महाभारत · अध्याय 3.257
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.257.1
ततस्तु शिल्पिनः सर्वं कृतमूर्चुर्नराधिपम् ।
विदुरश्च महाप्राज्ञो धृतराष्ट्रे न्यवेदयत् ॥ ३.२५७.१ ॥
नंतर शिल्पकारांनी सर्व तयार झाले असल्याचे राजाला कळवले; महाप्राज्ञ विदुराने ते धृतराष्ट्राला निवेदन केले.
3.257.2
सज्जं क्रतुवरं राजन्कालप्राप्तं च भारत ।
सौवर्णं च कृतं सर्वं लाङ्गलं च महाधनम् ॥ ३.२५७.२ ॥
हे राजा, हे भारता, उत्तम यज्ञ योग्य वेळी तयार झाला; सर्व काही सोन्याचे केलेले होते, अतिशय मौल्यवान नांगरही.
3.257.3
एवच्छ्रुत्वा नृपश्रेष्ठो धृतराष्ट्रो विशंपते ।
आज्ञापयामास नृपः क्रतुराजप्रवर्तनम् ॥ ३.२५७.३ ॥
हे ऐकून, हे विशंपते, नृपश्रेष्ठ धृतराष्ट्राने त्या राजयज्ञाचा आरंभ करण्याची आज्ञा दिली।
3.257.4
ततः प्रववृते यज्ञः प्रभूतार्थः सुसंस्कृतः ।
दीक्षितश्चापि गान्धारिर्यथाशास्त्रं यथाक्रमम् ॥ ३.२५७.४ ॥
नंतर विपुल साधनांनी युक्त, उत्तम सिद्ध केलेला यज्ञ सुरू झाला; गांधारीनेही शास्त्रानुसार व यथाक्रम दीक्षा घेतली.
3.257.5
प्रहृष्टो धृतराष्ट्रश्च विदुरश्च महायशाः ।
भीष्मो द्रोणः कृपः कर्णो गान्धारी च यशस्विनी ॥ ३.२५७.५ ॥
हर्षित धृतराष्ट्र, महायशस्वी विदुर, भीष्म, द्रोण, कृप, कर्ण आणि यशस्विनी गांधारी.
3.257.6
निमन्त्रणार्थं दूर्तांश्च प्रेषयामास शीघ्रगान् ।
पार्थिवानां च राजेन्द्र ब्राह्मणानां तथैव च ॥ ३.२५७.६ ॥
हे राजेंद्रा, राजांना व ब्राह्मणांना निमंत्रण देण्यासाठी त्याने शीघ्रगामी दूत पाठवले.
3.257.7
ते प्रयाता यथोद्दिष्टा दूतास्त्वरितवाहनाः ।
तत्र कचित्प्रयान्तं तु दूतं दुःशासनोऽब्रवीत् ॥ ३.२५७.७ ॥
ते निर्देशानुसार वेगवान वाहनांतून निघाले. तेथे निघालेल्या एका दूताला दुःशासन म्हणाला.
3.257.8
गच्छ द्वैतवनं शीघ्रं पाण्डवान्पापपूरुषान् ।
निमन्त्रय यथान्यायं विप्रांस्त स्मिन्वने तदा ॥ ३.२५७.८ ॥
लवकर द्वैतवनात जा. त्या पापी पांडवांना आणि त्या वनातील ब्राह्मणांना यथाविधी निमंत्रण द्या.
3.257.9
स गत्वा पाण्डवान्सर्वानुवाचाभिप्रणम्य च ।
दुर्योधनो महाराज यजते नृपसत्तमः ॥ ३.२५७.९ ॥
तो पांडवांकडे जाऊन सर्वांना नमस्कार करून म्हणाला: 'महाराज, नृपश्रेष्ठ दुर्योधन यज्ञ करीत आहेत.'
3.257.10
स्ववीर्यार्जितमर्थौघमवाप्य कुरुसत्तमः ।
तत्र गच्छन्ति राजानो ब्राह्मणाश्च ततस्ततः ॥ ३.२५७.१० ॥
स्वपराक्रमाने मिळवलेली विपुल संपत्ती प्राप्त करून कुरुश्रेष्ठ तेथे यज्ञ करीत आहेत; तेथे राजे आणि ब्राह्मण ठिकठिकाणाहून जात आहेत.
3.257.11
अहं तु प्रेषितो राजन्कौरवेण महात्मना ।
आमन्त्रयति वो राजा धार्तराष्ट्रो जनेश्वरः।
मनोभिलषितं राज्ञस्तं क्रतुं द्रष्टुमर्हथ ॥ ३.२५७.११ ॥
हे राजा, महात्मा कौरवाने मला पाठवले आहे. जनेश्वर धृतराष्ट्रपुत्र राजा तुम्हाला आमंत्रित करीत आहेत; राजाच्या मनाला हवा असलेला तो यज्ञ तुम्ही पाहण्यास योग्य आहात.
3.257.12
ततो युधिष्ठिरो राजा तच्छ्रुत्वा दूतभाषितम् ।
अब्रवीन्नृपशार्दूलो दिष्ट्या राजा सुयोधनः।
यजते क्रतुमुख्येन पूर्वेषां कीर्तिवर्धनः ॥ ३.२५७.१२ ॥
मग राजा युधिष्ठिराने दूताचे बोलणे ऐकून, नृपशार्दूल म्हणाला: 'सुदैवाने, पूर्वजांची कीर्ती वाढवणारा सुयोधन प्रमुख यज्ञ करीत आहे.'
3.257.13
वयमप्युपयास्यामो न त्विदानीं कथंचन ।
समयः परिपाल्यो नो यावद्वर्षं त्रयोदशम् ॥ ३.२५७.१३ ॥
आम्हीही परत येऊ, पण आत्ता कोणत्याही प्रकारे नाही. तेराव्या वर्षापर्यंत आपली प्रतिज्ञा पाळली पाहिजे.
3.257.14
श्रुत्वैतद्धर्मराजस्य भीमो वचनमब्रवीत् ।
तदा तु नृपतिर्गन्ता धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ३.२५७.१४ ॥
धर्मराजाचे हे वचन ऐकून भीम म्हणाला: तेव्हा राजा म्हणून जाणारा धर्मराज युधिष्ठिरच असेल.
3.257.15
अस्त्रशस्त्रप्रदीप्तेऽग्नौ यदा तं पातयिष्यति ।
वर्षात्रयोदशादूर्ध्वं रणसत्रे नराधिपः ॥ ३.२५७.१५ ॥
अस्त्र-शस्त्रांनी प्रज्वलित अग्नीत, तेराव्या वर्षानंतर रणयज्ञात नराधिप त्याला पाडील तेव्हा.
3.257.16
यदा क्रोधहविर्मोक्ता धार्तराष्ट्रेषु पाण्डवः ।
आगन्तारस्तदा स्मेति वाच्यस्ते स सुयोधनः ॥ ३.२५७.१६ ॥
पांडव क्रोधरूपी हवि धृतराष्ट्रपुत्रांवर सोडील तेव्हा ते येतील; ही गोष्ट त्या सुयोधनाला सांग.
3.257.17
शेषास्तु पाण्डवा राजन्नैवोचुः किंचिदप्रियम् ।
दूतश्चापि यथावृत्तं धार्तराष्ट्रे न्यवेदयत् ॥ ३.२५७.१७ ॥
हे राजा, उरलेल्या पांडवांनी काहीही अप्रिय बोलले नाही; दूतानेही जसे घडले तसे धृतराष्ट्रपुत्राला कळवले.
3.257.18
अथाजग्मुर्नरश्रेष्ठा नानाजनपदेश्वराः ।
ब्राह्मणाश्च महाभाग धार्तराष्ट्रपुरं प्रति ॥ ३.२५७.१८ ॥
मग, हे महाभाग, विविध जनपदांचे अधिपती नरश्रेष्ठ आणि ब्राह्मण धृतराष्ट्रपुत्रांच्या नगराकडे आले.
3.257.19
ते त्वर्चिता यथाशास्त्रं यथाविधि यथाक्रमम् ।
मुदा परमया युक्ताः प्रीताश्चापि नरेश्वराः ॥ ३.२५७.१९ ॥
त्यांचा शास्त्रानुसार, विधिपूर्वक, क्रमाने सत्कार झाला; परम आनंदाने युक्त होऊन ते नरेश्वरही प्रसन्न झाले.
3.257.20
धृतराष्ट्रोऽपि राजेन्द्र संवृतः सर्वकौरवैः ।
हर्षेण महता युक्तो विदुरं प्रत्यभाषत ॥ ३.२५७.२० ॥
हे राजेंद्रा, सर्व कौरवांनी वेढलेल्या धृतराष्ट्राने महान हर्षाने युक्त होऊन विदुराशी बोलले.
3.257.21
यथा सुखी जनः सर्वः क्षत्तः स्यादन्नसंयुतः ।
तुष्येत्तु यज्ञसदने तथा नीतिर्विधीयताम् ॥ ३.२५७.२१ ॥
हे विदुरा, सर्व लोक अन्नासह सुखी व्हावेत आणि यज्ञमंडपात संतुष्ट राहावेत अशी व्यवस्था करावी.
3.257.22
विदुरस्तु तदाज्ञाय सर्ववर्णानरिंदम ।
यथा प्रमाणतो विद्वान्पूजयामास धर्मवित् ॥ ३.२५७.२२ ॥
हे शत्रुदमना, विदुराने ते जाणून, धर्मज्ञ विद्वान म्हणून प्रमाणानुसार सर्व वर्णांचा सत्कार केला.
3.257.23
भक्ष्यपेयान्नपानेन माल्यैश्चापि सुगन्धिभिः ।
वासोभिर्विविधैश्चैव योजयामास हृष्टवत् ॥ ३.२५७.२३ ॥
भक्ष्य, पेय, अन्न, पान, सुगंधी माळा आणि विविध वस्त्रांनी त्यांनी आनंदाने त्यांचा सत्कार केला.
3.257.24
कृत्वा ह्यवभृथं वीरो यथाशास्त्रं यथाक्रमम् ।
सान्त्वयित्वा च राजेन्द्रो दत्त्वा च विविधं वसु।
विसर्जयामास नपान्ब्राह्मणांश्च सहस्रशः ॥ ३.२५७.२४ ॥
वीर राजेंद्राने शास्त्रानुसार, क्रमाने अवभृथ स्नान करून, सांत्वन करून, विविध धन देऊन, राजांना व हजारो ब्राह्मणांना निरोप दिला.
3.257.25
विसृज्यच नृपान्सर्वान्भ्रातृभिः परिवारितः ।
विवेश हास्तिनपुरं सहितः कर्णसौबलैः ॥ ३.२५७.२५ ॥
सर्व राजांना निरोप देऊन, बंधूंनी वेढलेले, कर्ण आणि सौबलासह ते हस्तिनापुरात प्रवेशले.