ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 16.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
16.5.1
ततो ययुर्दारुकः केशवश्च ।
बभ्रुश्च रामस्य पदं पतन्तः।
अथापश्यन्राममनन्तवीर्यं ।
वृक्षाश्रितं चिन्तयानं विविक्ते। ॥ १६.५.१ ॥
ਫਿਰ ਦਾਰੁਕ, ਕੇਸ਼ਵ ਅਤੇ ਬਭ੍ਰੂ ਰਾਮ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਨੰਤ ਬਲ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਟੇਕ ਲਾ ਕੇ, ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਵੇਖਿਆ।
16.5.2
ततः समासाद्य महानुभावः ।
कृष्णस्तदा दारुकमन्वशासत्।
गत्वा कुरून्सर्वमिमं महान्तं ।
पार्थाय शंसस्व वधं यदूनाम् ॥ १६.५.२ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਨੁਭਾਵ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਦਾਰੁਕ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ: 'ਕੁਰੂਆਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਇਸ ਮਹਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਦੱਸ।'
16.5.3
ततोऽर्जुनः क्षिप्रमिहोपयातु ।
श्रुत्वा मृतान्यादवान्ब्रह्मशापात्।
इत्येवमुक्तः स ययौ रथेन ।
कुरूंस्तदा दारुको नष्टचेताः ॥ १६.५.३ ॥
'ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਜਲਦੀ ਇੱਥੇ ਆਵੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸਰਾਪ ਨਾਲ ਯਾਦਵ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸੁਣ ਕੇ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਦਾਰੁਕ, ਮਨ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਥ ਉੱਤੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵੱਲ ਗਿਆ।
16.5.4
ततो गते दारुके केशवोथ ।
दृष्ट्वान्तिके बभ्रुमुवाच वाक्यम्।
स्त्रियो भवान्रक्षितुं यातु शीघ्रं ।
नैता हिंस्युर्दस्यवो वित्तलोभात् ॥ १६.५.४ ॥
ਦਾਰੁਕ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਬਭ੍ਰੂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਛੇਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜਾ; ਧਨ ਦੇ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਡਾਕੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ।'
16.5.5
कूटे युक्तं मुसलं लुब्धकस्य ॥ १६.५.५ ॥
ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦਾ ਮੂਸਲ ਉਸ ਦੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
16.5.6
ततो दृष्ट्वा निहतं बभ्रुमाह ।
कृष्णेऽग्रजं भ्रातरमुग्रतेजाः।
हहैव त्वं मां प्रतीक्षस्व राम ।
यावत्स्त्रियो ज्ञातिवशाः करोमि ॥ १६.५.६ ॥
ਬਭ੍ਰੂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਉਗਰਤੇਜ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਹਾਏ! ਰਾਮ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਉਡੀਕ ਕਰ; ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਕਰਾਂ।
16.5.7
ततः पुरीं द्वारवतीं पविश्य ।
जनार्दनः पितरं प्राह वाक्यम्।
सर्वं भवान्रक्षतु नः समग्रं ।
धनंजयस्यागमनं प्रतीक्षन् ॥ १६.५.७ ॥
ਫਿਰ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਧਨੰਜਯ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪ ਸਾਡੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
16.5.8
रामो वनान्ते प्रतिपालयन्मा-
मास्तेऽद्याहं तेन समानमिष्ये।
दृष्टं मयेदं निधनं यदूनां ।
राज्ञां च पूर्वं कुरुपुङ्गवानाम् ॥ १६.५.८ ॥
ਰਾਮ ਬਨ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਮੇਰੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਯਾਦਵਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵਿਨਾਸ਼ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਰੂਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਸੀ।
16.5.9
नाहं विना यदुभिर्यादवानां ।
पुरीमिमामशकं द्रष्टुमद्य।
तपश्चरिष्यामि निबोध तन्मे ।
रामेणि सार्धं वनमभ्युपेत्य ॥ १६.५.९ ॥
ਯਾਦਵਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਮੇਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਾਂਗਾ; ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਣ ਲਓ — ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਬਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ।
16.5.10
इतीदमुक्त्वा शिरसा च पादौ ।
संस्पृश्य कृष्णस्त्वरितो जगाम।
ततो महान्निनदः प्रादुरासी-
त्सस्त्रीकुमारस्य पुरस्य तस्य ॥ १६.५.१० ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਿਰ ਨਾਲ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੁਰੰਤ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰੌਲਾ ਉੱਠਿਆ।
16.5.11
अथाब्रवीत्केशवः सन्निवर्त्य ।
शब्दं श्रुत्वा योषितां क्रोशतीनाम्।
पुरीमिमामेष्यति सव्यसाची ।
स वो दुःखान्मोचयिता नराग्र्यः ॥ १६.५.११ ॥
ਫਿਰ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਮੁੜ ਕੇ ਕਿਹਾ, ਰੋਂਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ। ਸਵ੍ਯਸਾਚੀ ਇਸ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਆਵੇਗਾ; ਉਹ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਛੁਡਾਵੇਗਾ।
16.5.12
ततो गत्वा केशवस्तं ददर्श ।
रामं वने स्थितमेकं विविक्ते ॥ १६.५.१२ ॥
ਫਿਰ ਕੇਸ਼ਵ ਜਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ — ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਇਕਾਂਤ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇਕੱਲੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਾਮ ਨੂੰ।
16.5.13
रक्ताननः स्वां तनुं तां विमुच्य ॥ १६.५.१३ ॥
ਲਾਲ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਉਹ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।
16.5.14
संदृश्यन्तं सागरान्तं विशन्तं ।
सम्यक्तदा सागरः प्रत्यगृह्णात्।
नागा दिव्याः सरितश्चैव पुण्याः ।
कर्कोटको वासुकिस्तक्षकश्च ॥ १६.५.१४ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੱਕ ਦਿਸਦੇ ਹੋਏ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਉਸਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ। ਦਿਵ੍ਯ ਨਾਗ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ; ਕਰਕੋਟਕ, ਵਾਸੁਕੀ ਅਤੇ ਤਕਸ਼ਕ ਵੀ।
16.5.15
पृथुश्रवा अरुणः कुञ्जरश्च ।
मिश्री शङ्खः कुमुदः पुण्डरीकः।
तथा नागो धृतराष्ट्रो महात्मा ।
ह्रादः क्राथः शितिपृष्ठो निकेतुः ॥ १६.५.१५ ॥
ਪ੍ਰਿਥੁਸ਼੍ਰਵਾ, ਅਰੁਣ ਅਤੇ ਕੁੰਜਰ; ਮਿਸ਼੍ਰੀ, ਸ਼ੰਖ, ਕੁਮੁਦ ਅਤੇ ਪੁੰਡਰੀਕ; ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਨਾਗ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ; ਹ੍ਰਾਦ, ਕ੍ਰਾਥ, ਸ਼ਿਤਿਪ੍ਰਿਸ਼ਠ ਅਤੇ ਨਿਕੇਤੁ।
16.5.16
सङ्कर्षणं भूधरं शुद्धबुद्धिम् ॥ १६.५.१६ ॥
ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ, ਪਰਬਤ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ।
16.5.17
ततो गते भ्रातरि वासुदेवो ।
जानन्सर्वा गतयो दिव्यदृष्टिः।
वने शून्ये विचरंश्चिन्तयानो ।
भूमौ चाथ संविवेशाग्र्यतेजाः ॥ १६.५.१७ ॥
ਭਰਾ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਗਤੀਆਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਦਿਵਿਆ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਸੁੰਨੇ ਬਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੇਟ ਗਏ; ਓਹ ਅਗ੍ਰ੍ਯਤੇਜਸ੍ਵੀ ਸਨ।
16.5.18
सर्वं तेन प्राक्तदा वित्तमासी-
द्गान्धार्या यद्वाक्यमुक्तं स्वधर्मात्।
दुर्वाससा पारसोच्छिष्टलिप्ते ।
यच्चाप्युक्तं तच्च सस्मार कृष्णः ॥ १६.५.१८ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ-ਬਲ ਨਾਲ ਜੋ ਬਚਨ ਕਹੇ ਸਨ, ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ; ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਪਾਰਸ-ਉੱਛਿਸ਼ਟ ਨਾਲ ਲਿਪਤ (…) ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
16.5.19
कुलस्त्रीणां संवृतानां गवां च ।
द्विजेन्द्राणां बलमादाय धर्मे।
योनिर्देवानां वरदो ब्रह्मदेवो ।
गोविन्दाख्यो वासुदेवोऽथ नित्यः ॥ १६.५.१९ ॥
ਕੁਲ-ਇਸਤਰੀਆਂ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦਾ ਬਲ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮੂਲ, ਵਰਦਾਤਾ, ਬ੍ਰਹਮਦੇਵ, 'ਗੋਵਿੰਦ' ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਨਿੱਤ ਹਨ।
16.5.20
संचिन्तयन्नन्धकवृष्णिनाशं ।
कुरुक्षयं चैव महानुभावः।
मेने ततः संक्रमणस्य कालं ।
ततश्चकारेन्द्रियसन्निरोधम् ॥ १६.५.२० ॥
ਅੰਧਕ-ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਖ਼ਾਤਮੇ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ, ਉਸ ਮਹਾਨੁਭਾਵ ਨੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮਿੱਥਿਆ; ਫਿਰ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦਾ ਨਿਗ੍ਰਹ ਕੀਤਾ।
16.5.21
यथा च लोकत्रयपालनार्थं ।
दुर्वासवाक्यप्रतिपालनाय।
देवोपि सन्देहविमोक्षहेतो-
र्निमित्तमैच्छत्सकलार्थतत्त्ववित् ॥ १६.५.२१ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਲਈ ਅਤੇ ਦੁਰਵਾਸਾ ਦੇ ਬਚਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਸੰਦੇਹ-ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਹੇਤੂ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਨਿਮਿੱਤ ਚਾਹਿਆ—ਸਾਰੇ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ।
16.5.22
स सन्निरुद्धेन्द्रियवाङ्मनास्तु ।
शिश्ये महायोगमुपेत्य कृष्णः।
जरोथ तं देशमुपाजगाम ॥ १६.५.२२ ॥
ਇੰਦਰੀਆਂ, ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਮਹਾਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲੇਟ ਗਏ; ਜਰਾ ਉਸ ਥਾਂ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
16.5.23
लुब्धस्तदानीं मृगलिप्सुरुग्रः ।
स केशवं योगयुक्तं शयानं
मृगासक्तो लुब्धकः सायकेन ।
जरोऽविध्यत्पादतले त्वरावां-
स्तं चाभितस्तज्जिघृक्षुर्जगाम ॥ १६.५.२३ ॥
ਤਦ ਲਾਲਚੀ ਅਤੇ ਕਰੂਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਜਰਾ ਨੇ ਹਿਰਨ ਦੀ ਚਾਹ ਨਾਲ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੇਟੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਪੈਰ ਦੇ ਤਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਕੋਲ ਗਿਆ।
16.5.24
अथापश्यत्पुरुषं योगयुक्तं ।
पीतांबरं लुब्धकोऽनेकबाहुम्।
मत्वाऽऽत्मानं त्वपराद्धं स तस्य ।
पादौ जरो जगृहे शङ्कितात्मा ॥ १६.५.२४ ॥
ਫਿਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਪੀਲੇ ਵਸਤਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਨੇਕ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧੀ ਮੰਨ ਕੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜ ਬੈਠਾ।
16.5.25
आश्वासितः पुण्यफलेन भक्तया ।
तथाऽनुतापात्कर्मणो जन्मनश्च।
दृष्ट्वा तथा देवमनन्तवीर्यं ।
देवैस्स्वर्गं प्रातितस्त्यक्तदेहः ॥ १६.५.२५ ॥
ਪੁੰਨ-ਫਲ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦਿਲਾਸਾ ਪਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਅਤੇ ਜਨਮ ਦੇ ਪਛਤਾਵੇ ਨਾਲ, ਅਨੰਤਵੀਰਜ ਦੇਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਵਰਗ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।
16.5.26
गणैर्मुनीनां पूजितस्यत्र कृष्णो ।
गच्छन्नूर्द्ध्वं व्याप्य लोकान्स लक्ष्म्या ॥ १६.५.२६ ॥
ਇੱਥੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜੇ ਗਏ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉੱਪਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਪ ਗਏ।
16.5.27
दिवं प्राप्तं वासवोऽथाश्विनौ च ।
रुद्रादित्या वसवश्चाथ विश्वे।
प्रत्युद्ययुर्मुनयश्चापि सिद्धा ।
गन्धर्वमुख्याश्च सहाप्सरोभिः ॥ १६.५.२७ ॥
ਸਵਰਗ ਪਹੁੰਚੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰ, ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਰੁਦ੍ਰ, ਆਦਿਤਿਆ, ਵਸੂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ ਮਿਲਣ ਆਏ; ਮੁਨੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਵੀ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗੰਧਰਵ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ।
16.5.28
ततो राजन्भगवानुग्रतेजा ।
नारायणः प्रभवश्चाव्ययश्च।
योगाचार्यो रोदसी व्याप्य लक्ष्म्या ।
स्थानं प्राप स्वं महात्माऽप्रमेयम् ॥ १६.५.२८ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਗਰ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਮੂਲ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹਨ, ਯੋਗ ਦੇ ਆਚਾਰਯ, ਲੱਛਮੀ ਨਾਲ ਦਿਓਲੋਕ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਆਪ ਕੇ ਆਪਣੇ ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਸਥਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ।
16.5.29
ततो देवैर्ऋषिभिश्चापि कृष्णः ।
समागतश्चारणैश्चैव राजन्।
गन्धर्वाग्र्यैरप्सरोभिर्वराभिः ।
सिद्धैः साध्यैश्चानतैः पूज्यमानः ॥ १६.५.२९ ॥
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗੰਧਰਵਾਂ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਸਾਧਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਝੁਕ ਕੇ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
16.5.30
तं वै देवाः प्रत्यनन्दन्त राज-
न्मुनिश्रेष्ठा ऋग्भिरानर्चुरीशम्।
तं गन्धर्वाश्चापि तस्थुः स्तुवन्तः ।
प्रीत्य चैनं पुरुहूतोऽभ्यनन्दत् ॥ १६.५.३० ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀ ਆਇਆਂ ਆਖਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ; ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੇ ਰਿਚਾਵਾਂ ਨਾਲ ਈਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਗੰਧਰਵ ਵੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ; ਪੁਰੁਹੂਤ ਇੰਦਰ ਨੇ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਅਭਿਨੰਦਨ ਕੀਤਾ।
16.5.31
नमोनमस्ते भगवञ्शार्ङ्गधन्व-
न्धर्मस्थित्या प्रादुरासीर्धरायाम्।
कंसाख्यादीन्देवशत्रूंश्च सर्वा-
न्हत्वा भूमिः स्थापिता भारतप्ता ॥ १६.५.३१ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਸ਼ਾਰਙ੍ਗ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ। ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਕੰਸ ਨਾਮਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
16.5.32
दिव्यं स्थानमजरं चाप्रमेयं ।
दुर्विज्ञेयं चागमैर्गम्यमग्र्यम्।
गच्छ प्रभो रक्ष चार्तिं प्रपन्ना-
न्कल्पेकल्पे जायमानांश्च मर्त्यान् ॥ १६.५.३२ ॥
ਦਿਵ੍ਯ, ਅਜਰ, ਅਪ੍ਰਮੇਯ, ਦੁਰਵਿਗਿਆਨਯੋਗ ਪਰ ਆਗਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਯੋਗ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਜਾਓ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਦੁਖੀਆਂ ਅਤੇ ਹਰ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
16.5.33
इत्येवमुक्त्वा देवसंघोऽनुगम्य ।
श्रिया युक्तं पुष्पवृष्ट्या ववर्ष।
वाणी चासीत्संश्रिता रूपिणी सा ।
भानोर्मध्ये प्रविश त्वं तु राजन् ॥ १६.५.३३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਦੇਵਸਮੂਹ ਨੇ ਅਨੁਸਰਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਤਦ ਰੂਪਧਾਰੀ ਇੱਕ ਵਾਣੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ।
16.5.34
भुजैश्चतुर्भिः समुपेतं ममेदं ।
रूपं विशिष्टं जीवितं संस्थितं च।
भूमौ गतं पूजयताप्रमेयं ।
सदा हि तस्मिन्निवसामीति देवाः ॥ १६.५.३४ ॥
ਚਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਮੇਰਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗਈ ਅਵਸਥਾ — ਉਸ ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਮੈਂ ਸਦਾ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ।
16.5.35
देवा निवृत्तास्तत्पदं नाप्नुवन्तो ।
बुद्ध्या देवं संस्मरन्तः प्रतीताः।
ब्रह्माद्यास्ते तद्गुणान्कीर्तयन्तः ।
शुभाँल्लोकान्स्वान्प्रपेदुः सुरेन्द्राः ॥ १६.५.३५ ॥
ਉਸ ਪਦ ਨੂੰ ਨਾ ਪਾ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਮੁੜ ਗਏ; ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਉਹ ਦੇਵੇਂਦਰ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।