มหาภารตะ · อัธยายะ 4.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.23.1
अहं सैरन्ध्रिवेषेण वसन्ती राजवेश्मनि ।
वशगाऽस्मि सुदेष्णाया अक्षधूर्तस्य कारणात् ॥ ४.२३.१ ॥
ข้าพเจ้าแต่งกายเป็นนางบริการ พำนักอยู่ในวังของพระราชา กลายเป็นผู้อยู่ในอำนาจของสุทัศณา เพราะนักเล่นพนันที่โกง
4.23.2
विक्रियां पश्य मे तीव्रां राजपुत्र्याः परन्तप ।
आसे कालमुपासीना सर्वदुःखसहा पुनः ॥ ४.२३.२ ॥
โปรดดูความอัปยศอันแสนขมขื่นของข้าพเจ้าเถิด โอ้ผู้ทำลายข้าศึก ข้าพเจ้าซึ่งเป็นธิดาของกษัตริย์ ต้องนั่งรอคอยกาลเวลาอีกครั้ง อดทนต่อทุกข์ทั้งปวง
4.23.3
अनित्याः खलु मर्त्यानामर्थाश्च व्यसनानि च ।
इति मत्वा प्रतीक्षामि भर्तॄणामुदयं पुनः ॥ ४.२३.३ ॥
เมื่อคิดว่าโชคลาภและความทุกข์ของมนุษย์ไม่เที่ยงแท้เป็นแน่ ข้าพเจ้าจึงรอคอยการผงาดขึ้นของสามีทั้งหลายอีกครั้ง
4.23.4
चक्रवत्परिवर्तन्ते ह्यर्थाश्च व्यसनानि च ।
इति कृत्वा प्रतीक्षामि भर्तॄणामुदयं पुनः ॥ ४.२३.४ ॥
เมื่อคิดว่าโชคลาภและความทุกข์หมุนวนไปดั่งล้อรถ ข้าพเจ้าจึงรอคอยการผงาดขึ้นของสามีทั้งหลายอีกครั้ง
4.23.5
य एव हेतुर्भवति पुरुषस्य जयावहः ।
पराजये च हेतुः स इति च प्रतिपालये ॥ ४.२३.५ ॥
สิ่งเดียวกันนั่นแหละที่เป็นเหตุนำชัยชนะมาสู่บุรุษ ก็เป็นเหตุของความพ่ายแพ้ด้วย ด้วยรู้เช่นนี้ ข้าพเจ้าจึงเฝ้าคอยโอกาสอยู่
4.23.6
दत्त्वा याचन्ति पुरुषा हत्वा हन्यन्त एव ते ।
पातयित्वा च पात्यन्ते परैरिति च मे श्रुतम् ॥ ४.२३.६ ॥
มนุษย์ที่ให้ก็ย่อมขอร้อง ที่ฆ่าก็ย่อมถูกฆ่า ที่ล้มผู้อื่นก็ย่อมถูกศัตรูล้ม ข้าพเจ้าได้ยินมาเช่นนี้
4.23.7
न दैवस्यातिभारोस्ति न चैवास्यातिवर्तनम् ।
इति चाप्यागमं भूयो दैवस्य प्रतिपालये ॥ ४.२३.७ ॥
โชคชะตาไม่มีภาระอันหนักเกินไป และไม่มีผู้ใดข้ามพ้นโชคชะตาไปได้ ด้วยเหตุนี้ ข้าพเจ้าจึงรอคอยการมาถึงของโชคชะตาอีกครั้ง
4.23.8
स्थितं पूर्वं जलं यत्र न पुनस्तत्र तिष्ठति ।
इति पर्यायमिच्छन्ति प्रतीक्षाम्युदयं पुनः ॥ ४.२३.८ ॥
น้ำที่เคยขังอยู่ ณ ที่ใด ย่อมไม่ขังอยู่ที่นั่นอีก ผู้คนจึงปรารถนาการหมุนเปลี่ยนของโชคชะตา ข้าพเจ้าจึงรอคอยความผงาดขึ้นอีกครั้ง
4.23.9
दैवेन किल यस्यार्थः सुनीतोपि विपद्यते ।
सदा दैवागमे यत्नस्तेन कार्यो विजानता ॥ ४.२३.९ ॥
เมื่อจุดมุ่งหมายของผู้ใดแม้วางแผนไว้ดีแล้ว ก็ยังพินาศไปด้วยโชคชะตา ผู้มีปัญญาจึงต้องพยายามเสมอเมื่อโชคชะตามาถึง
4.23.10
किंनु मे वचनस्याद्य कथितस्य प्रयोजनम् ।
पृच्छ मां दुःखितामेनामपृष्टाऽपि ब्रवीमि ते ॥ ४.२३.१० ॥
คำพูดของข้าพเจ้าในวันนี้มีประโยชน์อะไรเล่า จงถามข้าพเจ้าผู้ทุกข์ระทมนี้เถิด แม้ไม่ถาม ข้าพเจ้าก็จะกล่าวแก่ท่าน
4.23.11
महिषी पाण्डुपुत्राणां दुहिता द्रुपदस्य च ।
इमामवस्थां संप्राप्ता मदन्या का जिजीविषेत् ॥ ४.२३.११ ॥
ข้าพเจ้าคือมเหสีเอกของบรรดาโอรสของปาณฑุ และเป็นธิดาของท้าวทรุปทะ ผู้ใดเล่าเมื่อตกอยู่ในสภาพเช่นนี้ จะปรารถนามีชีวิตอยู่ นอกจากข้าพเจ้า
4.23.12
कुरून्परिहरन्सर्वान्पाञ्चालानपि भारत ।
पाण्डवेयांश्च संप्राप्तो मम शोको ह्यरिन्दम ॥ ४.२३.१२ ॥
โอ้ทายาทแห่งภรต โอ้ผู้ปราบศัตรู ความโศกของข้าพเจ้าได้ล่วงเลยเหล่ากุรุทั้งปวงและปัญจาละ มาถึงบรรดาปาณฑพแล้ว
4.23.13
भ्रातृभिः श्वशुरैः पुत्रैर्बहुभिः परिवारिता ।
एवं समुदिता नारी कान्वेयं दुःखभागिनी ॥ ४.२३.१३ ॥
หญิงที่ถูกล้อมด้วยพี่น้อง พ่อสามี และบุตรชายมากมาย ได้รับการยกย่องเช่นนี้ บัดนี้กลับมาแบ่งปันความทุกข์เช่นนี้ได้อย่างไร
4.23.14
नूनं बालतया धातुर्मया वै विप्रियं कृतम् ।
तस्य प्रभावाद्दुर्नीतं प्राप्ताऽस्मि भरतर्षभ ॥ ४.२३.१४ ॥
แน่นอน ด้วยความเป็นเด็กเขลา ข้าพเจ้าคงได้กระทำผิดต่อพระพรหมผู้สร้าง โอ้ผู้เป็นเลิศแห่งภรต ด้วยอำนาจของพระองค์ ข้าพเจ้าจึงต้องประสบความโชคร้ายนี้
4.23.15
वर्णं विकारमपि मे पश्य पाण्डव यादृशम् ।
ईदृशो मे न तत्रासीद्दुःखे परमके पुरा ॥ ४.२३.१५ ॥
โอ้ปาณฑพ โปรดดูสีผิวของข้าพเจ้าที่เปลี่ยนไปเถิด ว่าเป็นเช่นไร ในกาลก่อน แม้ในความทุกข์อันยิ่งใหญ่ รูปโฉมของข้าพเจ้าก็ไม่เคยเป็นเช่นนี้
4.23.16
त्वमेव भीम जानीषे यन्मे पार्थ सुखं पुरा ।
साऽहं दासीत्वमापन्ना न शान्तिं मनसा लभे ॥ ४.२३.१६ ॥
โอ้ภีมะ มีเพียงท่านเท่านั้นที่รู้ว่าความสุขของข้าพเจ้าในกาลก่อนเป็นเช่นไร โอ้บุตรแห่งปฤถา ข้าพเจ้าผู้เป็นหญิงคนเดิมนั้น บัดนี้ตกอยู่ในความเป็นทาส และไม่พบความสงบในใจ
4.23.17
तद्दैविकमिदं मन्ये यत्र पार्थो धनञ्जयः ।
भीमधन्वा महारङ्गे चास्ते शान्त इवानलः ॥ ४.२३.१७ ॥
ข้าพเจ้าเห็นว่านี่เป็นกิจของโชคชะตา ที่ปารถะธนัญชัย นักธนูผู้กล้าหาญ นั่งอยู่กลางสนามใหญ่ สงบนิ่งดุจไฟที่ดับแล้ว
4.23.18
अशक्या वेदितुं पार्थ प्राणिनां वै गतिर्नरैः ।
विनिपातमिमं पश्य युष्माकमविचिन्तितम् ॥ ४.२३.१८ ॥
โอ้ปารถะ มนุษย์ไม่อาจรู้วิถีของสรรพสัตว์ได้ โปรดดูความตกต่ำของท่านนี้เถิด ว่าไม่มีผู้ใดคาดคิดมาก่อนเลย
4.23.19
यस्या मम मुखप्रेक्षा यूयमिन्द्रसमाः सदा ।
सा प्रेक्ष्य मुखमन्यासामवराणां वरा सती ॥ ४.२३.१९ ॥
ท่านทั้งหลายผู้เสมอด้วยพระอินทร์ เคยมองดูใบหน้าของข้าพเจ้าอยู่เสมอ บัดนี้ ข้าพเจ้าผู้เป็นเลิศกว่าหญิงต่ำศักดิ์ทั้งหลาย กลับต้องมองดูใบหน้าของหญิงอื่น
4.23.20
पश्य पाण्डव मेऽवस्थां यथा नार्हामि वै तथा ।
युष्मासु ध्रियमाणेषु पाञ्चालेषु च मानद ॥ ४.२३.२० ॥
โอ้ปาณฑพ ผู้ให้เกียรติ โปรดดูสภาพของข้าพเจ้าเถิด ซึ่งข้าพเจ้าไม่สมควรได้รับเช่นนี้ ทั้งที่ท่านและปัญจาละยังมีชีวิตอยู่
4.23.21
यस्याः सागरपर्यन्ता पृथिवी वशवर्तिनी ।
आसीत्साऽद्य सुदेष्णायाः पाञ्चाली वशवर्तिनी ॥ ४.२३.२१ ॥
ปาญจาลีผู้มีอำนาจเหนือแผ่นดินที่มีมหาสมุทรเป็นขอบเขต เคยอยู่ใต้อำนาจของนาง บัดนี้นางอยู่ใต้อำนาจของสุเทษณา
4.23.22
यस्याः पुरश्चरा ह्यासन्पृष्ठतश्चानुगामिनः ।
साहमद्य सुदेष्णायाः पुरः पश्चाच्च गामिनी ॥ ४.२३.२२ ॥
ข้าพเจ้าผู้เคยมีบริวารเดินนำหน้าและเดินตามหลัง บัดนี้ต้องเดินทั้งข้างหน้าและข้างหลังของสุเทษณา
4.23.23
इदं तु दुःखं कौन्तेय ममासह्यं निबोध तत् ।
या न जातु स्वयं पिंषे गात्रोद्वर्तनमात्मनः ।
अन्यत्र कुन्त्या भद्रं ते सा पिनष्म्यद्य चन्दनं ॥ ४.२३.२३ ॥
โอ พระโอรสของกุนตี จงฟังความทุกข์นี้ของข้าพเจ้าซึ่งทนไม่ไหว ข้าพเจ้าไม่เคยบดจันทน์ด้วยมือของตนเพื่อทาตัวเลย ยกเว้นเพื่อกุนตี ขอให้ท่านจงเจริญ บัดนี้ข้าพเจ้าต้องบดไม้จันทน์
4.23.24
पश्य कौन्तेय पाणी मे नैवं वै भवतः पुरा ।
इत्यस्मै दर्शयामास किणवन्तौ करावुभौ ॥ ४.२३.२४ ॥
โอ พระโอรสของกุนตี จงดูมือของข้าพเจ้าเถิด มันไม่เคยเป็นเช่นนี้มาก่อนเลย
4.23.25
बिभेमि कुन्त्या या नाऽहं युष्माकं वा कदाचन ।
साऽद्याग्रतो विराटस्य भीता तिष्ठामि किंकरी ॥ ४.२३.२५ ॥
ข้าพเจ้าไม่เคยกลัวกุนตี และไม่เคยกลัวท่านเลยสักครั้ง บัดนี้ข้าพเจ้าต้องยืนต่อหน้าวิราฏะอย่างหวาดกลัว ในฐานะทาสรับใช้
4.23.26
किंनु वक्ष्यति सम्राण्मां वर्णकः सुकृतो न वा ।
नान्यपिष्टं विराटस्य चन्दनं किल रोचते ॥ ४.२३.२६ ॥
พระจักรพรรดิจะตรัสอะไรกับข้าพเจ้าหนอ คนนวดได้ทำไว้ดีหรือไม่ ไม่เคยมีใครในวิราฏะชอบไม้จันทน์ที่คนอื่นบดเลย
4.23.27
सा कीर्तयन्ती दुःखानि भीमसेनस्य भामिनी ।
रुरोद शनकैः कृष्णा भीमस्योरस्समाश्रिता ॥ ४.२३.२७ ॥
นางผู้งดงามเล่าความทุกข์ของภีมเสนะ แล้วร้องไห้เบา ๆ กฤษณาซบอยู่กับอกของภีมะ
4.23.28
सा बाष्पकलया वाचा निश्वसन्ती पुनःपुनः ।
हृदयं भीमसेनस्य घटयन्तीदमब्रवीत् ॥ ४.२३.२८ ॥
นางพูดด้วยเสียงสะอื้นและถอนใจซ้ำแล้วซ้ำอีก ทำให้หัวใจของภีมเสนะสะเทือน แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
4.23.29
नाल्पं कृतं मया भीम देवानां किल्बिषं पुरा ।
अभाग्या या तु जीवामि मर्तव्ये सति पाण्डव ॥ ४.२३.२९ ॥
โอ ภีมะ ข้าพเจ้าไม่ได้ทำความผิดต่อเทพเจ้ามาก่อนเลยแม้เพียงเล็กน้อย แต่ข้าพเจ้าผู้โชคร้ายยังคงมีชีวิตอยู่ ทั้งที่ความตายเป็นไปได้ โอ พระโอรสของปาณฑุ
4.23.30
कीचकं चेन्न हन्यास्त्वं स्वात्मानं नाशयाम्यहम् ।
विषमालोड्य पास्यामि प्रवेक्ष्याम्यथवाऽनलम्।
अभाग्याऽहमपुण्याऽहं नित्यदुःखा च विक्लवा ॥ ४.२३.३० ॥
หากท่านไม่ฆ่ากีจกะ ข้าพเจ้าจะทำลายตนเอง ข้าพเจ้าจะผสมยาพิษแล้วดื่ม หรือไม่ก็เข้าไปในกองไฟ ข้าพเจ้าโชคร้าย ไม่มีบุญ เป็นทุกข์อยู่เสมอ และสิ้นหวัง
4.23.31
पापे निपतितायाश्च किं फलं जीवितेन मे ।
इत्यस्मै दर्शयामास किणबद्धौ करावुभौ ॥ ४.२३.३१ ॥
ชีวิตจะมีประโยชน์อะไรแก่ข้าพเจ้า ผู้ตกลงสู่บาปแล้ว พูดจบแล้วนางก็แสดงมือทั้งสองของนางให้เขาดู ซึ่งแข็งกระด้างด้วยตุ่มหนังด้าน
4.23.32
ततस्तस्याः करौ पीनौ किणबद्धौ वृकोदरः ।
मुखमानीय वेपन्त्या रुरोद परवीरहा ॥ ४.२३.३२ ॥
แล้ววฤโกทระจับมือทั้งสองที่อวบอ้วนและมีตุ่มหนังด้านของนาง ดึงใบหน้าที่สั่นเทาของนางเข้ามาใกล้ ผู้สังหารวีรบุรุษของศัตรูร้องไห้
4.23.33
तौ गृहीत्वा च कौन्तेयो बाष्पमुत्सृज्य वीर्यवान् ।
ततः परमदुःखार्त इदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.२३.३३ ॥
โอรสของกุนตีผู้กล้าหาญ จับมือทั้งสองนั้น หลั่งน้ำตา ถูกความทุกข์อย่างยิ่งเบียดเบียน จึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้