महाभारत · अध्याय 13.13

13.13.1

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
चतुर्णामपि वेदानां संवादं शृणु पुत्रक ॥ १३.१३.१ ॥

येथेही या प्राचीन इतिहासाचे उदाहरण दिले जाते. हे पुत्रा, चारही वेदांचा संवाद ऐक.

गृहानाश्रयमाणस्य अग्निहोत्रं च जुह्वतः ।
सर्वं सुकृतमादत्ते यः साये नुद्यतेऽतिथिः ॥ १३.१३.२ ॥

संध्याकाळी जो अतिथी घरातून दूर लोटला जातो, तो घरात राहणाऱ्याचे व अग्निहोत्र करणाऱ्याचे सर्व पुण्य हरण करतो.

न स्कन्दते न व्यथते नास्योर्ध्वं सर्पते रजः ।
वरिष्ठमग्निहोत्राच्च ब्राह्मणस्य मुखे हुतम् ॥ १३.१३.३ ॥

ब्राह्मणाच्या मुखात अर्पण केलेली आहुती अग्निहोत्रापेक्षाही श्रेष्ठ आहे; तिची राख ढळत नाही, हलत नाही, वर उडत नाही.

न चेद्धन्ति पितरं मातरं वा ।
न ब्राह्मणं नापवादं करोति।
यत्किंचिदन्यद्वृजिनं करोति ।
प्रीतोऽतिथिस्तदुपहन्ति पापम् ॥ १३.१३.४ ॥

जो माता-पित्यांची हत्या करत नाही, ब्राह्मणाची निंदा करत नाही आणि इतर कोणतेही पाप करत नाही, त्याचे पाप प्रसन्न अतिथी नष्ट करतो.

यत्क्रोधनो यजते यद्ददाति ।
यद्वा तपस्तप्यति यज्जुहोति।
वैवस्वतो हरते सर्वमस्य ।
मोघं चेष्टं भवति क्रोधनस्य ॥ १३.१३.६ ॥

क्रोधी माणसाने यज्ञ केला, दान दिले, तप केले किंवा होम केला, तरी वैवस्वत (यम) त्याचे सर्वस्व हरण करतो; क्रोधी माणसाचे प्रयत्न व्यर्थ जातात.