మహాభారతం · అధ్యాయం 13.191

13.191.1

किञ्चिद्धर्मं प्रवक्ष्यामि मानुषाणां सुखावहम् ।
सरहस्याश्च ये दोषास्ताञ्शृणुध्वं समाहिताः ॥ १३.१९१.१ ॥

మానవులకు సుఖాన్నిచ్చే ఒక ధర్మాన్ని నేను చెబుతాను; రహస్యంతో కూడిన దోషాలను కూడా ఏకాగ్రంగా వినండి.

अग्निकार्यं च कर्तव्यं परमान्नेन भोजनम् ।
दीपकश्चापि कर्तव्यः पितॄणां सतिलोदकः ॥ १३.१९१.२ ॥

అగ్నికార్యం చేయాలి, ఉత్తమ అన్నంతో భోజనం పెట్టాలి; పితృదేవతలకు నువ్వులు, నీళ్లతో దీపం కూడా ఉంచాలి.

एतेन विधिना मर्त्यः श्रद्दधानः समाहितः ।
चतुरो वार्षिकान्मासान्यो ददाति तिलोदकाम् ॥ १३.१९१.३ ॥

ఈ విధానంతో శ్రద్ధగలవాడు, ఏకాగ్రుడైన మానవుడు సంవత్సరంలో నాలుగు నెలలపాటు నువ్వులతో నీళ్లు ఇస్తే—

भोजनं च यथाशक्त्या ब्राह्मणे वेदपारगे ।
पशुबन्धशतस्येह फलं प्राप्नोति पुष्कलम् ॥ १३.१९१.४ ॥

వేదపారంగతుడైన బ్రాహ్మణునికి తన శక్తి మేరకు భోజనం పెట్టడం వలన ఇక్కడే నూరు పశుబంధ యజ్ఞాల పూర్ణ ఫలం లభిస్తుంది.

इदं चैवापरं गुह्यमप्रशस्तं निबोधत ।
अग्नेस्तु वृषलो नेता हविर्मूढाश्च योषितः ॥ १३.१९१.५ ॥

ఇంకొక రహస్యమైన, అప్రశస్తమైన విషయాన్ని కూడా తెలుసుకోండి: అగ్నికి నడిపించువాడు వృషలుడు; మోహంతో ఉన్న స్త్రీలు హవిస్సును నిర్వహించేవారు.

मन्यते धर्म एवेति च चाधर्मेणि लिप्यते ।
अग्नयस्तस्य कुप्यन्ति शूद्रयोनिं स गच्छति ॥ १३.१९१.६ ॥

అదే ధర్మమని అతడు భావిస్తాడు, అధర్మంతో మలినమవుతాడు; అతని అగ్నులు అతనిపై కోపిస్తాయి, అతడు శూద్రయోనిలో జన్మిస్తాడు.

पितरश्च न तुष्यन्ति सहदेवैर्विशेषतः ।
प्रायश्चित्तं तु यत्तत्र ब्रुवतस्तन्निबोध मे।
यत्कृत्वा तु नरः सम्यक्सुखी भवति विज्वरः ॥ १३.१९१.७ ॥

పితరులు కూడా ముఖ్యంగా దేవతలతో కలిసి సంతోషించరు. ఇక్కడ నేను చెప్పే ప్రాయశ్చిత్తాన్ని వినుము; దాన్ని చేసిన మనిషి పూర్తిగా సుఖించి బాధలేనివాడు అవుతాడు.

गवां मूत्रपुरीषेणि पयसा च घृतेन च ।
अग्निकार्यं त्र्यहं कुर्यान्निराहारः समाहितः ॥ १३.१९१.८ ॥

ఆవు మూత్రం, పేడ, పాలు, నెయ్యితో మూడు రోజులు అగ్నికార్యం చేయాలి; ఆహారం లేకుండా, మనసును ఏకాగ్రం చేసుకుని.

ततः संवत्सरे पूर्णे प्रतिगृह्णन्ति देवताः ।
हृष्यन्ति पितरश्चास्य श्राद्धकाल उपस्थिते ॥ १३.१९१.९ ॥

తరువాత సంవత్సరం పూర్తయ్యాక దేవతలు స్వీకరిస్తారు; శ్రాద్ధకాలం వచ్చినప్పుడు అతని పితరులు కూడా సంతోషిస్తారు.

एष ह्यधर्मो धर्मश्च सरहस्यः प्रकीर्तितः ।
मर्त्यानां स्वर्गकामानां प्रेत्य स्वर्गसुखावह ॥ १३.१९१.१० ॥

ఇది అధర్మమూ ధర్మమూ, దాని రహస్యంతో సహా చెప్పబడినది; స్వర్గాన్ని కోరే మర్త్యులకు, మరణానంతరం స్వర్గసుఖాన్ని ఇచ్చేది ఇదే.