२५.११ ॥

จงรู้เถิดว่าศูทรผู้ไม่ประพฤติตามวิธีนั้นเป็นพวกเดียวกับพวกนั้น