മഹാഭാരതം · അധ്യായം 4.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.23.1
अहं सैरन्ध्रिवेषेण वसन्ती राजवेश्मनि ।
वशगाऽस्मि सुदेष्णाया अक्षधूर्तस्य कारणात् ॥ ४.२३.१ ॥
ഞാൻ സൈരന്ധ്രിയുടെ വേഷത്തിൽ രാജമന്ദിരത്തിൽ വസിക്കുന്നു; ചൂതുകളിക്കാരന്റെ കാരണത്താൽ സുദേഷ്ണയുടെ വശത്തിലാണ് ഞാൻ.
4.23.2
विक्रियां पश्य मे तीव्रां राजपुत्र्याः परन्तप ।
आसे कालमुपासीना सर्वदुःखसहा पुनः ॥ ४.२३.२ ॥
ശത്രുക്കളെ തപിപ്പിക്കുന്നവനേ, എന്റെ കഠിനമായ അപമാനം കാണുക. രാജപുത്രിയായിട്ടും സകല ദുഃഖവും സഹിച്ച് വീണ്ടും കാലത്തെ കാത്തിരിക്കുന്നു.
4.23.3
अनित्याः खलु मर्त्यानामर्थाश्च व्यसनानि च ।
इति मत्वा प्रतीक्षामि भर्तॄणामुदयं पुनः ॥ ४.२३.३ ॥
മനുഷ്യരുടെ സമ്പത്തും ആപത്തുകളും നിശ്ചയമായും അനിത്യമാണെന്ന് കരുതി, ഭർത്താക്കന്മാരുടെ വീണ്ടും ഉയർച്ചയെ ഞാൻ കാത്തിരിക്കുന്നു.
4.23.4
चक्रवत्परिवर्तन्ते ह्यर्थाश्च व्यसनानि च ।
इति कृत्वा प्रतीक्षामि भर्तॄणामुदयं पुनः ॥ ४.२३.४ ॥
സമ്പത്തും ആപത്തുകളും ചക്രംപോലെ തിരിയുന്നു എന്ന് കരുതി, ഭർത്താക്കന്മാരുടെ വീണ്ടും ഉയർച്ചയെ ഞാൻ കാത്തിരിക്കുന്നു.
4.23.5
य एव हेतुर्भवति पुरुषस्य जयावहः ।
पराजये च हेतुः स इति च प्रतिपालये ॥ ४.२३.५ ॥
മനുഷ്യന് ജയം നൽകുന്ന കാരണമാണ് പരാജയത്തിനും കാരണമെന്ന് അറിഞ്ഞ്, ഞാൻ അതിനെ സൂക്ഷിച്ച് കാത്തിരിക്കുന്നു.
4.23.6
दत्त्वा याचन्ति पुरुषा हत्वा हन्यन्त एव ते ।
पातयित्वा च पात्यन्ते परैरिति च मे श्रुतम् ॥ ४.२३.६ ॥
കൊടുത്ത ശേഷം മനുഷ്യർ യാചിക്കുന്നു; കൊന്നാൽ അവരും കൊല്ലപ്പെടുന്നു; വീഴ്ത്തി ശത്രുക്കളാൽ വീഴ്ത്തപ്പെടുന്നു എന്ന് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
4.23.7
न दैवस्यातिभारोस्ति न चैवास्यातिवर्तनम् ।
इति चाप्यागमं भूयो दैवस्य प्रतिपालये ॥ ४.२३.७ ॥
ദൈവത്തിന് അതിഭാരമില്ല, അതിനെ അതിക്രമിക്കാനും കഴിയില്ല. അതിനാൽ ദൈവത്തിന്റെ വരവിനായി ഞാൻ വീണ്ടും കാത്തിരിക്കുന്നു.
4.23.8
स्थितं पूर्वं जलं यत्र न पुनस्तत्र तिष्ठति ।
इति पर्यायमिच्छन्ति प्रतीक्षाम्युदयं पुनः ॥ ४.२३.८ ॥
മുമ്പ് വെള്ളം എവിടെ നിന്നിരുന്നുവോ, അവിടെ അത് വീണ്ടും നിൽക്കുന്നില്ല. ഇങ്ങനെ ആളുകൾ മാറ്റം ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഞാൻ വീണ്ടും ഉദയത്തെ കാത്തിരിക്കുന്നു.
4.23.9
दैवेन किल यस्यार्थः सुनीतोपि विपद्यते ।
सदा दैवागमे यत्नस्तेन कार्यो विजानता ॥ ४.२३.९ ॥
ദൈവത്താൽ ആരുടെയെങ്കിലും ലക്ഷ്യം, നന്നായി ആലോചിച്ചതാണെങ്കിലും, നശിക്കുന്നു; അതിനാൽ ബുദ്ധിമാൻ ദൈവം വരുമ്പോൾ എപ്പോഴും പ്രയത്നം ചെയ്യണം.
4.23.10
किंनु मे वचनस्याद्य कथितस्य प्रयोजनम् ।
पृच्छ मां दुःखितामेनामपृष्टाऽपि ब्रवीमि ते ॥ ४.२३.१० ॥
ഇന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകൾക്ക് എന്ത് പ്രയോജനം? ദുഃഖിതയായ എന്നോട് ചോദിക്കൂ; ചോദിക്കാതെയും ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു.
4.23.11
महिषी पाण्डुपुत्राणां दुहिता द्रुपदस्य च ।
इमामवस्थां संप्राप्ता मदन्या का जिजीविषेत् ॥ ४.२३.११ ॥
ഞാൻ പാണ്ഡുപുത്രന്മാരുടെ മഹിഷി, ദ്രുപദന്റെ പുത്രി; ഈ അവസ്ഥയിൽ എത്തിയ എന്നെക്കൂടാതെ മറ്റാരാണ് ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുക?
4.23.12
कुरून्परिहरन्सर्वान्पाञ्चालानपि भारत ।
पाण्डवेयांश्च संप्राप्तो मम शोको ह्यरिन्दम ॥ ४.२३.१२ ॥
ഹേ ഭാരത, ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്നവനേ, കുരുക്കളെയും പാഞ്ചാലരെയും പോലും ഒഴിവാക്കി പാണ്ഡവരിൽ എത്തിയ എന്റെ ദുഃഖമാണിത്.
4.23.13
भ्रातृभिः श्वशुरैः पुत्रैर्बहुभिः परिवारिता ।
एवं समुदिता नारी कान्वेयं दुःखभागिनी ॥ ४.२३.१३ ॥
സഹോദരന്മാർ, ശ്വശുരന്മാർ, അനേകം പുത്രന്മാർ എന്നിവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഇങ്ങനെ ആദരിക്കപ്പെട്ട സ്ത്രീ, ഇപ്പോൾ എത്ര ദുഃഖത്തിന്റെ പങ്കാളിയായിരിക്കുന്നു.
4.23.14
नूनं बालतया धातुर्मया वै विप्रियं कृतम् ।
तस्य प्रभावाद्दुर्नीतं प्राप्ताऽस्मि भरतर्षभ ॥ ४.२३.१४ ॥
തീർച്ചയായും ബാല്യത്താൽ ഞാൻ വിധാതാവിനോട് അപരാധം ചെയ്തിരിക്കണം; അവന്റെ പ്രഭാവത്താൽ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഈ ദുർഗതി ഞാൻ പ്രാപിച്ചു.
4.23.15
वर्णं विकारमपि मे पश्य पाण्डव यादृशम् ।
ईदृशो मे न तत्रासीद्दुःखे परमके पुरा ॥ ४.२३.१५ ॥
പാണ്ഡവാ, എന്റെ നിറത്തിലെ ഈ മാറ്റവും കാണുക, എത്ര വ്യത്യസ്തമാണെന്ന്; മുമ്പ് വലിയ ദുഃഖത്തിലും എനിക്കിങ്ങനെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
4.23.16
त्वमेव भीम जानीषे यन्मे पार्थ सुखं पुरा ।
साऽहं दासीत्वमापन्ना न शान्तिं मनसा लभे ॥ ४.२३.१६ ॥
ഭീമാ, മുമ്പ് എന്റെ സുഖം എന്തായിരുന്നുവെന്ന് നീ തന്നെ അറിയുന്നു, പാർത്ഥാ; ആ ഞാനാണ് ഇപ്പോൾ ദാസ്യത്തിലായത്, മനസ്സിൽ ശാന്തി കണ്ടെത്തുന്നില്ല.
4.23.17
तद्दैविकमिदं मन्ये यत्र पार्थो धनञ्जयः ।
भीमधन्वा महारङ्गे चास्ते शान्त इवानलः ॥ ४.२३.१७ ॥
മഹാരംഗത്ത് ഭയങ്കര വില്ലാളിയായ പാർത്ഥൻ ധനഞ്ജയൻ ശാന്തമായ അഗ്നിപോലെ ഇരിക്കുന്നത് ദൈവികമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
4.23.18
अशक्या वेदितुं पार्थ प्राणिनां वै गतिर्नरैः ।
विनिपातमिमं पश्य युष्माकमविचिन्तितम् ॥ ४.२३.१८ ॥
പാർത്ഥാ, ജീവികളുടെ ഗതി മനുഷ്യർക്ക് അറിയാൻ കഴിയില്ല; നിങ്ങളുടെ ഈ വീഴ്ച എത്ര അചിന്തനീയമാണെന്ന് നോക്കൂ.
4.23.19
यस्या मम मुखप्रेक्षा यूयमिन्द्रसमाः सदा ।
सा प्रेक्ष्य मुखमन्यासामवराणां वरा सती ॥ ४.२३.१९ ॥
ഇന്ദ്രസമാനരായ നിങ്ങൾ എപ്പോഴും എന്റെ മുഖം നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു; ഇപ്പോൾ താഴ്ന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠയായി, മറ്റു സ്ത്രീകളുടെ മുഖങ്ങളിലേക്ക് ഞാൻ നോക്കുന്നു.
4.23.20
पश्य पाण्डव मेऽवस्थां यथा नार्हामि वै तथा ।
युष्मासु ध्रियमाणेषु पाञ्चालेषु च मानद ॥ ४.२३.२० ॥
പാണ്ഡവാ, എന്റെ ഈ അവസ്ഥ കാണൂ; ഞാൻ ഇങ്ങനെയാകാൻ അർഹയല്ല. മാനദായകാ, നിങ്ങളും പാഞ്ചാലരും ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ ഇതു സംഭവിക്കുന്നു.
4.23.21
यस्याः सागरपर्यन्ता पृथिवी वशवर्तिनी ।
आसीत्साऽद्य सुदेष्णायाः पाञ्चाली वशवर्तिनी ॥ ४.२३.२१ ॥
സമുദ്രംവരെ നീണ്ട ഭൂമി ആരുടെ വശത്തിലായിരുന്നുവോ, ആ പാഞ്ചാലി ഇന്ന് സുദേഷ്ണയുടെ വശത്താണ്.
4.23.22
यस्याः पुरश्चरा ह्यासन्पृष्ठतश्चानुगामिनः ।
साहमद्य सुदेष्णायाः पुरः पश्चाच्च गामिनी ॥ ४.२३.२२ ॥
ആരുടെ മുന്നിൽ നടക്കുന്നവരും പിന്നിൽ അനുഗമിക്കുന്നവരും ഉണ്ടായിരുന്നുവോ, ആ ഞാൻ ഇന്ന് സുദേഷ്ണയുടെ മുന്നിലും പിന്നിലും നടക്കുന്നു.
4.23.23
इदं तु दुःखं कौन्तेय ममासह्यं निबोध तत् ।
या न जातु स्वयं पिंषे गात्रोद्वर्तनमात्मनः ।
अन्यत्र कुन्त्या भद्रं ते सा पिनष्म्यद्य चन्दनं ॥ ४.२३.२३ ॥
കുന്തീപുത്രാ, എന്റെ ഈ സഹിക്കാനാകാത്ത ദുഃഖം അറിയൂ. കുന്തിക്കല്ലാതെ എനിക്കുവേണ്ടി ഞാൻ ഒരിക്കലും ദേഹലേപനത്തിനായി ചന്ദനം അരച്ചിട്ടില്ല; നിനക്ക് മംഗളം, ആ ഞാൻ ഇന്ന് ചന്ദനം അരയ്ക്കുന്നു.
4.23.24
पश्य कौन्तेय पाणी मे नैवं वै भवतः पुरा ।
इत्यस्मै दर्शयामास किणवन्तौ करावुभौ ॥ ४.२३.२४ ॥
കുന്തീപുത്രാ, എന്റെ കൈകൾ കാണൂ; മുൻപ് ഇങ്ങനെയല്ലായിരുന്നു. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവൾ തന്റെ രണ്ടു കൈകളിലെയും തഴമ്പുകൾ കാണിച്ചു.
4.23.25
बिभेमि कुन्त्या या नाऽहं युष्माकं वा कदाचन ।
साऽद्याग्रतो विराटस्य भीता तिष्ठामि किंकरी ॥ ४.२३.२५ ॥
ഞാൻ കുന്തിയെയോ നിങ്ങളെയോ ഒരിക്കലും ഭയപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ഇന്ന് ഭയന്നവളായി വിരാടന്റെ മുന്നിൽ ദാസിയായി നിൽക്കുന്നു.
4.23.26
किंनु वक्ष्यति सम्राण्मां वर्णकः सुकृतो न वा ।
नान्यपिष्टं विराटस्य चन्दनं किल रोचते ॥ ४.२३.२६ ॥
ചക്രവർത്തി എന്നോട് എന്ത് പറയുമോ? ആ ലേപനം ഉണ്ടാക്കിയവൻ നന്നായി ഉണ്ടാക്കിയോ ഇല്ലയോ? വിരാടന് മറ്റൊരാൾ അരച്ച ചന്ദനം ഇഷ്ടമാകുന്നില്ല.
4.23.27
सा कीर्तयन्ती दुःखानि भीमसेनस्य भामिनी ।
रुरोद शनकैः कृष्णा भीमस्योरस्समाश्रिता ॥ ४.२३.२७ ॥
ഭീമസേനന്റെ ദുഃഖങ്ങൾ ഓർമ്മിച്ച ആ സുന്ദരിയായ കൃഷ്ണ ഭീമന്റെ മാർവിൽ ചാരി മെല്ലെ കരഞ്ഞു.
4.23.28
सा बाष्पकलया वाचा निश्वसन्ती पुनःपुनः ।
हृदयं भीमसेनस्य घटयन्तीदमब्रवीत् ॥ ४.२३.२८ ॥
കണ്ണീരിൽ കുതിർന്ന ശബ്ദത്തിൽ, വീണ്ടും വീണ്ടും നെടുവീർപ്പിട്ടുകൊണ്ട്, ഭീമസേനന്റെ ഹൃദയത്തെ സ്പർശിച്ച് അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
4.23.29
नाल्पं कृतं मया भीम देवानां किल्बिषं पुरा ।
अभाग्या या तु जीवामि मर्तव्ये सति पाण्डव ॥ ४.२३.२९ ॥
ഭീമാ, മുൻപ് ഞാൻ ദേവന്മാരോട് ചെറിയ അപരാധവും ചെയ്തിട്ടില്ല. പാണ്ഡവാ, മരണം സാധ്യമായിരിക്കെ ഭാഗ്യമില്ലാത്തവളായി ഞാൻ ജീവിക്കുന്നു.
4.23.30
कीचकं चेन्न हन्यास्त्वं स्वात्मानं नाशयाम्यहम् ।
विषमालोड्य पास्यामि प्रवेक्ष्याम्यथवाऽनलम्।
अभाग्याऽहमपुण्याऽहं नित्यदुःखा च विक्लवा ॥ ४.२३.३० ॥
നീ കീചകനെ കൊല്ലുന്നില്ലെങ്കിൽ ഞാൻ എന്നെത്തന്നെ നശിപ്പിക്കും. വിഷം കലക്കി കുടിക്കും, അല്ലെങ്കിൽ തീയിൽ പ്രവേശിക്കും. ഞാൻ ഭാഗ്യമില്ലാത്തവൾ, പുണ്യമില്ലാത്തവൾ, എന്നും ദുഃഖിതയും തളർന്നവളുമാണ്.
4.23.31
पापे निपतितायाश्च किं फलं जीवितेन मे ।
इत्यस्मै दर्शयामास किणबद्धौ करावुभौ ॥ ४.२३.३१ ॥
പാപത്തിൽ വീണ എനിക്ക് ജീവിച്ചിരിക്കുന്നതുകൊണ്ട് എന്ത് ഫലം? ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവൾ തഴമ്പു പിടിച്ച തന്റെ രണ്ടു കൈകളും അവനെ കാണിച്ചു.
4.23.32
ततस्तस्याः करौ पीनौ किणबद्धौ वृकोदरः ।
मुखमानीय वेपन्त्या रुरोद परवीरहा ॥ ४.२३.३२ ॥
അപ്പോൾ വൃകോദരൻ അവളുടെ തഴമ്പുപിടിച്ച തടിച്ച കൈകൾ പിടിച്ച്, വിറയ്ക്കുന്ന അവളുടെ മുഖം അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന്, ശത്രുവീരന്മാരെ വധിക്കുന്നവൻ കരഞ്ഞു.
4.23.33
तौ गृहीत्वा च कौन्तेयो बाष्पमुत्सृज्य वीर्यवान् ।
ततः परमदुःखार्त इदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.२३.३३ ॥
ആ രണ്ടു കൈകളും പിടിച്ച്, കണ്ണീർ ചൊരിഞ്ഞ്, അതിദുഃഖത്താൽ പീഡിതനായ വീര്യവാനായ കൗന്തേയൻ അപ്പോൾ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.