Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 3.239

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

3.239.1

कर्णस्य वचनं श्रुत्वा राजा दुर्योधनस्ततः ।
हृष्टो भूत्वापुनर्दीनो राधेयमिदमब्रवीत् ॥ ३.२३९.१ ॥

कर्णाचे वचन ऐकून तेव्हा राजा दुर्योधन प्रथम हर्षित झाला, पुन्हा दीन होऊन राधेय कर्णाला असे म्हणाला.

3.239.2

ब्रवीषि यदिदं कर्ण सर्वं मनसि मे स्थितम् ।
न त्वभ्यनुज्ञां लप्स्यामि गमने यत्रपाण्डवाः ॥ ३.२३९.२ ॥

हे कर्णा, तू जे सांगतोस ते सर्व माझ्या मनात आहे; परंतु पांडव जिथे आहेत तिथे जाण्याची अनुमती मला मिळणार नाही.

3.239.3

परिदेवति तान्वीरान्धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
मन्यतेऽभ्यधिकांश्चापि तपोयोगेन पाण्डवान् ॥ ३.२३९.३ ॥

राजा धृतराष्ट्र त्या वीरांसाठी विलाप करतो आणि तपोबलामुळे पांडवांना स्वतःपेक्षाही श्रेष्ठ मानतो.

3.239.4

अथवाऽप्यनुबुध्येत नृपोऽस्माकं चिकीर्षितम् ।
एतामप्यायतिं रक्षन्नाभ्यनुज्ञातुमर्हति ॥ ३.२३९.४ ॥

किंवा राजाला आमचा हेतू कळला तर, भावी परिणाम जपण्यासाठी त्याने अनुमती देणे योग्य नाही.

3.239.5

न हि द्वैतवने किंचिद्विद्यतेऽन्यत्प्रयोजनम् ।
उन्माथनमृते तेषां वनस्थानामपि द्विषाम् ॥ ३.२३९.५ ॥

द्वैतवनात त्यांचा, तिथे राहणाऱ्या त्या शत्रूंचा नाश करण्याखेरीज दुसरा कोणताही हेतू नाही.

3.239.6

जानासिहि यथा क्षत्ता द्यूतकाल उपस्थिते ।
अब्रवीद्यच्च मां त्वां च सौबलं वचनं तदा ॥ ३.२३९.६ ॥

द्यूताचा काळ आला तेव्हा क्षत्त्याने मला, तुला आणि सौबलाला त्या वेळी जे सांगितले ते तुला माहीत आहे.

3.239.7

तानिसर्वाणि वाक्यानि यच्चान्यत्परिदेवितम् ।
विचिन्त्य निश्चय गच्छे गमनायेतराय वा ॥ ३.२३९.७ ॥

ती सर्व वचने आणि विलापात सांगितलेली इतर वचने विचारात घेऊन मी जाण्याचा किंवा दुसऱ्या कारणासाठी थांबण्याचा निश्चय करीन.

3.239.8

ममापि हिमहान्हर्षो यदहं भीमफल्गुनौ ।
क्लिष्टावरण्ये पश्येयं कृष्णया सहिताविति ॥ ३.२३९.८ ॥

वनात क्लेश भोगणाऱ्या भीम आणि फाल्गुनाला कृष्णेसह पाहिले तर मलाही मोठा आनंद होईल.

3.239.9

न तथा ह्याप्नुयां प्रीतिमवाप्य वसुधामिमाम् ।
दृष्ट्वा यथा पाण्डुसुतान्वल्कलाजिनवाससः ॥ ३.२३९.९ ॥

ही पृथ्वी मिळवूनही पांडुपुत्रांना वल्कल आणि मृगाजिन वस्त्रात पाहिल्यावर मला मिळणारा आनंद मिळणार नाही.

3.239.10

किंनु स्यादधिकं तस्माद्यदहं द्रुपदात्मजाम् ।
द्रौपदीं कर्ण पश्येयं काषायवसनां वने ॥ ३.२३९.१० ॥

हे कर्णा! यापेक्षा अधिक काय असेल, की मी द्रुपदकन्या द्रौपदीला वनात काषाय वस्त्रे नेसलेली पाहीन?

3.239.11

यदि मां दर्मराजश्च भीमसेनश्च पाण्डवः ।
युक्तं रपरमया लक्ष्म्या पश्येतां जीवितं भवेत् ॥ ३.२३९.११ ॥

धर्मराज आणि पांडव भीमसेन यांनी मला परम शोभेने युक्त पाहिले, तर माझे जीवन सार्थक होईल.

3.239.12

उपायं न तु पश्यामि येन गच्छेम तद्वनम् ।
यथाचाभ्यनुजानीयाद्गच्छन्तं मां महीपतिः ॥ ३.२३९.१२ ॥

पण आपण त्या वनात जाण्याचा उपाय मला दिसत नाही, आणि जावे असताना राजा मला अनुमती देईल असाही उपाय दिसत नाही.

3.239.13

स सौबलेन सहितस्तथा दुःशासनेन च ।
उपायं पश्य रनिपुणं येन गच्छेम तद्वनम् ॥ ३.२३९.१३ ॥

तो सौबल (शकुनि) आणि दुःशासनासह होता. (तो म्हणाला:) त्या अरण्यात जाण्याचा एखादा उपाय कुशलतेने शोधा.

3.239.14

अहमप्यनुगच्छामि गमनायेतराय च ।
कल्यमेव गमिष्यामि समीपं पार्थिवस्य ह ॥ ३.२३९.१४ ॥

मीदेखील त्याच्या मागोमाग जाईन, जाण्यासाठी आणि दुसऱ्या कारणासाठीही. उद्याच मी राजाजवळ जाईन.

3.239.15

मयि तत्रोपविष्टे तु भीष्मे च कुरुसत्तमे ।
उपायो यो भवेद्दृष्टस्तं ब्रूयाः सहसौबलः ॥ ३.२३९.१५ ॥

मी तिथे बसलो असता आणि कुरुश्रेष्ठ भीष्मही बसले असता, जो उपाय सापडेल तो सौबलासह तू सांगावास.

3.239.16

ततो भीष्मस्य राज्ञश्च निशम्य रगमनं प्रति ।
व्यवसायं करिष्येऽहमनुनीय पितामहम् ॥ ३.२३९.१६ ॥

मग भीष्म आणि राजा जाणार असल्याचे ऐकून, पितामहांना समजावून मी तो प्रयत्न करीन.

3.239.17

तथेत्युक्त्वा तु ते सर्वेग्मुरावसथान्प्रति ।
व्युषितायां रजन्यां तु कर्णो राजानमभ्ययात् ॥ ३.२३९.१७ ॥

"तसेच होवो" असे म्हणून ते सर्व आपापल्या निवासस्थानी गेले. रात्र सरल्यावर कर्ण राजाकडे आला.

3.239.18

ततो दुर्योधनं कर्णः प्रहसन्निदमब्रवीत् ।
उपायः परिदृष्टोऽयं तं निबोधजनेश्वर ॥ ३.२३९.१८ ॥

मग कर्ण हसत दुर्योधनाला म्हणाला: हे जनेश्वरा, हा उपाय मी नीट पाहिला आहे; तो समजून घे.

3.239.19

घोषा द्वैतवने सर्वेत्वत्प्रतीक्षा नराधिप ।
घोषयात्रापदेशेन गमिष्यामो न संशयः ॥ ३.२३९.१९ ॥

हे नराधिपा, द्वैतवनात सर्व गोपाल तुमची वाट पाहत आहेत. घोषयात्रेच्या निमित्ताने आपण निश्चित जाऊ, यात संशय नाही.

3.239.20

उचितं हि सदा गन्तुं घोषयात्रां विशांपते ।
एवं चेत्त्वां पिता राजन्समनुज्ञातुमर्हति ॥ ३.२३९.२० ॥

हे विशांपते, घोषयात्रेला जाणे नेहमीच योग्य आहे. हे राजा, असे असल्यास पित्याने तुला परवानगी देणे योग्य आहे.

3.239.21

तथा कथयमानौ तु घोषयात्राविनिश्चयम् ।
गान्धारराजः शकुनिरित्युवाच हसन्निव ॥ ३.२३९.२१ ॥

घोषयात्रेच्या निश्चयाविषयी ते दोघे असे बोलत असताना, गांधारराज शकुनी हसल्यासारखे म्हणाला.

3.239.22

उपायोऽयंमया दृष्टो गमनाय निरामयः ।
अनुज्ञास्यतिनो राजा चोदयिष्यति चाप्युत ॥ ३.२३९.२२ ॥

मी पाहिलेला हा उपाय जाण्यासाठी निर्दोष आहे. राजा आपल्याला परवानगी देईल आणि प्रोत्साहनही देईल.

3.239.23

घोषा द्वैतव्रने सर्वेत्वत्प्रतीक्षा नराधिप ।
घोषयात्रापदेशेन गमिष्यामः सरः प्रति ॥ ३.२३९.२३ ॥

हे नराधिपा, द्वैतवनात सर्व गोपाल तुमची वाट पाहत आहेत. घोषयात्रेच्या निमित्ताने आपण सरोवराकडे जाऊ.

3.239.24

ततः प्रहसिताः सर्वे तेऽन्योन्यस्य तलान्ददुः ।
तदेव च विनिश्चेत्य ददृशुः कुरुसत्तमम् ॥ ३.२३९.२४ ॥

मग ते सर्व हसत एकमेकांच्या तळहातावर टाळ्या देऊ लागले. तेच निश्चित करून त्यांनी कुरुश्रेष्ठाकडे पाहिले.