Mahābhārata · Adhyāya 4.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.23.1
अहं सैरन्ध्रिवेषेण वसन्ती राजवेश्मनि ।
वशगाऽस्मि सुदेष्णाया अक्षधूर्तस्य कारणात् ॥ ४.२३.१ ॥
Disfrazada de sairandhrī, habitando en el palacio del rey, estoy sometida a Sudeṣṇā por culpa del tramposo en los dados.
4.23.2
विक्रियां पश्य मे तीव्रां राजपुत्र्याः परन्तप ।
आसे कालमुपासीना सर्वदुःखसहा पुनः ॥ ४.२३.२ ॥
Mira mi amarga humillación, oh tú que atormentas a los enemigos: hija de rey, me siento esperando de nuevo el momento, soportando todo dolor.
4.23.3
अनित्याः खलु मर्त्यानामर्थाश्च व्यसनानि च ।
इति मत्वा प्रतीक्षामि भर्तॄणामुदयं पुनः ॥ ४.२३.३ ॥
Pensando que las riquezas y las desgracias de los mortales son en verdad impermanentes, aguardo de nuevo el ascenso de mis esposos.
4.23.4
चक्रवत्परिवर्तन्ते ह्यर्थाश्च व्यसनानि च ।
इति कृत्वा प्रतीक्षामि भर्तॄणामुदयं पुनः ॥ ४.२३.४ ॥
Considerando que las riquezas y las desgracias giran como una rueda, aguardo de nuevo el ascenso de mis esposos.
4.23.5
य एव हेतुर्भवति पुरुषस्य जयावहः ।
पराजये च हेतुः स इति च प्रतिपालये ॥ ४.२३.५ ॥
La misma causa que trae la victoria al hombre es también la causa de su derrota; sabiéndolo, vigilo el momento.
4.23.6
दत्त्वा याचन्ति पुरुषा हत्वा हन्यन्त एव ते ।
पातयित्वा च पात्यन्ते परैरिति च मे श्रुतम् ॥ ४.२३.६ ॥
Tras dar, los hombres suplican; tras matar, ellos también son muertos; tras derribar, son derribados por los enemigos, así he oído.
4.23.7
न दैवस्यातिभारोस्ति न चैवास्यातिवर्तनम् ।
इति चाप्यागमं भूयो दैवस्य प्रतिपालये ॥ ४.२३.७ ॥
No hay una carga excesiva sobre el destino, ni es posible superarlo. Por eso vuelvo a esperar la llegada del destino.
4.23.8
स्थितं पूर्वं जलं यत्र न पुनस्तत्र तिष्ठति ।
इति पर्यायमिच्छन्ति प्रतीक्षाम्युदयं पुनः ॥ ४.२३.८ ॥
Donde antes se detuvo el agua, no vuelve a detenerse. Así la gente desea un cambio de suerte; yo espero de nuevo el ascenso.
4.23.9
दैवेन किल यस्यार्थः सुनीतोपि विपद्यते ।
सदा दैवागमे यत्नस्तेन कार्यो विजानता ॥ ४.२३.९ ॥
Cuando el propósito de alguien, aunque bien concebido, es arruinado por el destino, el sabio debe siempre esforzarse cuando llega el destino.
4.23.10
किंनु मे वचनस्याद्य कथितस्य प्रयोजनम् ।
पृच्छ मां दुःखितामेनामपृष्टाऽपि ब्रवीमि ते ॥ ४.२३.१० ॥
¿Cuál es hoy el propósito de mis palabras? Pregúntame a mí, la afligida; aun sin ser preguntada, te hablo.
4.23.11
महिषी पाण्डुपुत्राणां दुहिता द्रुपदस्य च ।
इमामवस्थां संप्राप्ता मदन्या का जिजीविषेत् ॥ ४.२३.११ ॥
Soy la reina principal de los hijos de Pāṇḍu y la hija de Drupada. ¿Quién, salvo yo, llegada a este estado, desearía vivir?
4.23.12
कुरून्परिहरन्सर्वान्पाञ्चालानपि भारत ।
पाण्डवेयांश्च संप्राप्तो मम शोको ह्यरिन्दम ॥ ४.२३.१२ ॥
Oh descendiente de Bharata, oh vencedor de enemigos, mi dolor ha llegado a los Pāṇḍavas, dejando atrás incluso a los Kurus y a los Pāñcālas.
4.23.13
भ्रातृभिः श्वशुरैः पुत्रैर्बहुभिः परिवारिता ।
एवं समुदिता नारी कान्वेयं दुःखभागिनी ॥ ४.२३.१३ ॥
Rodeada de hermanos, suegros y muchos hijos, una mujer tan honrada se ha convertido ahora en partícipe de tal dolor.
4.23.14
नूनं बालतया धातुर्मया वै विप्रियं कृतम् ।
तस्य प्रभावाद्दुर्नीतं प्राप्ताऽस्मि भरतर्षभ ॥ ४.२३.१४ ॥
Ciertamente, por mi niñez debí ofender al Creador; por su poder, oh toro de los Bhāratas, he llegado a esta desgracia.
4.23.15
वर्णं विकारमपि मे पश्य पाण्डव यादृशम् ।
ईदृशो मे न तत्रासीद्दुःखे परमके पुरा ॥ ४.२३.१५ ॥
Oh Pāṇḍava, mira también el cambio de mi color, cómo se ha vuelto; antes, incluso en gran pesar, mi aspecto nunca fue así.
4.23.16
त्वमेव भीम जानीषे यन्मे पार्थ सुखं पुरा ।
साऽहं दासीत्वमापन्ना न शान्तिं मनसा लभे ॥ ४.२३.१६ ॥
Solo tú, oh Bhīma, sabes cuál era mi felicidad antes, oh hijo de Pṛthā; yo, esa misma mujer, he caído en la servidumbre y no hallo paz en mi mente.
4.23.17
तद्दैविकमिदं मन्ये यत्र पार्थो धनञ्जयः ।
भीमधन्वा महारङ्गे चास्ते शान्त इवानलः ॥ ४.२३.१७ ॥
Lo considero obra del destino que Pārtha Dhanañjaya, el arquero temible, esté sentado en el gran campo, sereno como un fuego apagado.
4.23.18
अशक्या वेदितुं पार्थ प्राणिनां वै गतिर्नरैः ।
विनिपातमिमं पश्य युष्माकमविचिन्तितम् ॥ ४.२३.१८ ॥
Oh Pārtha, la senda de los seres vivos no puede ser conocida por los hombres; contempla esta caída vuestra, cuán impensada fue.
4.23.19
यस्या मम मुखप्रेक्षा यूयमिन्द्रसमाः सदा ।
सा प्रेक्ष्य मुखमन्यासामवराणां वरा सती ॥ ४.२३.१९ ॥
Vosotros, iguales a Indra, siempre mirabais mi rostro; ahora, siendo la mejor entre las humildes, miro los rostros de otras mujeres.
4.23.20
पश्य पाण्डव मेऽवस्थां यथा नार्हामि वै तथा ।
युष्मासु ध्रियमाणेषु पाञ्चालेषु च मानद ॥ ४.२३.२० ॥
Mira, Pāṇḍava, mi condición, que no merezco; oh dador de honor, mientras vosotros y los Pāñcālas estáis vivos.
4.23.21
यस्याः सागरपर्यन्ता पृथिवी वशवर्तिनी ।
आसीत्साऽद्य सुदेष्णायाः पाञ्चाली वशवर्तिनी ॥ ४.२३.२१ ॥
Aquella cuya autoridad sobre la tierra, limitada por el océano, fue una vez, la Pāñcālī, hoy está bajo el control de Sudeṣṇā.
4.23.22
यस्याः पुरश्चरा ह्यासन्पृष्ठतश्चानुगामिनः ।
साहमद्य सुदेष्णायाः पुरः पश्चाच्च गामिनी ॥ ४.२३.२२ ॥
Yo, delante de quien iban los servidores y detrás de quien seguían los seguidores, hoy camino delante y detrás de Sudeṣṇā.
4.23.23
इदं तु दुःखं कौन्तेय ममासह्यं निबोध तत् ।
या न जातु स्वयं पिंषे गात्रोद्वर्तनमात्मनः ।
अन्यत्र कुन्त्या भद्रं ते सा पिनष्म्यद्य चन्दनं ॥ ४.२३.२३ ॥
Escucha, hijo de Kuntī, este dolor mío, insoportable: yo, que nunca molí con mis propias manos pasta de sándalo para mi cuerpo, excepto para Kuntī, que te vaya bien, hoy muelo sándalo.
4.23.24
पश्य कौन्तेय पाणी मे नैवं वै भवतः पुरा ।
इत्यस्मै दर्शयामास किणवन्तौ करावुभौ ॥ ४.२३.२४ ॥
Mira, hijo de Kuntī, mis manos, que antes no eran así. Diciendo esto, le mostró ambas manos, callosas.
4.23.25
बिभेमि कुन्त्या या नाऽहं युष्माकं वा कदाचन ।
साऽद्याग्रतो विराटस्य भीता तिष्ठामि किंकरी ॥ ४.२३.२५ ॥
Nunca temí a Kuntī ni a vosotros. Hoy, temerosa, me hallo ante Virāṭa como sirvienta.
4.23.26
किंनु वक्ष्यति सम्राण्मां वर्णकः सुकृतो न वा ।
नान्यपिष्टं विराटस्य चन्दनं किल रोचते ॥ ४.२३.२६ ॥
¿Qué me dirá el emperador? ¿Habrá preparado bien el ungüento aquel hombre o no? A Virāṭa no le agrada el sándalo molido por otro.
4.23.27
सा कीर्तयन्ती दुःखानि भीमसेनस्य भामिनी ।
रुरोद शनकैः कृष्णा भीमस्योरस्समाश्रिता ॥ ४.२३.२७ ॥
Recordando los sufrimientos de Bhīmasena, la hermosa Kṛṣṇā lloró suavemente, apoyada en el pecho de Bhīma.
4.23.28
सा बाष्पकलया वाचा निश्वसन्ती पुनःपुनः ।
हृदयं भीमसेनस्य घटयन्तीदमब्रवीत् ॥ ४.२३.२८ ॥
Con la voz ahogada en lágrimas, suspirando una y otra vez, tocando el corazón de Bhīmasena, dijo estas palabras.
4.23.29
नाल्पं कृतं मया भीम देवानां किल्बिषं पुरा ।
अभाग्या या तु जीवामि मर्तव्ये सति पाण्डव ॥ ४.२३.२९ ॥
Oh Bhīma, en el pasado no cometí ni la menor ofensa contra los dioses; y, sin embargo, desdichada, sigo viviendo aunque la muerte sea posible, oh hijo de Pāṇḍu.
4.23.30
कीचकं चेन्न हन्यास्त्वं स्वात्मानं नाशयाम्यहम् ।
विषमालोड्य पास्यामि प्रवेक्ष्याम्यथवाऽनलम्।
अभाग्याऽहमपुण्याऽहं नित्यदुःखा च विक्लवा ॥ ४.२३.३० ॥
Si no matas a Kīcaka, me destruiré a mí misma: mezclaré veneno y lo beberé, o entraré en el fuego. Soy desdichada, sin mérito, siempre afligida y desconsolada.
4.23.31
पापे निपतितायाश्च किं फलं जीवितेन मे ।
इत्यस्मै दर्शयामास किणबद्धौ करावुभौ ॥ ४.२३.३१ ॥
"¿De qué sirve la vida para mí, que he caído en el pecado?" Diciendo esto, le mostró sus dos manos, endurecidas por los callos.
4.23.32
ततस्तस्याः करौ पीनौ किणबद्धौ वृकोदरः ।
मुखमानीय वेपन्त्या रुरोद परवीरहा ॥ ४.२३.३२ ॥
Entonces Vṛkodara tomó sus gruesas manos endurecidas por los callos, acercó su rostro tembloroso, y el matador de héroes enemigos rompió a llorar.
4.23.33
तौ गृहीत्वा च कौन्तेयो बाष्पमुत्सृज्य वीर्यवान् ।
ततः परमदुःखार्त इदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.२३.३३ ॥
Tomando aquellas dos manos y derramando lágrimas, el poderoso hijo de Kuntī, atormentado por el dolor extremo, pronunció entonces estas palabras.